Azerbaijan issues warrant for former separatist leader as UN mission arrives in Nagorno-Karabakh

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բարձր լեռնային շրջանների ավանդական կաթնամթերքներից մեկուսացված կաթնաթթվային բակտերիաների նույնականացման և դրանց կենսաբանական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տարբեր կաթնամթերքային նմուշներից ստացված մանրէային շտամների ֆենոտիպային և գենոտիպային բնութագրերը՝ կիրառելով ժամանակակից մանրէաբանական և մոլեկուլային կենսաբանության մեթոդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ միկրոօրգանիզմների հակաբակտերիական ակտիվության գնահատմանը՝ պաթոգեն և պայմանական-պաթոգեն մանրէների նկատմամբ, ինչպես նաև դրանց պրոտեոլիտիկ ֆերմենտային համակարգերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը բացահայտում է ավանդական կաթնամթերքներում ձևավորված միկրոբիոտայի կենսատեխնոլոգիական պոտենցիալը՝ ընդգծելով դրանց կիրառման հնարավորությունները սննդի արդյունաբերությունում, պրոբիոտիկների ստեղծման և ֆունկցիոնալ սննդամթերքի մշակման ոլորտներում։ Ուսումնասիրությունը նաև ներկայացնում է շրջակա միջավայրի, բարձրադիր կլիմայական պայմանների և ավանդական պատրաստման տեխնոլոգիաների ազդեցությունը միկրոօրգանիզմների բազմազանության և ակտիվության վրա։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի տարբեր բարբառներում կիրառվող երկրագործական գործիքների անվանումների համակարգված ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց լեզվական, պատմական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է գյուղատնտեսական աշխատանքի ընթացքում օգտագործվող գործիքների անվանման բազմազանությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր աշխարհագրական շրջաններում ձևավորվել, պահպանվել կամ փոխակերպվել նույն կամ համանման գործիքների անվանումները։ Գրքում դիտարկվում են բարբառային բառապաշարի շերտերը՝ հնագույն հայկական, իրանական, թյուրքական և այլ լեզվական ազդեցությունների համատեքստում, որոնք ձևավորել են գյուղատնտեսական տերմինաբանության բազմազանությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստաբանական զարգացմանը, հնչյունական փոփոխություններին և տեղական լեզվական ինքնատիպություններին, որոնք արտացոլում են գյուղական կյանքի տնտեսական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Հեղինակը նաև համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտում է բարբառների միջև ընդհանուր և տարբերակիչ գծերը՝ ընդգծելով լեզվական ժառանգության պահպանման կարևորությունը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է օրթոտրոպ գլանային թաղանթներում սեփական եզրային և ինտերֆեյսային տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարակապատ գլանային կառուցվածքների դինամիկական վարքի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նյութի օրթոտրոպ կառուցվածքը, որի դեպքում մեխանիկական հատկությունները տարբեր ուղղություններով կարող են էապես տարբերվել։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թաղանթների եզրային հատվածներում և նյութերի կամ կառուցվածքային բաղադրիչների սահմանային շփման գոտիներում առաջացող տատանողական երևույթների վերլուծությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են սեփական հաճախականությունների, տատանման ձևերի և դինամիկական բնութագրերի որոշման խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը թաղանթի երկրաչափական չափերից, նյութի առաձգական հատկություններից, սահմանային պայմաններից և կառուցվածքային պարամետրերից։ Կարևորվում է համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների և լուծման մեթոդների կիրառումը՝ կառուցվածքների տեղային և ընդհանուր դինամիկական վարքը նկարագրելու համար։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ բարդ երկրաչափությամբ և անիզոտրոպ հատկություններով թաղանթային համակարգերի նախագծման, դրանց թրթռումային կայունության գնահատման և ռեզոնանսային երևույթների կանխատեսման համար։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կիրառելի են մեքենաշինության, ավիացիոն և տիեզերական տեխնիկայի, շինարարական կառուցվածքների և այլ ինժեներական համակարգերի վերլուծության մեջ, որտեղ օգտագործվում են գլանային թաղանթներ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, նյութագիտության, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Chemistry

