Разработка средств проектирования интегральных cxem с учетом явлений старения

Geography

Աշխարհագրական այս ատլասը նախատեսված է երկրագնդի, մայրցամաքների, երկրների և աշխարհագրական տարածքների պատկերավոր ներկայացման համար։ Քարտեզների միջոցով ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել ցամաքների ու ծովերի տեղադրության, երկրների սահմանների, բնակավայրերի, լեռնային համակարգերի, գետերի և այլ աշխարհագրական առանձնահատկությունների մասին։ Աշխարհացույց տախտակները հնարավորություն են տալիս տարածականորեն ընկալելու աշխարհագրական երևույթներն ու փոխհարաբերությունները, համեմատելու տարբեր տարածաշրջաններ և կողմնորոշվելու աշխարհի ընդհանուր կառուցվածքում։ Ատլասները կարևոր ուսումնական միջոց են եղել աշխարհագրության դասավանդման ընթացքում, քանի որ լրացրել են բանավոր և գրավոր բացատրությունները՝ գիտելիքը դարձնելով ավելի տեսանելի ու մատչելի։ Դրանք օգտակար են եղել դպրոցականների, ուսուցիչների, ճանապարհորդությունների և տարբեր երկրների մասին տեղեկություններ ուսումնասիրող ընթերցողների համար։ Քարտեզագրական նյութը նպաստում է աշխարհագրական անվանումների, ուղղությունների, տարածությունների և տեղագրական պատկերացումների յուրացմանը։ Հրատարակությունը նաև վկայում է 19-րդ դարում հայերեն կրթական գրականության մեջ պատկերազարդ և տեսողական ուսումնական միջոցների կիրառման կարևորության մասին։ Այն արժեքավոր է աշխարհագրական գիտելիքների տարածման և հայերեն քարտեզագրական ու կրթական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Literature

Եղիշե Չարենցը իր ժամանակի գրաքննադատության նշանակետում-ը գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական գործունեության ընկալումը իր ժամանակի գրաքննադատության և գրական քննարկումների շրջանակում՝ բացահայտելով այն հակասական գնահատականները, որոնք ուղեկցել են նրա պոեզիային և գաղափարական դիրքորոշումներին, աշխատությունում ներկայացվում են տարբեր գրաքննադատական մոտեցումներ, որոնք ձևավորվել են Չարենցի ստեղծագործությունների շուրջ՝ ընդգրկելով ինչպես դրական գնահատականներ, այնպես էլ քննադատական և գաղափարական հակադրություններ, միաժամանակ դիտարկվում է ժամանակի հասարակական-քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը գրական գնահատականների ձևավորման վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաքննադատության և ստեղծագործական ազատության հարաբերությանը, ինչպես նաև այն փաստին, թե ինչպես են գաղափարական սահմանափակումներն ազդել Չարենցի ստեղծագործական ընկալման վրա, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալու Չարենցի գրական կերպարի պատմական ընկալման էվոլյուցիան և նրա տեղը հայ գրական քննադատության համակարգում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական խոցելիության հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունների, արտաքին շոկերի նկատմամբ զգայունության և ներքին անհավասարակշռությունների ազդեցությունը տնտեսական կայունության վրա։ Վերլուծվում են արտաքին առևտրային կախվածության բարձր մակարդակը, դրամական փոխանցումների դերը, պետական բյուջեի սահմանափակումները, պետական պարտքի դինամիկան և ֆինանսական համակարգի ռիսկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական քաղաքականության գործիքների՝ դրամավարկային, հարկաբյուջետային և փոխարժեքային քաղաքականությունների փոխկապակցվածությանը և դրանց արդյունավետությանը խոցելիությունների նվազեցման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է արտաքին տնտեսական ցնցումների ազդեցությունը՝ ներառյալ գլոբալ գների տատանումները և տարածաշրջանային ռիսկերը, ինչպես նաև առաջարկում է կառուցվածքային բարեփոխումներ՝ ուղղված տնտեսական դիվերսիֆիկացմանը և դիմադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական եզրակացություններ և քաղաքականության առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի մակրոտնտեսական կայունության ամրապնդմանը։

