Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLinguistics
Անգլերենի «Բնակավայր» բառիմաստային խմբի լեզվաճանաչողական հայեցակերպն իսպաներենի և հայերենի զուգադրությամբ
Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում «բնակավայր» իմաստային խմբի լեզվաճանաչողական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ իսպաներենի և հայերենի հետ զուգադրական վերլուծության միջոցով։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում արտացոլվում բնակավայրի, բնակության վայրի, տարածական կազմակերպման և մարդու կողմից յուրացված միջավայրի վերաբերյալ հասկացությունները, ինչպես նաև ինչ լեզվական միջոցներով են կառուցակարգվում այդ հասկացությունների մասին գիտելիքները։ Աշխատության շրջանակում քննության են առնվում բնակավայրերի անվանումները և դրանց հետ կապված բառային միավորները, դրանց իմաստային կառուցվածքը, փոխհարաբերությունները, կիրառության համատեքստերը և մշակութային նշանակությունը։ Լեզվաճանաչողական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն բառերի ուղղակի նշանակությունները, այլև այն հասկացութային պատկերները, ասոցիացիաները, տարածական ընկալումները և մշակութային գիտելիքները, որոնք ձևավորվում են տվյալ բառապաշարի միջոցով։ Զուգադրական վերլուծության ընթացքում բացահայտվում են անգլերենի, իսպաներենի և հայերենի միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր լեզվի ազգային-մշակութային առանձնահատկությունները, պատմական զարգացումը և աշխարհընկալման դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում դասակարգվում բնակավայրերի տեսակները, ինչպես են անվանվում քաղաքային և գյուղական բնակավայրերը, դրանց առանձին հատվածները և բնակության հետ կապված տարածքային միավորները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև բառերի փոխաբերական կիրառությունները, դարձվածային կապակցությունները և իմաստային ընդլայնումները, որոնց միջոցով «բնակավայր» հասկացությունը կապվում է մարդու սոցիալական, մշակութային և տարածական փորձառության հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու լեզվի և մտածողության փոխհարաբերության, տարբեր լեզվամշակույթներում տարածական իրականության ընկալման և բառապաշարի միջոցով ազգային աշխարհընկալման արտացոլման վերաբերյալ։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ զուգադրական և ճանաչողական լեզվաբանության, թարգմանագիտության, բառագիտության և օտար լեզուների ուսուցման բնագավառներում։
Updated: 2026-09-13Economics
Sեփականության բազմաձևությունը և ապապետականացման գործընթացները ՀՀ-ում (բնական մենաշնորհների ճյուղերում)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության տարբեր ձևերի ձևավորման ու զարգացման, պետական սեփականության վերափոխման և բնական մենաշնորհների ոլորտներում ապապետականացման գործընթացների տնտեսական ու կազմակերպական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետական, մասնավոր և սեփականության այլ ձևերի փոխհարաբերությունները շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում, ինչպես նաև պետական սեփականության կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը տնտեսության առանձին ճյուղերի գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնական մենաշնորհների ոլորտներին, որոնց գործունեությունը պայմանավորված է արտադրական ենթակառուցվածքների, մեծածավալ կապիտալ ներդրումների, տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների և մրցակցային միջավայրի սահմանափակ հնարավորությունների առկայությամբ։ Վերլուծվում են ապապետականացման և մասնավորեցման տնտեսական նախադրյալները, նպատակները, իրականացման մեխանիզմներն ու հնարավոր հետևանքները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության անցումային շրջանի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է սեփականության հարաբերությունների վերափոխման ազդեցությունը ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության, ներդրումային գործունեության, ծառայությունների որակի, արտադրական ծախսերի և տնտեսական պատասխանատվության վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ բնական մենաշնորհների պայմաններում սեփականության ձևի փոփոխությունը սերտորեն կապված է պետական կարգավորման արդյունավետ մեխանիզմների անհրաժեշտության հետ, քանի որ մրցակցության սահմանափակ հնարավորությունները պահանջում են հասարակական և սպառողական շահերի պաշտպանության համապատասխան գործիքներ։ Ուսումնասիրվում են պետության կարգավորիչ գործառույթները, սակագնային