More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Journalism

    Տարեգիրք (զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքները) 2009 - /կազմեց՝ Գոհար Ջուլհակյան/

    Գոհար Ջուլհակյան-ի կողմից կազմված «Տարեգիրք (զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքները) 2009» ժողովածուն փաստագրական-մամլոային բնույթի աղբյուրային հավաքածու է, որը ամփոփում է տվյալ տարվա ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցներում հրապարակված արձագանքները, հոդվածները, մեկնաբանությունները և տեղեկատվական նյութերը՝ կապված հասարակական, քաղաքական, մշակութային և սոցիալական կարևոր իրադարձությունների հետ։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել տեղեկատվական դաշտի ընդհանուր պատկերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր լրատվամիջոցներ արձագանքել ժամանակի ընթացիկ գործընթացներին, ինչ թեմաներ են գերակշռել հանրային օրակարգում և ինչպես է ձևավորվել հասարակական կարծիքը մամուլի միջոցով։ Ժողովածուն ունի փաստագրական արժեք, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին վերականգնել տվյալ տարվա տեղեկատվական միջավայրը, համեմատել տարբեր աղբյուրների մոտեցումները և ուսումնասիրել մեդիայի ազդեցությունը հասարակական ընկալումների վրա։ Նյութերը համակարգված են թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով, ինչը հեշտացնում է դրանց վերլուծական օգտագործումը թե՛ լրագրության, թե՛ սոցիոլոգիայի և թե՛ քաղաքական հետազոտությունների ոլորտներում։

    Updated: 2026-09-22
    Տարեգիրք (զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքները) 2009 - /կազմեց՝ Գոհար Ջուլհակյան/
    Online

    Law

    Բնական իրավունքի տեսությունը և դրա առանձնահատկությունները վաղ բուրժուական հեղափոխությունների դարաշրջանում (XVI-XVIIդդ.)

    Աշխատությունը նվիրված է բնական իրավունքի տեսության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը վաղ բուրժուական հեղափոխությունների դարաշրջանում՝ XVI–XVII դարերի հասարակական, քաղաքական և իրավական վերափոխումների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է բնական իրավունքի հիմնարար սկզբունքները, մարդու բնածին իրավունքների, ազատության, հավասարության և արդարության գաղափարների ձևավորումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը պետական իշխանության, իրավակարգի և հասարակական հարաբերությունների վերաիմաստավորման վրա։ Աշխատանքում ներկայացվում են ժամանակաշրջանի իրավաքաղաքական մտքի զարգացման հիմնական ուղղությունները, բնական իրավունքի և դրական իրավունքի փոխհարաբերությունները, հասարակական պայմանագրի գաղափարի ձևավորումը և իրավական պետության սկզբունքների տեսական հիմքերը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են բնական իրավունքի գաղափարները նպաստել սահմանադրականության, մարդու իրավունքների և ժամանակակից իրավական համակարգերի զարգացմանը՝ դառնալով եվրոպական քաղաքական և իրավական մտքի կարևոր հենասյուներից մեկը։ Գիրքը համադրում է պատմաիրավական և փիլիսոփայական վերլուծությունները՝ արժեքավոր գիտական նյութ տրամադրելով իրավաբանների, պատմաբանների, քաղաքագետների, փիլիսոփաների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են իրավական գաղափարների պատմությամբ, պետականության զարգացման օրինաչափություններով և մարդու հիմնարար իրավունքների տեսական հիմքերով։

    Updated: 2026-09-23
    Բնական իրավունքի տեսությունը և դրա առանձնահատկությունները վաղ բուրժուական հեղափոխությունների դարաշրջանում (XVI-XVIIդդ.)
    Online