Biology

Գիտական աշխատությունը նվիրված է նոր սինթեզված պորֆիրինային միացությունների գենոտոքսիկ և մոդիֆիկացնող հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ԴՆԹ-կոմետ մեթոդի կիրառմամբ, ընդգրկելով մոլեկուլային կենսաբանության, գենետիկայի, կենսաքիմիայի, թունաբանության և կենսաբժշկական հետազոտությունների կարևոր հիմնախնդիրները։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է պորֆիրինների ազդեցությամբ բջիջների գենետիկական նյութում հնարավոր փոփոխությունների, ԴՆԹ-ի վնասման և վերականգնման գործընթացների, ինչպես նաև տարբեր ֆիզիկական և քիմիական գործոնների նկատմամբ բջջային արձագանքի առանձնահատկությունների բացահայտման հետ։ Պորֆիրինները օրգանական մակրոցիկլային միացությունների խումբ են, որոնք առանձնանում են իրենց յուրահատուկ մոլեկուլային կառուցվածքով, էլեկտրոնային հատկություններով և կենսաբանական համակարգերի հետ փոխազդելու բազմազան հնարավորություններով։ Դրանց որոշ ներկայացուցիչներ կարևոր դեր են կատարում բնական կենսաբանական գործընթացներում, իսկ սինթետիկ պորֆիրիններն ու դրանց ածանցյալները հետաքրքրություն են ներկայացնում դեղագործության, ֆոտոդինամիկ թերապիայի, կենսաբժշկական ախտորոշման և նոր կենսաակտիվ նյութերի մշակման տեսանկյունից։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է պորֆիրինային միացությունների քիմիական կառուցվածքի և կենսաբանական ակտիվության փոխկապակցվածությունը, դրանց հնարավոր ազդեցությունը բջջային կենսագործունեության վրա և գենետիկական անվտանգության գնահատման մեթոդաբանական հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի գենոտոքսիկության ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր նյութերի ազդեցությամբ ԴՆԹ-ի կառուցվածքում առաջացող վնասումները և դրանց հնարավոր հետևանքները բջջային համակարգերի համար։ Հետազոտության առանցքային մեթոդներից է ԴՆԹ-կոմետ թեստը, որը հայտնի է նաև որպես առանձին բջիջների գելային էլեկտրոֆորեզի մեթոդ և լայնորեն կիրառվում է գենետիկական նյութի վնասվածքների հայտնաբերման ու քանակական գնահատման նպատակով։ Մեթոդի հիմքում ընկած է այն սկզբունքը, որ հատուկ մշակված բջիջների ԴՆԹ-ն էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ կարող է առաջացնել գիսաստղ հիշեցնող պատկեր, որի բնութագրերը կապված են գենետիկական նյութի վնասվածության աստիճանի հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ԴՆԹ-ի շղթաների խզումները և որոշակի փորձարարական պայմաններում հայտնաբերվող այլ վնասվածքներ՝ գնահատելով բջիջների արձագանքը հետազոտվող միացությունների ազդեցությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նոր պորֆիրինների գենոտոքսիկ ազդեցության հնարավոր կախվածության ուսումնասիրությունը դրանց կոնցենտրացիայից, ազդեցության տևողությունից, մոլեկուլային կառուցվածքից և փորձարարական միջավայրի առանձնահատկություններից։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում պորֆիրինների մոդիֆիկացնող հատկությունները, որոնք կարող են դրսևորվել այլ գործոններով պայմանավորված գենետիկական վնասումների ուժեղացման կամ նվազեցման ձևով։ Այս համատեքստում կարևորվում է պորֆիրինային միացությունների հնարավոր պաշտպանական և վնասող ազդեցությունների համեմատական գնահատումը, ինչպես նաև դրանց կենսաբանական ակտիվության մեխանիզմների