Սահակյան, Լիդա Արշակի

Pedagogy

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է դպրոցում և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում քիմիա առարկայի նկատմամբ սովորողների անձնային դրական վերաբերմունքի ձևավորման դիդակտիկական համակարգի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն մանկավարժական և դիդակտիկական պայմանները, մեթոդներն ու միջոցները, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է բարձրացնել սովորողների հետաքրքրվածությունը քիմիայի նկատմամբ, ձևավորել առարկայի ուսումնասիրման դրական մոտիվացիա և նպաստել գիտելիքների նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի զարգացմանը։ Աշխատանքում քիմիայի ուսուցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես սովորողի անձնային զարգացման, ճանաչողական ակտիվության և ինքնուրույն մտածողության ձևավորման կարևոր միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են պայմանավորել սովորողների վերաբերմունքը քիմիայի նկատմամբ՝ առարկայի բովանդակության մատչելիությունը, ուսուցման մեթոդների բազմազանությունը, փորձարարական գործունեությունը, ուսուցչի կամ դասախոսի մանկավարժական մոտեցումները, սովորողի ակտիվ մասնակցությունը և քիմիական գիտելիքների կապը առօրյա կյանքի ու մասնագիտական գործունեության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սովորողների հետաքրքրությունների, ուսումնական մոտիվացիայի և արժեքային վերաբերմունքի ձևավորման առանձնահատկությունները տարբեր կրթական մակարդակներում։ Դիդակտիկական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից կարող են լինել խնդրահարույց ուսուցումը, հետազոտական և փորձարարական առաջադրանքները, գործնական աշխատանքները, խմբային և անհատական գործունեությունը, ուսուցման տեղեկատվական ու ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Այս մեթոդների նպատակն է սովորողին դարձնել ուսումնական գործընթացի ակտիվ մասնակից՝ հնարավորություն տալով ոչ միայն յուրացնել տեսական նյութը, այլև ինքնուրույն բացահայտել քիմիական երևույթների պատճառահետևանքային կապերը և դրանց կիրառական նշանակությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև քիմիայի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորման չափանիշների, ցուցանիշների և մակարդակների սահմանում, ինչպես նաև դրանց գնահատման համապատասխան մեթոդների մշակում։ Կարևոր ուղղություն է դպրոցական և բուհական կրթության միջև շարունակականության ապահովումը, քանի որ քիմիայի նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքը կարող է փոփոխվել կրթական տարբեր աստիճաններում՝ կախված սովորողի տարիքից, հետաքրքրություններից, մասնագիտական կողմնորոշումից և ուսումնական միջավայրից։ Հետազոտության փորձարարական հատվածում կարող են համեմատվել ավանդական և առաջարկվող դիդակտիկական մոտեցումների կիրառման արդյունքները՝ պարզելու համար դրանց ազդեցությունը սովորողների հետաքրքրվածության, ուսումնական ակտիվության, առարկայական առաջադիմության և քիմիայի նկատմամբ ընդհանուր վերաբերմունքի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ քիմիայի ուսուցման բովանդակության և մեթոդների կատարելագործման, սովորողների ուսումնական մոտիվացիայի բարձրացման և կրթական գործընթացում անձնային ուղղվածության ուժեղացման համար։ Մշակված դիդակտիկական համակարգը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ հանրակրթական դպրոցների և բուհերի համար՝ նպաստելով քիմիայի նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորմանը, գիտական մտածողության զարգացմանը և սովորողների՝ բնագիտական առարկաների նկատմամբ առավել դրական ու գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորմանը։