Պողոսյան, Գևորգ Արշալույսի

Պողոսյան, Գևորգ Արշալույսի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Զարկերակային գերճնշման և նրա ռիսկի գործոնների տարածվածությունը Երևան քաղաքի չափահաս բնակչության շրջանում

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի չափահաս բնակչության շրջանում զարկերակային ճնշման բարձրացման տարածվածության և դրա հետ կապված հիմնական ռիսկի գործոնների համաճարակաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնակչության տարբեր խմբերում խնդրի հանդիպման հաճախականության գնահատումն է, ինչպես նաև այն ժողովրդագրական, կենսաբանական, վարքագծային և սոցիալական գործոնների բացահայտումը, որոնք կարող են կապված լինել սրտանոթային ռիսկի բարձրացման հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել տարիքային և սեռային խմբերի տվյալները՝ պարզելու տարածվածության տարբերությունները և առանձնացնելու առավել բարձր ռիսկ ունեցող բնակչական խմբերը։ Ռիսկի գործոնների գնահատումը կարող է ներառել մարմնի քաշի և նյութափոխանակային ցուցանիշների առանձնահատկությունները, ֆիզիկական ակտիվության մակարդակը, սննդային վարքագծի որոշ բնութագրեր, ծխախոտի օգտագործումը, ընտանեկան նախատրամադրվածությունը և այլ գործոններ, որոնք համաճարակաբանական ուսումնասիրություններում դիտարկվում են սրտանոթային առողջության համատեքստում։ Կարևոր ուղղություն է նաև միաժամանակ մի քանի ռիսկի գործոնների առկայության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց համակցված ազդեցության գնահատումը հնարավորություն է տալիս բնակչության առողջական վիճակի վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև արդեն հայտնի խնդրի վերաբերյալ բնակչության իրազեկվածությանը, բժշկական վերահսկողության ընդգրկվածությանը և առողջապահական ծառայություններից օգտվելու առանձնահատկություններին։ Տարածվածության վերաբերյալ տվյալների համակարգումը կարևոր նշանակություն ունի հանրային առողջապահության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման ծրագրերի անհրաժեշտությունը և որոշելու բնակչության այն խմբերը, որոնց նկատմամբ նպատակահարմար է ուժեղացնել կանխարգելիչ ու կրթական աշխատանքը։ Միաժամանակ նման ուսումնասիրությունները կարող են հիմք ծառայել տարբեր ժամանակաշրջաններում հավաքված տվյալների համեմատության և քաղաքային բնակչության սրտանոթային ռիսկի փոփոխությունների դիտարկման համար։ Հատուկ նշանակություն ունի ստացված արդյունքների մեկնաբանումը հետազոտության ժամանակաշրջանի, ընտրանքի կառուցվածքի և կիրառված չափորոշիչների շրջանակում, քանի որ այդ գործոնները կարող են ազդել տարածվածության գնահատականների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սրտաբանության, համաճարակաբանության և հանրային առողջապահության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել Երևան քաղաքի չափահաս բնակչության շրջանում սրտանոթային ռիսկի տարածվածության և դրա հետ փոխկապակցված գործոնների վերաբերյալ համակարգված պատկերացում։

Updated: 2026-09-27
Զարկերակային գերճնշման և նրա ռիսկի գործոնների տարածվածությունը Երևան քաղաքի չափահաս բնակչության շրջանում

Free

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book4 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more