    Literature

    Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանությունը

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանության համակողմանի քննությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա արձակ ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական, թեմատիկ և ոճական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է գրողի վիպական աշխարհը, որի ձևավորման վրա էական ազդեցություն են ունեցել հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, ազգային հիշողությունը, հայրենիքի և ինքնության գաղափարները, սփյուռքահայության փորձառությունը, մարդկային արժանապատվության և գոյապայքարի խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դաշտենցի կերպարակերտման արվեստին, հերոսների հոգեբանական նկարագրությանը, նրանց անհատական ու հավաքական ճակատագրերի փոխկապակցվածությանը և պատմական իրադարձությունների նկատմամբ կերպարների վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի պատմական իրականության գեղարվեստական վերակերտման սկզբունքների բացահայտումը, ինչպես նաև փաստական նյութի և գրական երևակայության փոխհարաբերության քննությունը։ Աշխատանքը անդրադառնում է վիպական երկերի լեզվաոճական առանձնահատկություններին, ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, պատկերավոր արտահայտությունների և ազգային մշակութային իրողությունների կիրառությանը, որոնք նպաստում են ստեղծագործությունների ինքնատիպությանը և կենդանի գեղարվեստական միջավայրի ձևավորմանը։ Քննվում են նաև բնության, հայրենի հողի, հիշողության և պատմական ժամանակի գեղարվեստական պատկերումները, դրանց խորհրդանշական նշանակությունն ու կապը հեղինակի գաղափարական աշխարհայացքի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Դաշտենցի վիպասանության առանձնահատուկ տեղը հայ գրականության մեջ՝ միաժամանակ դիտարկելով այն պատմական, ազգային և համամարդկային արժեքների արտահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության միջոցով վերլուծվում են նաև գրողի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, պատմության և ներկայի երկխոսությունը, ազգային ինքնության պահպանման խնդիրը և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ գրականության պատմությամբ, 20-րդ դարի հայ արձակով և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ առաջարկելով Խաչիկ Դաշտենցի վիպական ժառանգության գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ամբողջական դիտարկում։

    Updated: 2026-09-14
    Խաչիկ Դաշտենցի վիպասանությունը
    Online

    Economics

    Զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների արդի վիճակը և զարգացման հեռանկարները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների ներկա վիճակի, զարգացման հիմնախնդիրների և ապագա հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են զբոսաշրջության ոլորտի հիմնական բաղադրիչները՝ տրանսպորտային հասանելիությունը, հյուրանոցային տնտեսությունը, սպասարկման համակարգերը, տեղեկատվական ենթակառուցվածքները և զբոսաշրջային ուղղությունների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժը, առկա ենթակառուցվածքային հնարավորությունները, ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների արդիականացման, ներդրումների խթանման, տարածաշրջանային զբոսաշրջության զարգացման և ծառայությունների որակի բարձրացման հարցերին։ Աշխատությունում ընդգծվում է զբոսաշրջության նշանակությունը երկրի տնտեսական աճի, զբաղվածության ընդլայնման և մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի զբոսաշրջային համակարգի զարգացման ուղղությունների և հնարավորությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-20
    Զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների արդի վիճակը և զարգացման հեռանկարները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Linguistics

    Лексическая стилистика современного армянского языка

    Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի բառապաշարային ոճագիտության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բառերի ընտրության, կիրառման և ոճական երանգավորման համակարգային առանձնահատկությունները տարբեր խոսքային իրավիճակներում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են բառապաշարի շերտերը՝ գրական, խոսակցական, ժողովրդական, մասնագիտական և ժարգոնային, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ժամանակակից լեզվական գործընթացներում։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի ոճական արժեքին, նրանց արտահայտչական հնարավորություններին և հաղորդակցական դերին՝ տարբեր ժանրերում և գործառական ոճերում։

    Updated: 2026-09-20
    Лексическая стилистика современного армянского языка
    Online

    Religion

    Հայոց սուրբ հայրերի՝ Սահակ Պարթևի, Մեսրոպ Մաշտոցի, Գյուտ Արահեզացու, Հովհաննես Մանդակունու և Ներսես Շնորհալու կազմած ու խմբագրած ժամագիրք

