Տիւմա, Աղէքսանդր

Literature

«Հռչակավոր ոճիրք» վերնագրով աշխատությունը, դատելով անվանումից, վերաբերում է հայտնի կամ հասարակական մեծ արձագանք առաջացրած հանցագործությունների թեմային։ Վերնագրի «ոճիրք» բառը գրաբարյան և հին արևմտահայերեն գործածությամբ նշանակում է հանցագործություններ կամ ծանր արարքներ, իսկ «հռչակավոր» բնորոշումը կարող է մատնանշել այն դեպքերը, որոնք հայտնի են դարձել իրենց արտասովոր բնույթով, հետևանքներով կամ հանրային նշանակությամբ։ Աշխատությունը կարող է պատկանել պատմողական կամ հրապարակախոսական գրականության այն տեսակին, որը ներկայացնում է հանցագործությունների հանգամանքները, դրանց մասնակիցներին և հասարակական հետևանքները։ Նման երկերը հաճախ ընթերցողին ծանոթացնում են մարդկային վարքի բարդ կողմերին, բարոյական ընտրություններին, արդարության և պատասխանատվության հարցերին, ինչպես նաև հասարակության մեջ գործող իրավական ու բարոյական նորմերին։ Հնարավոր է, որ գրքում ներկայացված են տարբեր ժամանակներում տեղի ունեցած հայտնի հանցագործությունների պատմություններ կամ դրանց գրական մշակումներ, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել՝ խոսքը իրական դեպքերի՞, գեղարվեստական պատմությունների՞, թե՞ այլ բնույթի նյութերի մասին է։ 19-րդ դարում հանցագործությունների մասին պատմությունները հետաքրքրություն էին առաջացնում ընթերցողների շրջանում, քանի որ դրանք միավորում էին պատմողական լարվածությունը, մարդկային բնավորությունների ուսումնասիրությունը և հասարակական խնդիրների քննարկումը։ Այդպիսի գրականությունը կարող էր նաև նպաստել բարոյական դատողությունների ձևավորմանը՝ ներկայացնելով արարքների հնարավոր հետևանքները և ուշադրություն հրավիրելով հասարակական կարգի ու արդարության նշանակության վրա։ Կոստանդնուպոլսում՝ «Մասիս» լրագրի տպարանում, գրքի հրատարակությունը այն կապում է ժամանակաշրջանի հայ մամուլի և տպագրական մշակույթի հետ։ Հայերեն պարբերականների տպարանները կարևոր դեր էին խաղում ոչ միայն թերթերի, այլև առանձին գրքերի ու ընթերցանության համար նախատեսված այլ նյութերի տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթով, քրեական թեմաների ներկայացմամբ և հայ մամուլի տպագրական գործունեությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես նյութ՝ հասկանալու, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանի հայերեն գրքերում ներկայացվում հանցագործության, բարոյականության և հասարակական պատասխանատվության թեմաները։ Գրքի իրական ժանրի, պատմությունների աղբյուրների և կոնկրետ բովանդակության մասին ավելի որոշակի եզրակացություն անելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հրատարակության բնագիրը։