քաղաքականության ձևավորման սկզբունքները, մենաշնորհային դիրքի հնարավոր չարաշահումների կանխարգելման և ծառայությունների հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սեփականության իրավունքի ինստիտուցիոնալ հիմքերի ձևավորմանը, տնտեսական բարեփոխումների ընթացքում պետական և մասնավոր հատվածների դերերի փոփոխությանը և արդյունավետ կառավարման կառուցակարգերի ստեղծման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ապապետականացման գործընթացները ոչ միայն սեփականության իրավունքի փոխանցման, այլև տնտեսության կառավարման համակարգի ավելի լայն վերափոխումների համատեքստում։ Բնական մենաշնորհների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ենթակառուցվածքային ճյուղերի կայուն գործունեության, ներդրումների խթանման, տնտեսական արդյունավետության և հանրային շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, պետական կառավարման, սեփականության հարաբերությունների, շուկայական բարեփոխումների և բնական մենաշնորհների կարգավորման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-20Other Subjects
Ճարտարապետ Տիրան Մարությանի ստեղծագործական ժառանգությունը
Ճարտարապետագիտական, արվեստաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ ճարտարապետ Տիրան Մարությանի ստեղծագործական ժառանգության, մասնագիտական գործունեության և ճարտարապետական մտածողության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ճարտարապետի ստեղծագործական ուղու ձևավորման պատմական և մշակութային նախադրյալները, նրա մասնագիտական հայացքները և գործունեության տեղը հայկական ճարտարապետության զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարությանի ճարտարապետական նախագծերի, հետազոտական աշխատանքների և հայկական ճարտարապետական ժառանգության նկատմամբ ունեցած մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են նրա ստեղծագործական գործունեության մեջ ազգային ճարտարապետական ավանդույթների, պատմական հուշարձանների ուսումնասիրության և ժամանակակից նախագծային սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ճարտարապետական հորինվածքի, տարածական կազմակերպման, կառուցվածքային լուծումների, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների և միջավայրի հետ կառույցների ներդաշնակության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ճարտարապետի նախագծային և գիտահետազոտական նյութերը, հրապարակումները, մասնագիտական գնահատականները և հայկական ճարտարապետության պատմության վերաբերյալ նրա ուսումնասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Տիրան Մարությանի գործունեության նշանակությանը ճարտարապետական ժառանգության ճանաչման, պահպանության, ազգային ճարտարապետական ինքնության արտահայտման և մասնագիտական մտքի զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, ճարտարապետական նախագծման, արվեստաբանության, հուշարձանների պահպանության և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-09Other Subjects
Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2018, N 1
Պարբերականի այս համարը ներկայացնում է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի մասնագիտական, գիտամեթոդական և տեղեկատվական խնդիրներին վերաբերող նյութերի ամբողջություն՝ արտացոլելով գրադարանների գործունեության զարգացման միտումները, մասնագիտական փորձը և ոլորտում իրականացվող նախաձեռնությունները։ Հրապարակումներում ուշադրություն է դարձվում գրադարանների դերին ժամանակակից տեղեկատվական և մշակութային միջավայրում, ընթերցողների սպասարկման կազմակերպմանը, գրքային հավաքածուների պահպանությանն ու համալրմանը, մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործմանը և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնմանը։ Կարևոր ուղղություններից է գրադարանային աշխատանքի ավանդական ձևերի և նոր տեխնոլոգիական հնարավորությունների համադրումը, մասնավորապես՝ էլեկտրոնային շտեմարանների ստեղծումը, հավաքածուների թվայնացումը, թվային տեղեկատվության կազմակերպումը և օգտվողներին նոր ձևաչափերով ծառայությունների մատուցումը։ Նյութերը կարող են ներկայացնել Հայաստանի տարբեր գրադարանների աշխատանքային փորձը, մասնագիտական միջոցառումները, համագործակցության ծրագրերը, ցուցահանդեսները, գրքի շնորհանդեսները և ընթերցանության խթանման նախաձեռնությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գրադարանավարների մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը, վերապատրաստմանը և ոլորտում կիրառվող ժամանակակից մեթոդների