Զաքարյան, Արթուր Գաբրիելի

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի և Հնդկաստանի միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը 1991-2008 թվականների ընթացքում՝ անկախ Հայաստանի Հանրապետության ձևավորումից հետո երկու երկրների միջև քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական և մշակութային կապերի հաստատման ու զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայաստանի անկախացումից հետո Հնդկաստանի հետ նոր միջպետական հարաբերությունների ձևավորման գործընթացն է, դրա հիմնական փուլերը, փոխադարձ հետաքրքրությունների շրջանակը և համագործակցության զարգացման վրա ազդող ներքին ու միջազգային գործոնները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման նախադրյալները, երկու պետությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և միջազգային հարթակներում փոխգործակցության հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական երկխոսությանը, պաշտոնական փոխայցելություններին, միջպետական շփումների զարգացմանը և երկկողմ հարաբերությունների իրավական ու ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորմանը։ Առանձին ուղղություն է կազմում տնտեսական համագործակցության ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ առևտրային հարաբերությունները, ներդրումային հնարավորությունները, տնտեսական կապերի ընդլայնման հեռանկարները և դրանց զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կրթության, գիտության, մշակույթի և հումանիտար ոլորտներում կապերի զարգացմանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել երկու ժողովուրդների միջև փոխադարձ ճանաչողության և բարեկամական հարաբերությունների ամրապնդման գործում։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև տարածաշրջանային և միջազգային միջավայրի ազդեցության գնահատումը։ Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքը, Հարավային Կովկասում ընթացող գործընթացները, Հնդկաստանի արտաքին քաղաքական շահերը և երկու երկրների հարաբերությունները հարևան ու այլ պետությունների հետ ստեղծում էին այն պայմանները, որոնցում ձևավորվում էր հայ-հնդկական համագործակցության օրակարգը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել անկախ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության այն ուղղություններից մեկը, որի շրջանակում երկիրը ձգտում էր զարգացնել հարաբերություններ Ասիայի խոշոր պետությունների հետ և ընդլայնել իր միջազգային կապերի շրջանակը։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև պատմական շարունակականության տեսանկյունից, քանի որ ժամանակակից միջպետական հարաբերությունները զարգանում էին երկու ժողովուրդների պատմական և մշակութային կապերի ավելի լայն համատեքստում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել հայ-հնդկական հարաբերությունների զարգացման տրամաբանության, ձեռքբերումների և առկա սահմանափակումների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, միջազգայնագետներին, դիվանագետներին, քաղաքագետներին, տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետներին, հետազոտողներին և միջազգային հարաբերություններ ուսումնասիրող ուսանողներին։