    Հայ առաքելական եկեղեցու աղոթական, ծիսական և հոգևոր երաժշտական ժառանգության կարևորագույն գրքերից այս հրատարակությունը ներկայացնում է եկեղեցական ժամերգությունների ավանդական կարգը, օրվա տարբեր ժամերին կատարվող հասարակական աղոթքները, սաղմոսները, շարականները, հոգևոր երգերը և պաշտամունքային այլ նյութեր։ Գրքի խորագիրը դրա ստեղծման և ձևավորման ավանդույթը կապում է հայոց մեծագույն հոգևոր ու մշակութային գործիչների՝ Սահակ Պարթևի, Մեսրոպ Մաշտոցի, Գյուտ Արահեզացու, Հովհաննես Մանդակունու և Ներսես Շնորհալու անունների հետ՝ ընդգծելով հայ ժամագրական ժառանգության բազմադարյա պատմությունն ու եկեղեցական հեղինակությունը։ Ժամագիրքը Հայ եկեղեցու ծիսական գրականության հիմնարար տեսակներից է, որի միջոցով կարգավորվում է օրվա ընթացքում կատարվող ժամերգությունների հաջորդականությունը և պահպանվում համայնքային աղոթքի միասնական ավանդույթը։ Նրա բովանդակային առանցքը ժամանակի հոգևոր իմաստավորումն է՝ օրվա յուրաքանչյուր հատվածը աղոթքով, սաղմոսերգությամբ, աստվածաշնչյան ընթերցումներով և հոգևոր խորհրդածությամբ ուղեկցելու քրիստոնեական սկզբունքի հիման վրա։ Հայ եկեղեցական ավանդության համաձայն՝ աղոթքը մարդու և Աստծո հաղորդակցության հիմնական միջոցն է, իսկ կանոնավոր ժամերգությունը հավատացյալի հոգևոր կյանքի կազմակերպման և եկեղեցական համայնքի միասնականության պահպանման կարևոր պայման։ Ժամագրքում ընդգրկված աղոթական նյութերը նախատեսված են եկեղեցական պաշտամունքի տարբեր պահերի համար և արտահայտում են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարները՝ Աստծո փառաբանությունը, գոհությունը, ապաշխարությունը, ողորմության հայցումը, հոգևոր մաքրագործումը և փրկության հույսը։ Ժամերգությունների համակարգը ներառում է օրվա տարբեր ժամանակներին համապատասխանող աղոթական կարգեր, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր խորհրդաբանական նշանակությունը։ Առավոտյան աղոթքը խորհրդանշում է նոր օրվա սկիզբը, Աստծո ողորմության և առաջնորդության հայցումը, իսկ երեկոյան աղոթքը կապված է անցած օրվա խորհրդածության, երախտագիտության և հոգևոր հաշվետվության հետ։ Գիշերային և մյուս ժամերգությունները ևս արտահայտում են քրիստոնեական այն համոզմունքը, որ մարդու կյանքը պետք է մշտապես ընթանա աստվածային ներկայության գիտակցությամբ։ Ժամագրական այս համակարգը ժամանակը վերածում է հոգևոր ծառայության և հավատքի շարունակական դրսևորման միջոցի՝ միավորելով անհատական աղոթքն ու համայնքային պաշտամունքը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից են սաղմոսները, որոնք հայ եկեղեցական աղոթական ավանդության մեջ ունեն առանձնահատուկ դեր։ Դրանք արտահայտում են մարդու հոգևոր ապրումների բազմազանությունը՝ փառաբանությունից ու գոհությունից մինչև զղջում, տագնապ, հույս և աստվածային օգնության հայցում։ Սաղմոսերգությունը կապում է քրիստոնեական պաշտամունքը աստվածաշնչյան աղոթական ժառանգության հետ՝ հավատացյալին հաղորդակից դարձնելով դարերի ընթացքում պահպանված հոգևոր խոսքին։ Ժամագրքի մյուս կարևոր գրական և երաժշտական շերտը