Шевцова, Наталья Ивановна

Шевцова, Наталья Ивановна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Բայական նախադասության շարահյուսությունը (զուգորդված գործողությունների կառույց)

Աշխատությունը նվիրված է բայական նախադասության շարահյուսական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով զուգորդված գործողությունների արտահայտման լեզվական միջոցներին և դրանց կազմակերպման սկզբունքներին։ Այն անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես են միևնույն նախադասության շրջանակում փոխկապակցվում երկու կամ ավելի գործողություններ, ինչպիսի շարահյուսական հարաբերություններ են ձևավորվում դրանց միջև և ինչ միջոցներով է լեզուն արտահայտում գործողությունների հաջորդականությունը, համաժամանակությունը, փոխադարձ կապն ու իմաստային ամբողջականությունը։ Աշխատության կենտրոնական թեման բայական նախադասության կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկություններն են, բայի դերը նախադասության կազմակերպման գործում, ինչպես նաև գործողություն արտահայտող բաղադրիչների հարաբերակցությունը նախադասության ընդհանուր իմաստային կառուցվածքի հետ։ Զուգորդված գործողությունների կառույցի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի բարդ շարահյուսական հարաբերությունների բացահայտման, նախադասության բաղադրիչների փոխկապակցվածության վերլուծության և լեզվական արտահայտության ներքին օրինաչափությունների ըմբռնման համար։ Այս տեսանկյունից ուշադրության են արժանանում գործողությունների արտահայտման քերականական ձևերը, դրանց համադրման հնարավորությունները, բայական բաղադրիչների փոխազդեցությունը և այն կառուցվածքային պայմանները, որոնց շնորհիվ առանձին գործողություններ միավորվում են մեկ ամբողջական հաղորդակցական միավորի մեջ։ Նյութը կարևոր է նաև նախադասության իմաստային կազմակերպման ուսումնասիրության համար, քանի որ գործողությունների զուգորդումը միայն ձևական քերականական երևույթ չէ, այլև արտահայտում է իրադարձությունների միջև գոյություն ունեցող տրամաբանական, ժամանակային և պատճառահետևանքային հարաբերությունները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, տեսական քերականության ու շարահյուսության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով բայական նախադասությունների կառուցվածքի, դրանց բաղադրիչների գործառույթների և գործողությունների լեզվական ներկայացման սկզբունքների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողներին, հետազոտողներին և քերականական կառույցների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես շարահյուսական վերլուծության և լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրման մասնագիտական նյութ։

Updated: 2026-11-21
Բայական նախադասության շարահյուսությունը (զուգորդված գործողությունների կառույց)

Free

Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more