Ստեփանյան, Արման Գրիգորի

Ստեփանյան, Արման Գրիգորի

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

Technology

Оптимизация режимов работы ГАЭС в сложной энергосистеме

Էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարդ էներգահամակարգերում հիդրոկուտակիչ էլեկտրակայանների աշխատանքի ռեժիմների օպտիմալացման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում էլեկտրաէներգիայի արտադրության և սպառման հավասարակշռման, բեռնվածության գրաֆիկների կարգավորման, էներգահամակարգի հուսալիության պահպանման և հզորությունների արդյունավետ օգտագործման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կայանների պոմպային և գեներատորային ռեժիմների նպատակահարմար ընտրությանը, ջրային ու էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխմանը և տարբեր աշխատանքային պայմաններում դրանց փոխկապակցված կառավարմանը։ Վերլուծվում են էլեկտրական բեռնվածության փոփոխությունների, արտադրող հզորությունների կառուցվածքի և համակարգային սահմանափակումների ազդեցությունները օպտիմալ աշխատանքային ռեժիմների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման մեթոդների և կառավարման ալգորիթմների կիրառման հնարավորությունները էներգահամակարգի շահագործման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հիդրոկուտակիչ կայանների դերը էներգահամակարգի ճկունության, կայունության և կարգավորման հնարավորությունների ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոէներգետիկայի, էլեկտրաէներգետիկական համակարգերի և էներգետիկական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-10-06
Оптимизация режимов работы ГАЭС в сложной энергосистеме

Free

Online

Law

Սահմանադրական մշտադիտարկման ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ կայացման և զարգացման հիմնախնդիրները

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրական մշտադիտարկման ինստիտուտի ձևավորման, իրավական բովանդակության և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Սահմանադրական մշտադիտարկումը գիտական գրականության մեջ դիտարկվում է որպես սահմանադրականության իրական վիճակի շարունակական և համակարգային բացահայտման ու գնահատման մեխանիզմ, որը կապված է սահմանադրական հավասարակշռության պահպանման և խախտումների հայտնաբերման հետ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սահմանադրական վերահսկողության, սահմանադրական արդարադատության և մշտադիտարկման փոխհարաբերությունները՝ առանձնացնելով դրանց գործառույթները և կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել Սահմանադրության սկզբունքների ու արժեքների իրացումը պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների տարբեր ոլորտներում։ Քննության են առնվում պետական իշխանության մարմինների գործունեության սահմանադրականության գնահատման, իրավական բացերի և անորոշությունների բացահայտման, մարդու հիմնական իրավունքների պաշտպանության և իրավունքի գերակայության ապահովման հետ կապված հարցերը։ Հայաստանում սահմանադրական մշտադիտարկման հայեցակարգը մասնագիտական քննարկման առարկա է դարձել նաև սահմանադրական արդարադատությանը նվիրված միջազգային հարթակներում. մասնավորապես, 2016 թվականին Երևանում անցկացված միջազգային խորհրդաժողովում քննարկվել են իրավունքի գերակայության չափանիշների կիրառումը սահմանադրական մշտադիտարկման ընթացքում և սահմանադրական դատարանների դերը իրավական բացերի ու անորոշությունների հաղթահարման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մշտադիտարկման իրականացման համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությունը, ներառյալ սահմանադրական ախտորոշման չափանիշների և գնահատման ցուցիչների ձևավորումը։ Հայաստանում այս ուղղությամբ գիտական ուսումնասիրությունները ներառում են նաև սահմանադրականության մակարդակի գնահատման ցուցիչների և համապատասխան մեթոդաբանական մոտեցումների մշակման խնդիրները։ Վերլուծվում են ինստիտուտի կայացմանը խոչընդոտող իրավական և կազմակերպական խնդիրները, տարբեր պետական մարմինների գործառույթների փոխկապակցվածությունը և մշտադիտարկման արդյունքների գործնական կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի սահմանադրական իրավունքի տեսության զարգացման, սահմանադրական վերահսկողության մեխանիզմների ուսումնասիրության և Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրականության վիճակի համակարգային գնահատման գիտական ու իրավական հիմքերի կատարելագործման տեսանկյունից։

Updated: 2026-09-29
Սահմանադրական մշտադիտարկման ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ կայացման և զարգացման հիմնախնդիրները

Free

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book8 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more