կազմում են շարականներն ու հոգևոր երգերը։ Հայ շարականագրությունը ազգային հոգևոր մշակույթի ինքնատիպ ու բարձրարժեք բնագավառներից է, որտեղ միահյուսվում են աստվածաբանական միտքը, բանաստեղծական արտահայտչությունը և երաժշտական արվեստը։ Շարականները նվիրված են եկեղեցական տոներին, սրբերի հիշատակությանը, քրիստոնեական վարդապետության կարևոր գաղափարներին և փրկագործական իրադարձություններին։ Դրանց միջոցով պաշտամունքային արարողությունը ձեռք է բերում ոչ միայն աղոթական, այլև գեղարվեստական ու խորհրդաբանական ամբողջականություն։ Ժամագրքի գաղափարական կարևոր ուղղություններից է հայ եկեղեցու ծիսական միասնականության պահպանումը։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում և աշխարհագրական տարբեր վայրերում ապրող հայ հավատացյալներին միավորել է ընդհանուր պաշտամունքային ավանդույթը, որի պահպանման գործում ժամագրքերը ունեցել են անփոխարինելի դեր։ Դրանց միջոցով հոգևորականությունը և եկեղեցական երգեցողության մեջ ներգրավված անձինք հնարավորություն են ունեցել հետևելու ժամերգությունների ընդունված կարգին՝ պահպանելով աղոթքների, սաղմոսների և շարականների հաջորդականությունը։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր էր հայկական համայնքների համար, որոնք պատմական հանգամանքների հետևանքով բնակվում էին հայրենիքից հեռու, սակայն ձգտում էին պահպանել իրենց լեզուն, եկեղեցական ավանդույթներն ու ազգային ինքնությունը։ Գրքի խորագրում հիշատակված հեղինակավոր եկեղեցական հայրերի անունները բացահայտում են հայ ժամագրության ձևավորման պատմական և գաղափարական հիմքերը։ Սահակ Պարթևը և Մեսրոպ Մաշտոցը հայոց հոգևոր ու մշակութային պատմության հիմնադիր դեմքերից են։ Նրանց գործունեությունը կապված է հայ գրերի ստեղծման, հայերեն գրականության սկզբնավորման և քրիստոնեական ուսմունքի հայերեն տարածման հետ։ Հայերեն գրավոր մշակույթի ձևավորումը հնարավորություն տվեց եկեղեցական պաշտամունքն ու աստվածաբանական գիտելիքը զարգացնելու ազգային լեզվով՝ ապահովելով հայ ժողովրդի հոգևոր ինքնուրույնության ամրապնդումը։ Գյուտ Արահեզացին կարևոր տեղ ունի հայ եկեղեցական պատմության մեջ՝ կապված եկեղեցական կյանքի կազմակերպման և հոգևոր մշակույթի զարգացման հետ։ Հովհաննես Մանդակունու անունը կապված է հայ եկեղեցական քարոզչության, ծիսական գրականության և հոգևոր մտքի զարգացման հետ։ Ներսես Շնորհալին իր բազմակողմանի գործունեությամբ մեծ ներդրում է ունեցել հայ հոգևոր բանաստեղծության, շարականագրության, աստվածաբանական մտքի և եկեղեցական երգարվեստի զարգացման գործում։ Նրա ստեղծագործական ժառանգությունը առանձնանում է աղոթական խորությամբ, բանաստեղծական նրբությամբ և քրիստոնեական գաղափարների գեղարվեստական արտահայտությամբ։ Այս հեղինակավոր հայրերի հիշատակումը ժամագրքի խորագրում ընդգծում է այն պատմական ավանդույթը, որի շրջանակում ձևավորվել և սերունդներին է փոխանցվել հայ եկեղեցական աղոթական ժառանգությունը։ Գրական և լեզվական առումով աշխատությունը կարևոր նմուշ է հայ եկեղեցական գրավոր մշակույթի։ Նրան բնորոշ են աղոթական խոսքի