բացահայտումը։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է օքսիդատիվ սթրեսի, ազատ ռադիկալների առաջացման, ակտիվ թթվածնային միացությունների մասնակցությամբ ընթացող գործընթացների և ԴՆԹ-ի վնասման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Որոշ պորֆիրիններ, հատկապես լուսային գրգռման պայմաններում, կարող են մասնակցել ֆոտոքիմիական ռեակցիաների, որոնց արդյունքում առաջացող ակտիվ մասնիկները փոխազդում են բջջային բաղադրիչների հետ։ Միաժամանակ պորֆիրինային տարբեր կառուցվածքներ կարող են ունենալ կենսաբանական ազդեցության տարբեր ուղղվածություն, ուստի դրանց հատկությունների գնահատումը պահանջում է առանձին փորձարարական ուսումնասիրություններ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի բջջային կենսունակության, գենետիկական վնասվածքների և նյութերի կոնցենտրացիաների միջև փոխհարաբերության գնահատումը, քանի որ գենոտոքսիկության արդյունքների ճիշտ մեկնաբանման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև ընդհանուր բջջաթունավոր ազդեցությունը։ Հետազոտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները կարող են ընդգրկել փորձարարական և վերահսկիչ խմբերի համեմատությունը, ԴՆԹ-ի վնասվածության ցուցանիշների քանակական գնահատումը, վիճակագրական վերլուծությունը և տարբեր պորֆիրինային միացությունների կենսաբանական ակտիվության համադրումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ԴՆԹ-ի վերականգնման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, քանի որ բջիջների գենետիկական կայունությունը կախված է ոչ միայն վնասող գործոնների ազդեցությունից, այլև առաջացած փոփոխությունները հայտնաբերելու և վերացնելու կենսաբանական համակարգերի կարողությունից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նոր քիմիական միացությունների կենսաբանական անվտանգության գնահատման, դրանց կառուցվածք-ակտիվություն փոխհարաբերությունների բացահայտման և գենոտոքսիկության ուսումնասիրման ժամանակակից մեթոդների կիրառման անհրաժեշտությամբ։ Պորֆիրինների հնարավոր մոդիֆիկացնող ազդեցությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր նյութերի հետագա հետազոտություններին և դրանց կիրառման հնարավորությունների գիտական գնահատմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի նման հետազոտությունների դերը դեղաբանական նյութերի նախնական անվտանգության ուսումնասիրության, հակաուռուցքային հետազոտությունների և ֆոտոդինամիկ ազդեցությամբ միացությունների կենսաբանական բնութագրման գործընթացներում։ Միաժամանակ ԴՆԹ-կոմետ մեթոդով ստացված տվյալները գենետիկական անվտանգության գնահատման բաղադրիչներից մեկն են և ամբողջական եզրակացության համար կարող են պահանջվել լրացուցիչ փորձարարական մեթոդներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գենետիկներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, թունաբաններին, դեղագետներին, կենսաբժշկական հետազոտողներին, օրգանական քիմիայի մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Այն ունի տեսական, փորձարարական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով նոր պորֆիրինային միացությունների գենոտոքսիկ և մոդիֆիկացնող հատկությունների, ԴՆԹ-ի վնասման մեխանիզմների և կենսաբանական համակարգերի վրա քիմիական նյութերի ազդեցության առավել խորքային ըմբռնմանը։

