Թովմասյան, Հրայր Վարդանի

Թովմասյան, Հրայր Վարդանի

Hrayr Tovmasyan

menu_book Wikipedia: Հայերեն English

1970 թ․ menu_book View materials
Հրայր Թովմասյանը (ծնվել է 1970 թվականին) հայ իրավաբան և պետական գործիչ է, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (2017)։ Ծնվել է Դարակերտ գյուղում (այժմ՝ Արարատի մարզ), 1995 թվականին ավարտել է «Գլաձոր» համալսարանի միջազգային իրավունքի բաժինը։ 2000 թվականին Երևանի պետական համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն ՀՀ քաղաքացիների ընտրական իրավունքի իրականացման հիմնահարցերի մասին։ 2010-2014 թվականներին եղել է ՀՀ արդարադատության նախարար, 2014-2017 թվականներին ղեկավարել է Ազգային ժողովի աշխատակազմը, 2017-2018 թվականներին եղել է պատգամավոր, իսկ 2018 թվականին ընտրվել է Սահմանադրական դատարանի նախագահ։ Գրադարանում ներկայացված են նրա աշխատությունները ընտրական իրավունքի և Հայաստանի Հանրապետությունում կառավարման կիսանախագահական ձևի մասին։

Books by this author (2)

Online

Law

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների ընտրական իրավունքի իրականացման հիմնահարցերը

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների ընտրական իրավունքի իրականացման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ընտրական գործընթացների իրավական, ինստիտուցիոնալ և գործնական կողմերը։ Գրքում ներկայացվում են ընտրական իրավունքի սահմանադրական հիմքերը, ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման ընթացակարգերը, ընտրական հանձնաժողովների համակարգը և վերահսկողության մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է ընտրական իրավունքի իրացման վրա ազդող գործոնները՝ ներառյալ իրավական կարգավորումների արդյունավետությունը, ընտրական վարչարարության որակը, քաղաքական մասնակցության մակարդակը և հասարակական վստահությունը ընտրական գործընթացների նկատմամբ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև ընտրական խախտումների տեսակները, դրանց կանխարգելման և իրավական պատասխանատվության մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման և ընտրական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է իրավաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների համար՝ նպաստելով ընտրական իրավունքի արդյունավետ իրացման և ժողովրդավարական գործընթացների կատարելագործմանը։

Updated: 2026-08-21
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների ընտրական իրավունքի իրականացման հիմնահարցերը

Free

Online

Law

Կառավարման կիսանախագահական ձևը Հայաստանի Հանրապետությունում (սահմանադրական մոդել և իրականություն)

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում կիսանախագահական կառավարման ձևի սահմանադրական մոդելին և դրա գործնական իրականացման առանձնահատկություններին՝ այն դիտարկելով որպես իշխանության բաժանման և փոխզսպման համակարգի կարևոր դրսևորում։ Նյութում վերլուծվում են կիսանախագահական համակարգի հիմնական հատկանիշները՝ նախագահական և խորհրդարանական ինստիտուտների համատեղ գործառույթներ, գործադիր իշխանության երկակի կառուցվածք և կառավարության քաղաքական պատասխանատվության մեխանիզմներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ սահմանադրական զարգացումներին, մասնավորապես կառավարման մոդելի փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը իշխանությունների հավասարակշռության վրա։ Քննարկվում են նաև սահմանադրական մոդելի և քաղաքական իրականության միջև առկա տարբերությունները՝ ներառյալ գործադիր իշխանության կենտրոնացման միտումները, կուսակցական համակարգի ազդեցությունը և ինստիտուցիոնալ հակակշիռների արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ կիսանախագահական համակարգի արդյունավետությունը կախված է ոչ միայն սահմանադրական նորմերից, այլ նաև քաղաքական մշակույթից, ինստիտուցիոնալ կայունությունից և իշխանությունների միջև համագործակցության իրական մակարդակից՝ ապահովելով պետական կառավարման համակարգի հավասարակշռված գործունեություն Հայաստանի Հանրապետությունում։

Updated: 2026-09-07
Կառավարման կիսանախագահական ձևը Հայաստանի Հանրապետությունում (սահմանադրական մոդել և իրականություն)

Free

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more