Թադևոսյան, Հասմիկ Հենրիկի

Թադևոսյան, Հասմիկ Հենրիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Biology

Влияние электромагнитного излучения крайне высоких частот малой интенсивности на бактерии Esherichia coli

Աշխատությունը նվիրված է ցածր ինտենսիվությամբ գերբարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ազդեցության ուսումնասիրությանը Escherichia coli բակտերիաների կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական հատկությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ոչ իոնացնող էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների և մանրէային բջիջների կենսագործունեության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների բացահայտումն է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ փոքր ինտենսիվության պայմաններում դիտվող փոփոխությունները կարող են կապված լինել ոչ միայն ջերմային, այլև բջջային համակարգերի ավելի բարդ արձագանքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բակտերիաների աճի և բազմացման ընդհանուր ցուցանիշների, նյութափոխանակային ակտիվության, բջջային թաղանթի գործառութային վիճակի և միջավայրային փոփոխությունների նկատմամբ արձագանքի գնահատմանը։ Մանրէային մոդելային համակարգի կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու էլեկտրամագնիսական գործոնի և կենդանի բջջի փոխազդեցության ընդհանուր օրինաչափությունները՝ համեմատելով ազդեցության ենթարկված և համապատասխան վերահսկիչ խմբերի կենսաբանական բնութագրերը։ Կարևորվում է ճառագայթման հաճախականության, ինտենսիվության և ազդեցության տևողության նման ֆիզիկական գործոնների և կենսաբանական արձագանքի միջև կապերի տեսական վերլուծությունը՝ առանց յուրաքանչյուր դիտվող փոփոխություն ուղղակի պատճառահետևանքային ազդեցություն համարելու։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բջջային հարմարվողական արձագանքներին, օքսիդավերականգնողական գործընթացների հնարավոր փոփոխություններին և մանրէային պոպուլյացիայի ընդհանուր կենսունակության գնահատմանը։ Առանձին նշանակություն ունի արդյունքների վերարտադրելիության և վիճակագրական հիմնավորվածության հարցը, քանի որ թույլ ինտենսիվությամբ ֆիզիկական ազդեցությունների կենսաբանական հետևանքների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է տարբերակել իրական օրինաչափությունները բնական կենսաբանական տատանումներից և փորձարարական պայմանների ազդեցությունից։ Նման հետազոտությունները գտնվում են կենսաֆիզիկայի, մանրէաբանության և էլեկտրամագնիսական կենսաբանության հատման տիրույթում և կարող են նպաստել ոչ իոնացնող ճառագայթման ու կենսաբանական համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակաուղղված է ֆիզիկական միջավայրի և մանրէային բջիջների միջև փոխազդեցությունների ուսումնասիրմանը՝ էլեկտրամագնիսական ազդեցությունների նկատմամբ բակտերիաների արձագանքի առանձնահատկությունները գիտականորեն գնահատելու համար։

Updated: 2026-09-24
Влияние электромагнитного излучения крайне высоких частот малой интенсивности на бактерии Esherichia coli

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book4 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Read more