հանդիսավորությունը, աստվածաշնչյան պատկերների կիրառությունը, շարականային բանաստեղծության արտահայտչականությունը և եկեղեցական լեզվին հատուկ բառապաշարը։ Ժամագրական տեքստերը համադրում են արձակ ու չափածո ստեղծագործություններ՝ ստեղծելով պաշտամունքային միասնական համակարգ։ Դրանց լեզուն արտահայտում է հայ եկեղեցական գրականության պատմական զարգացումը, գրաբարի հոգևոր ու գրական գործառույթը և ազգային բանաստեղծական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Երաժշտական առումով ժամագիրքը կարևոր նշանակություն ունի հայ հոգևոր երգարվեստի ուսումնասիրության համար, քանի որ շարականների և երգեցողության ավանդույթը հայ ժողովրդի մշակութային ինքնության պահպանման կարևոր բաղադրիչներից է։ Պատմական և մշակութային առումով հրատարակությունը ներկայացնում է հայ եկեղեցական գրքի տարածման աշխարհագրական լայն ընդգրկումը։ 19-րդ դարում Կալկաթան հայ համայնքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ձևավորվել էին կրթական, տպագրական, կրոնական և հասարակական կյանքի հաստատություններ։ Հնդկաստանի հայ համայնքը մեծ նշանակություն էր տալիս ազգային լեզվի, գրականության և եկեղեցական ավանդույթների պահպանմանը։ Հայերեն ժամագրքի հրատարակությունը Կալկաթայում վկայում է այդ համայնքի հոգևոր պահանջների և հայ եկեղեցական մշակույթը պահպանելու ձգտման մասին։ Պողոս Վիջէնյանի «Արծիւ» տպարանի գործունեությունը կապված է հայ տպագրության աշխարհագրական տարածման և հայկական հոգևոր գրականության միջազգային շրջանառության հետ։ Նման հրատարակությունները հնարավորություն էին տալիս հայրենիքից հեռու ապրող հայերին շարունակելու իրենց եկեղեցական կյանքը մայրենի լեզվով և պահպանելու ազգային կրոնական ինքնագիտակցությունը։ Այս առումով աշխատությունը ոչ միայն ծիսական ձեռնարկ է, այլև հայ ժողովրդի սփյուռքյան մշակութային պատմության կարևոր վկայություն։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ ժամագրության, եկեղեցական ծիսագիտության, շարականագրության, հայ հոգևոր երաժշտության, գրաբարի և հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, հայ եկեղեցու պատմաբաններին, երաժշտագետներին, շարականագետներին, հայագետներին, մատենագետներին, բանասերներին, հոգևորականներին և հայկական սփյուռքի մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա գիտական և ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է հայ եկեղեցական ժամերգությունների ավանդույթի պահպանմամբ, հայոց մեծագույն հոգևոր հայրերի ժառանգության ներկայացմամբ և ազգային աղոթական ու երաժշտական մշակույթի շարունակականության ուսումնասիրության հնարավորությամբ։ Հրատարակությունը կարևոր վկայություն է այն մասին, թե ինչպես է հայ ժողովուրդը տարբեր երկրներում ու պատմական պայմաններում պահպանել իր եկեղեցական ավանդույթը՝ ժամերգության, աղոթքի, շարականերգության և մայրենի լեզվով պաշտամունքի միջոցով։

    Updated: 2026-11-12
    Հայոց սուրբ հայրերի՝ Սահակ Պարթևի, Մեսրոպ Մաշտոցի, Գյուտ Արահեզացու, Հովհաննես Մանդակունու և Ներսես Շնորհալու կազմած ու խմբագրած ժամագիրք