Toynbee, Arnold, 1889-1975

Toynbee, Arnold, 1889-1975

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Armenian atrocities

Հրատարակությունը վերաբերում է հայերի մասնակցությամբ պատմական հակամարտությունների ընթացքում բռնությունների, բնակչության կորուստների և դրանց վերաբերյալ ներկայացված վկայությունների ու պնդումների թեմային։ Նման բնույթի աշխատությունները կարևոր է ուսումնասիրել իրենց ստեղծման ժամանակաշրջանի քաղաքական, ռազմական և գաղափարական միջավայրի համատեքստում, քանի որ դրանցում ներկայացված տեղեկությունները կարող են արտացոլել ինչպես փաստագրված իրադարձություններ և ականատեսների հաղորդումներ, այնպես էլ հակամարտող կողմերի քաղաքական դիրքորոշումներ, ընտրովի ներկայացումներ կամ քարոզչական նպատակներ։ Բովանդակության առանցքում կարող են լինել բնակավայրերի նկատմամբ գործողությունների, խաղաղ բնակչության տեղահանության, գույքային կորուստների, զոհերի և տարբեր համայնքների միջև բախումների վերաբերյալ նկարագրություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի օգտագործված սկզբնաղբյուրների ծագման ուսումնասիրությունը՝ պաշտոնական փաստաթղթերը, մամուլի հրապարակումները, վկայությունները, դիվանագիտական հաղորդագրությունները և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունները միմյանցից տարբերակելու համար։ Նման նյութերի գիտական քննությունը պահանջում է տարբեր կողմերի աղբյուրների համադրում, տվյալների ժամանակագրական և աշխարհագրական ստուգում, ինչպես նաև փաստական տեղեկությունների տարանջատում հեղինակային մեկնաբանություններից ու քաղաքական գնահատականներից։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել ոչ միայն նկարագրվող իրադարձությունների, այլև պատմական հիշողության, հակամարտությունների ներկայացման և ազգային պատմագրությունների ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս վերլուծելու, թե ինչպես են զանգվածային բռնության վերաբերյալ պատմությունները կառուցվել և տարածվել տարբեր հասարակություններում, ինչպիսի լեզվական ու գաղափարական միջոցներով են ներկայացվել հակառակորդ խմբերը և ինչպես են այդ պատմությունները հետագայում օգտագործվել քաղաքական կամ հասարակական բանավեճերում։ Հետևաբար հրատարակությունը նպատակահարմար է դիտարկել համեմատական և աղբյուրագիտական մոտեցմամբ՝ հաշվի առնելով դրա հեղինակային դիրքորոշումը, ստեղծման ժամանակը և օգտագործված փաստական նյութի հավաստիության աստիճանը։ Այս տեսանկյունից այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Կովկասի և հարակից տարածաշրջանների պատմության, ազգամիջյան հակամարտությունների, պատմական սկզբնաղբյուրների քննադատության և հավաքական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Updated: 2026-09-29
Armenian atrocities

Free

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more