տարածմանը։ Գրադարանն այստեղ դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրքային ժառանգության պահպանության հաստատություն, այլև որպես կրթական, տեղեկատվական և մշակութային հաղորդակցության կենտրոն, որը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և հասարակության տարբեր խմբերի տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը։ Պարբերականում տեղ գտած մասնագիտական հոդվածներն ու հաղորդումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում Հայաստանի գրադարանային համակարգի առջև ծառացած խնդիրները, դրանց լուծման վերաբերյալ մասնագիտական մոտեցումները և տարբեր հաստատությունների կուտակած փորձը։ Միաժամանակ այն կարևոր նյութ է գրադարանագիտության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ փաստագրում է ոլորտի ընթացիկ գործունեությունը, կազմակերպվող միջոցառումները, մասնագիտական քննարկումները և գրադարանային գործի զարգացման որոշակի փուլի առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ համարը ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատվության փոխանակման հարթակ՝ նպաստելով գրադարանների միջև փորձի տարածմանը, գրադարանային աշխատանքի նոր մոտեցումների ներկայացմանը և Հայաստանի գրադարանային ու մատենագիտական գործունեության շարունակական զարգացմանը։
Updated: 2026-09-24Medicine
Эндокринные, физиологические и биохимические сдвиги в формировании ритмической деятельности почек в норме и при патологии (ХПН)
Գիտաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երիկամների ռիթմիկ գործունեության ձևավորման ընթացքում տեղի ունեցող ներզատական, ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ ինչպես բնականոն վիճակում, այնպես էլ քրոնիկական երիկամային անբավարարության պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են երիկամների գործառույթների օրական կենսաբանական ռիթմերը, մեզի առաջացման և արտազատման գործընթացների ժամանակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև օրգանիզմի ներքին կարգավորիչ համակարգերի ազդեցությունը դրանց վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորմոնային կարգավորման, ջրաաղային հավասարակշռության, էլեկտրոլիտային փոխանակության և նյութափոխանակության ցուցանիշների փոփոխություններին, որոնք մասնակցում են երիկամների բնականոն գործունեության պահպանմանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են քրոնիկական երիկամային անբավարարության դեպքում փոփոխվում ֆիզիոլոգիական ռիթմերը և դրանց հետ կապված կենսաքիմիական ու ներզատական գործընթացները։ Համեմատվում են բնականոն և ախտաբանական վիճակներում ստացված ցուցանիշները՝ երիկամների գործառութային խանգարումների զարգացման օրինաչափությունները և կարգավորիչ մեխանիզմների փոփոխությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կենսաբանական ռիթմերի ուսումնասիրության հնարավոր նշանակությանը հիվանդության ընթացքի գնահատման, ախտորոշիչ ցուցանիշների ճշգրտման և բուժական մոտեցումների հիմնավորման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նեֆրոլոգների, ֆիզիոլոգների, ներզատաբանների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-02Mathematics
Հանրահաշվական կորերի և ո-անկախ բազմությունների վերաբերյալ
Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է հանրահաշվական կորերի և օ-անկախ բազմությունների տեսությանը՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային, կոմբինատորիկ և ալգեբրական հատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է հանրահաշվական կորերի ձևավորումը, դրանց տարրերի միջև հարաբերությունները և հաշվողական մեթոդները, ինչպես նաև օ-անկախ բազմությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմությունների անկախության պայմաններին, դրանց բազմակողմանի ներկայացման ձևերին, կոմբինատորիկ ձևակերպումներին և ծրագրային ալգորիթմների միջոցով վերլուծության հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը ընդգրկում է ինչպես տեսական հիմնարար մոտեցումներ, այնպես էլ խնդիրների լուծման օրինակներ, որոնք կիրառելի են մաթեմատիկական և կիրառական գիտությունների ոլորտներում՝ մասնավորապես հաշվարկային մեթոդների, դիսկրետ մաթեմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համար։ Աշխատությունը կարևոր է մաթեմատիկոսների, ուսուցիչների, գիտնականների և բարձրագույն կրթության ուսանողների համար՝ նպաստելով հանրահաշվական կորերի և օ-անկախ բազմությունների տեսության խորքային ուսումնասիրմանը և կիրառմանը։
Updated: 2026-09-19