Саркисян, Левон Тоноевич

Саркисян, Левон Тоноевич

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Նախնադարյան հասարակության տնտեսական զարգացումը Հայկական լեռնաշխարհում

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում նախնադարյան հասարակության տնտեսական զարգացման գործընթացների, արտադրական գործունեության ձևավորման և աստիճանական կատարելագործման ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մարդկային հասարակության տնտեսական կյանքի սկզբնավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով բնական միջավայրի, կլիմայական պայմանների, աշխարհագրական դիրքի և բնական պաշարների ազդեցությունը մարդկանց կենսակերպի, զբաղմունքների ու նյութական մշակույթի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախնադարյան համայնքների գոյատևման հիմնական միջոցներին, բնությունից անմիջականորեն օգտվելու սկզբնական եղանակներին և հետագայում արտադրող տնտեսության անցմանն առնչվող գործընթացներին։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում որսորդության, հավաքչության, անասնապահության և երկրագործության զարգացման պատմական ընթացքը, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը հասարակական կյանքի կազմակերպման և բնակավայրերի ձևավորման հետ։ Տնտեսական գործունեության փոփոխությունները դիտարկվում են որպես մարդկային հասարակության առաջընթացի կարևոր նախապայմաններ, որոնք նպաստել են աշխատանքի գործիքների կատարելագործմանը, արտադրական հմտությունների կուտակմանը, սննդի ապահովման եղանակների բազմազանեցմանը և կենսապայմանների աստիճանական փոփոխությանը։ Հայկական լեռնաշխարհի պատմամշակութային միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարածաշրջանի առանձնահատուկ դերը հնագույն տնտեսական հարաբերությունների և արտադրական մշակույթի ձևավորման ու տարածման գործընթացներում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ նախնադարյան տնտեսական զարգացումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես առանձին զբաղմունքների հաջորդական փոփոխություն, այլև որպես հասարակական կյանքի, նյութական մշակույթի և մարդկային փոխհարաբերությունների վերափոխման ամբողջական պատմական գործընթաց։ Այս տեսանկյունից կարևորվում են արտադրության եղանակների զարգացումը, բնական ռեսուրսների նպատակային օգտագործումը, աշխատանքի բաժանման նախադրյալների ձևավորումը և համայնքային կազմակերպման փոփոխությունները։ Նյութը արժեքավոր է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության, բնակչության տնտեսական գործունեության, վաղ արտադրական ավանդույթների և տարածաշրջանի քաղաքակրթական զարգացման ակունքների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, հնագետներին, ազգագրագետներին, տնտեսական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են պատկերացում կազմել նախնադարյան հասարակության նյութական կյանքի և Հայկական լեռնաշխարհում մարդկային գործունեության պատմական զարգացման մասին։

Updated: 2026-11-21
Նախնադարյան հասարակության տնտեսական զարգացումը Հայկական լեռնաշխարհում

Free

Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more