Թորոսյան, Աիդա Հայրապետի

Թորոսյան, Աիդա Հայրապետի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Biology

Կոլորադյան բզեզի կենսակերպի առանձնահատկությունները ԼՂՀ-ում և պայքարի միջոցառումների մշակումը դրա դեմ

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի և այլ մորմազգի մշակաբույսերի կարևոր վնասատու հանդիսացող կոլորադյան բզեզի կենսակերպի, տարածման և վնասակարության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում, ինչպես նաև դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել վնասատուի զարգացման և տարածման վրա ազդող կենսաբանական ու էկոլոգիական գործոնները և դրանց հիման վրա առաջարկել մշակաբույսերի պաշտպանության արդյունավետ մոտեցումներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում կոլորադյան բզեզի զարգացման հիմնական փուլերին՝ ձմեռումից դուրս գալուն, զուգավորմանը, ձվադրմանը, թրթուրների զարգացմանը և հասուն առանձնյակների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում է տարբեր զարգացման փուլերի կապը շրջակա միջավայրի պայմանների, հատկապես ջերմաստիճանի, խոնավության, բուսականության և կերային բազայի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի վնասատուի տարածվածության և թվաքանակի փոփոխության ուսումնասիրությունը տարբեր բնակավայրերում ու գյուղատնտեսական պայմաններում, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են անմիջականորեն ազդել կարտոֆիլի և մորմազգի այլ մշակաբույսերի բերքատվության վրա։ Աշխատության մեջ կոլորադյան բզեզը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին վնասատու, այլև որպես ագրոէկոհամակարգի բաղադրիչ, որի զարգացման վրա ազդում են բնակլիմայական պայմանները, մշակաբույսերի աճեցման եղանակները և կիրառվող ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վնասի բնույթի և չափերի գնահատմանը, քանի որ բզեզի թրթուրներն ու հասուն առանձնյակները սնվում են բույսի տերևներով և մեծ քանակության դեպքում կարող են զգալիորեն նվազեցնել բույսի ֆոտոսինթետիկ ակտիվությունը, թուլացնել բույսը և հանգեցնել բերքատվության նվազման։ Աշխատության գործնական արժեքը պայմանավորված է վնասատուի դեմ պայքարի տարբեր եղանակների ուսումնասիրությամբ և դրանց արդյունավետության գնահատմամբ։ Քննարկվում են ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական պայքարի հնարավոր միջոցները, ինչպես նաև դրանց համակցված կիրառման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պայքարի միջոցների ճիշտ ժամանակավորմանը, քանի որ վնասատուի զարգացման տարբեր փուլերում միջոցառումների արդյունավետությունը կարող է տարբեր լինել։ Աշխատությունը կարևորում է նաև մշակաբույսերի պաշտպանության ինտեգրված մոտեցումը, որի դեպքում պայքարի մեթոդներն ընտրվում են՝ հաշվի առնելով վնասատուի թվաքանակը, բույսի զարգացման փուլը, շրջակա միջավայրի պայմանները և հնարավոր տնտեսական վնասը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է կոլորադյան բզեզի կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը և գյուղատնտեսական արտադրության համար կիրառական նշանակություն ունեցող բույսերի պաշտպանության խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, բուսաբույծների, ագրոնոմների, էնտոմոլոգների, բույսերի պաշտպանության ոլորտի աշխատակիցների, ուսանողների և կարտոֆիլի մշակությամբ զբաղվող տնտեսավարողների համար։

Updated: 2026-09-03
Կոլորադյան բզեզի կենսակերպի առանձնահատկությունները ԼՂՀ-ում և պայքարի միջոցառումների մշակումը դրա դեմ

Free

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more