Պետրոսյան, Աննա Գագիկի

Literature

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի կեսերի բրիտանական գրական և թատերական կյանքի նշանակալի երևույթներից մեկի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն հեղինակների դրամատուրգիական ստեղծագործության վրա, որոնց գրական գործունեությունը կապվում է հետպատերազմյան հասարակության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի, սոցիալական անհամաձայնության և երիտասարդ սերնդի ինքնության որոնումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում դրամատիկական երկերի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց կապը 1950-1960-ական թվականների Մեծ Բրիտանիայի հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Քննվում են սոցիալական անհավասարության, դասակարգային հարաբերությունների, անհատի օտարման, հասարակական արժեքների վերագնահատման, սերնդային հակասությունների և անձնական ինքնաիրացման խնդիրների արտացոլման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն կերպարներին, որոնք հաճախ հակադրվում են հաստատված հասարակական նորմերին և իրենց դժգոհությունը արտահայտում առօրյա կյանքի, սոցիալական սահմանափակումների ու ավանդական հեղինակությունների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում է հերոսի կառուցման սկզբունքը, նրա ներքին հակասությունները, խոսքային վարքը և շրջապատի հետ բախումների դրամատուրգիական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բեմական տարածության և առօրյա միջավայրի գործառույթը, քանի որ կենցաղային մանրամասները հաճախ դառնում են սոցիալական իրականության և կերպարների հոգեբանական վիճակի արտահայտման միջոց։ Վերլուծվում են նաև երկխոսության կառուցվածքը, խոսակցական լեզվի կիրառությունը, հեգնանքը, սարկազմը, լարված բանավեճերը և դրամատիկական հակամարտության ձևավորման այլ միջոցներ։ Հետազոտության շրջանակում շարժումը դիտարկվում է բրիտանական թատրոնի նորացման ընդհանուր գործընթացում՝ բացահայտելով դրա հարաբերությունը նախորդ թատերական ավանդույթների և ժամանակակից ռեալիստական դրամայի զարգացման հետ։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, որ «զայրույթը» կարող է մեկնաբանվել ոչ միայն որպես անհատական հոգեբանական վիճակ, այլև որպես ժամանակաշրջանի սոցիալական և մշակութային փոփոխությունների նկատմամբ արձագանքի գեղարվեստական ձև։ Առանձին հեղինակների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու շարժման ներսում առկա թեմատիկ և ոճական բազմազանությունը՝ խուսափելով այն միատարր գրական դպրոց ներկայացնելուց։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հետպատերազմյան անգլիական դրամատուրգիայի վերափոխումները, սոցիալական քննադատության նոր ձևերը և դրանց նշանակությունը XX դարի բրիտանական թատրոնի հետագա զարգացման համար։