Other Subjects

Պատմագիտական, հայագիտական և պատմագրական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի, հասարակական-քաղաքական զարգացման և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձությունների ժամանակագրական ներկայացմանը։ Քննության են առնվում հայ ժողովրդի պատմության հիմնական փուլերը, պետականության ձևավորման և զարգացման գործընթացները, օտար տիրապետությունների պայմաններում ազգային ինքնության պահպանման առանձնահատկությունները և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը հասարակական կյանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Հայաստանի քաղաքական պատմությանը, պատերազմներին, գաղթերին, ազգային-ազատագրական պայքարին և պատմական հայրենիքի սահմաններից դուրս հայկական համայնքների ձևավորմանը։ Աշխատության շրջանակներում կարող են ներկայացվել հայոց պետական կազմավորումների պատմությունը, հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային քաղաքական փոփոխությունների հետևանքները հայ ժողովրդի համար։ Անդրադարձ կարող է կատարվել հայկական մշակույթի, եկեղեցու, կրթության, գրականության և ազգային ավանդույթների դերին պատմական հիշողության պահպանման ու փոխանցման գործում։ Ժամանակագրական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր դարաշրջանների իրադարձությունների հաջորդականությունը, դրանց պատճառահետևանքային կապերը և պատմական զարգացման շարունակականությունը։ Կարող են օգտագործվել պատմական սկզբնաղբյուրներ, տարեգրություններ, վավերագրական նյութեր և պատմագիտական ուսումնասիրություններ՝ հայ ժողովրդի անցյալի բազմակողմանի լուսաբանման նպատակով։ Կարևորվում է պատմական իրադարձությունների ներկայացումը դրանց քաղաքական, սոցիալական և մշակութային համատեքստում՝ հաշվի առնելով տարբեր ժամանակաշրջանների պատմագրական մեկնաբանությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, պատմագրության, աղբյուրագիտության, սփյուռքագիտության և հայ ժողովրդի պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է 4,5-երկտեղակալված-4H-1,2,4-տրիազոլ-3-թիոլների նոր քիմիական փոխարկումների ուսումնասիրմանը՝ ընդգրկելով դրանց սինթեզի, քիմիական հատկությունների և հետագա վերափոխումների հետ կապված հարցերի համալիր ուսումնասիրություն։ Հետազոտության կենտրոնում 1,2,4-տրիազոլային օղակ պարունակող ծծումբածին հետերոցիկլիկ միացություններն են, որոնք առանձնանում են կառուցվածքային բազմազանությամբ և տարբեր քիմիական փոխազդեցությունների մեջ մտնելու հնարավորությամբ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ելանյութերի կառուցվածքի և տեղակալիչների բնույթի ազդեցությունը միացությունների ռեակցիոնունակության վրա, ինչպես նաև տարբեր ռեագենտների և ռեակցիայի պայմանների կիրառմամբ նոր ածանցյալների ստացման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր փոխարկումների օրինաչափությունների բացահայտմանը, ռեակցիաների ուղղության և ընտրողականության ուսումնասիրմանը, ստացվող միացությունների կառուցվածքի հաստատմանը և դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի որոշմանը։ Աշխատությունը կարող է ներառել օքսիդացման, վերականգնման, տեղակալման, ցիկլացման կամ այլ տիպի քիմիական գործընթացների ուսումնասիրություն, որոնց միջոցով հնարավոր է ընդլայնել տվյալ հետերոցիկլիկ համակարգի հիման վրա ստացվող միացությունների բազմազանությունը։ Ստացված նոր միացությունների կառուցվածքի հաստատման համար կարող են կիրառվել ժամանակակից սպեկտրոսկոպիկ և անալիտիկ մեթոդներ, այդ թվում՝ միջուկային մագնիսական ռեզոնանս, ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիա, զանգվածային սպեկտրոմետրիա և տարրային անալիզ։ Հետազոտության արդյունքները հնարավորություն են տալիս խորացնելու 1,2,4-տրիազոլային համակարգերի քիմիական վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումները և բացահայտելու դրանց հիման վրա նոր կառուցվածքային տիպերի ստացման հնարավորությունները։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ նպատակային հատկություններով նոր օրգանական միացությունների որոնման, հետերոցիկլիկ քիմիայի զարգացման և հետագա կիրառական հետազոտությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական և դեղագործական քիմիայի, հետերոցիկլիկ միացությունների քիմիայի, սինթետիկ քիմիայի և նոր նյութերի ստացման ուղղություններով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։