Շիրինյան, Լ. Ղ.

Շիրինյան, Լ. Ղ.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Հայաստանը իրավաքաղաքական իրողությունների համատեքստում (XX–XXI դարեր)

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի պետականության, քաղաքական համակարգի, իրավական մտածողության և հասարակական-քաղաքական զարգացման հիմնախնդիրների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով XX և XXI դարերի պատմական ու ժամանակակից իրողությունները։ Աշխատության առանցքում Հայաստանն է՝ որպես պատմականորեն ձևավորված պետական, քաղաքական և իրավական համակարգ ունեցող երկիր, որի զարգացման ընթացքը պայմանավորվել է ինչպես ներքին հասարակական գործընթացներով, այնպես էլ տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական միջավայրի փոփոխություններով։ Հեղինակը դիտարկում է Հայաստանի պատմական փորձը, պետականության ձևավորման ու ամրապնդման գործընթացները, ազգային ինքնիշխանության, քաղաքական անկախության, պետական կառավարման և իրավական հարաբերությունների փոխկապակցվածությունը՝ փորձելով բացահայտել այն հիմնարար գործոնները, որոնք ազդեցություն են ունեցել երկրի քաղաքական զարգացման տարբեր փուլերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XX դարի պատմական իրադարձությունների և դրանց թողած քաղաքական ու գաղափարական ժառանգության նշանակությանը՝ ժամանակակից Հայաստանի պետականության և քաղաքական ինքնագիտակցության ձևավորման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարևորվում են ազգային պետականության գաղափարը, հասարակական ու քաղաքական ինստիտուտների զարգացումը, իշխանության բնույթը, պետական կառավարման սկզբունքները, իրավական պետության կայացման նախադրյալներն ու ազգային շահերի պաշտպանության հիմնահարցերը։ Հեղինակը Հայաստանի իրավաքաղաքական իրողությունները դիտարկում է պատմական շարունակականության և փոփոխությունների համադրության մեջ՝ ընդգծելով անցյալի քաղաքական փորձի ազդեցությունը ներկա պետական համակարգի վրա և ցույց տալով, որ հասարակական-քաղաքական զարգացումը հնարավոր չէ լիարժեք հասկանալ՝ առանց հաշվի առնելու պատմական հիշողությունը, ազգային արժեքները, քաղաքական գաղափարախոսությունները և պետության զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ XXI դարի իրողությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Հայաստանի անկախ պետականության առջև ծառացած մարտահրավերներին, քաղաքական ինքնուրույնության պահպանման խնդիրներին, պետական կառավարման արդյունավետության, իրավական համակարգի ամրապնդման, ազգային անվտանգության և միջազգային հարաբերություններում Հայաստանի դիրքավորման հարցերին։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի աշխարհաքաղաքական միջավայրը, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը, արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների նշանակությունը և պատմականորեն ձևավորված աշխարհաքաղաքական պայմանների ազդեցությունը երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքական գործընթացների վրա։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է իրավաքաղաքական երևույթների համալիր դիտարկմամբ, երբ պատմական իրադարձությունները, քաղաքական գաղափարները, պետական կառավարման համակարգը և իրավական հարաբերությունները ներկայացվում են ոչ թե միմյանցից անջատ, այլ փոխադարձ ազդեցությունների և պատմական զարգացման միասնական համատեքստում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի խորությամբ ընկալելու Հայաստանի պետականության ձևավորման տրամաբանությունը, ազգային քաղաքական մտքի զարգացման առանձնահատկությունները և ժամանակակից քաղաքական իրողությունների պատմական հիմքերը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, քաղաքագիտությամբ, իրավագիտությամբ, պետական կառավարման տեսությամբ և ազգային-քաղաքական գաղափարախոսության հարցերով հետաքրքրվողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բուհերի ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, քաղաքագետների, իրավաբանների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ որպես Հայաստանի XX–XXI դարերի իրավաքաղաքական զարգացումների, պետականության հիմնախնդիրների և ազգային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությանն ուղղված գիտական աշխատություն։

Updated: 2026-11-18
Հայաստանը իրավաքաղաքական իրողությունների համատեքստում (XX–XXI դարեր)

Free

Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more