Նյութը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի համակարգում գործող գիտատեխնոլոգիական կենտրոնը, որի գործունեությունը կենտրոնացած է օրգանական և դեղագործական քիմիայի ոլորտներում հիմնարար և կիրառական հետազոտությունների իրականացման վրա։ Կենտրոնի գիտական ուղղությունները ներառում են օրգանական միացությունների սինթեզ, նոր նյութերի և կենսաբանական ակտիվ միացությունների ստացում, դրանց կառուցվածքի ու հատկությունների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև քիմիական տեխնոլոգիաների մշակմանն ուղղված հետազոտություններ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դեղագործական նշանակություն ունեցող միացությունների որոնումն ու ուսումնասիրությունը, ներառյալ հնարավոր կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նյութերի ստացումը, դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի պարզաբանումը և կիրառական ներուժի գնահատումը։ Կենտրոնի գործունեությունը միավորում է քիմիայի տարբեր ենթաոլորտներ՝ հնարավորություն տալով գիտական արդյունքները կապել բժշկության, դեղագիտության, նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիայի գործնական խնդիրների հետ։ Հետազոտական աշխատանքների կարևոր բաղադրիչ են նոր սինթեզի մեթոդների մշակումը, օրգանական ռեակցիաների ուսումնասիրությունը, քիմիական միացությունների կառուցվածք-հատկություն փոխկապակցվածությունների բացահայտումը և ստացված նյութերի կիրառական հնարավորությունների գնահատումը։ Կենտրոնի գիտական ներուժը ձևավորվում է տարբեր մասնագիտական ուղղությունների համագործակցության արդյունքում, ինչը հնարավորություն է տալիս իրականացնել ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն ունեցող նախագծեր։ Հատուկ նշանակություն ունի գիտական արդյունքների տեխնոլոգիական կիրառելիության գնահատումը և դրանց հնարավոր ներդրումը դեղագործական ու քիմիական արտադրության ոլորտներում։ Կենտրոնի գործունեությունը նաև կարևոր դեր ունի Հայաստանի քիմիական գիտության զարգացման, մասնագետների պատրաստման և գիտական ավանդույթների պահպանման ու շարունակականության ապահովման գործում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, դեղագետներին, կենսաքիմիկոսներին, նյութագետներին, գիտահետազոտական ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև օրգանական և դեղագործական քիմիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության իրական հատվածում գործող կազմակերպությունների ֆինանսական արդյունքների հաշվառման, գնահատման և վերլուծության մեթոդական ու կազմակերպական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է կազմակերպությունների եկամուտների, ծախսերի, շահույթի և վնասի ձևավորման գործընթացների հաշվապահական արտացոլման, ֆինանսական արդյունքների վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգման և կառավարչական որոշումների ընդունման նպատակով դրա արդյունավետ օգտագործման վրա։ Քննության են առնվում ֆինանսական արդյունքի տնտեսական բովանդակությունը, դրա ձևավորման հիմնական աղբյուրները և կազմակերպության գործունեության արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշների համակարգը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում եկամուտների և ծախսերի ճանաչման, դասակարգման ու հաշվառման սկզբունքներին, քանի որ դրանց ճիշտ արտացոլումը անմիջականորեն պայմանավորում է հաշվետու ժամանակաշրջանի ֆինանսական արդյունքի արժանահավատ գնահատումը։ Ուսումնասիրվում են արտադրական և իրացման գործընթացների հետ կապված ծախսերը, ինքնարժեքի ձևավորումը, վաճառքից ստացվող եկամուտները և կազմակերպության հիմնական ու այլ գործունեությունից առաջացող ֆինանսական արդյունքները։ Կարևորվում է հաշվապահական տեղեկատվության ամբողջականությունը, համադրելիությունը և արժանահավատությունը՝ ֆինանսական հաշվետվությունների օգտագործողների համար կազմակերպության իրական տնտեսական վիճակի վերաբերյալ հիմնավորված պատկերացում ապահովելու նպատակով։ Ֆինանսական վերլուծության շրջանակում քննության են առնվում շահութաբերության, ծախսարդյունավետության, եկամտաբերության և գործարար ակտիվության ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները։ Առանձին նշանակություն է տրվում գործոնային և համեմատական վերլուծության մեթոդների կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել ֆինանսական արդյունքի փոփոխությունների պատճառները և գնահատել առանձին գործոնների ազդեցության աստիճանը։ Դիտարկվում են արտադրության ծավալի, արտադրանքի կառուցվածքի, իրացման գների, նյութական ու աշխատանքային ծախսերի և այլ տնտեսական գործոնների ազդեցությունները վերջնական ֆինանսական արդյունքների վրա։ Կարևորվում է հաշվառման և վերլուծության փոխկապակցվածությունը, քանի որ հաշվապահական համակարգում ձևավորվող տվյալների որակը պայմանավորում է հետագա ֆինանսական գնահատումների և կառավարչական որոշումների հիմնավորվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հաշվապահական հաշվառման ազգային կարգավորման և միջազգային մոտեցումների փոխհարաբերությանը՝ կազմակերպությունների ֆինանսական տեղեկատվության թափանցիկության և համադրելիության բարձրացման տեսանկյունից։ Իրական հատվածի կազմակերպությունների առանձնահատկությունների հաշվառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել արտադրական գործունեությանը բնորոշ եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, կապիտալի օգտագործման արդյունավետությունը և շահույթի ձևավորման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական արդյունքների վերլուծության կիրառմանը կազմակերպությունների ներքին կառավարման համակարգում՝ արտադրական ծրագրերի գնահատման, ծախսերի վերահսկման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և զարգացման ռազմավարության մշակման նպատակով։ Քննության են առնվում նաև շահույթի ավելացման և վնասների նվազեցման հնարավոր պահուստների բացահայտման մեթոդները։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է հաշվապահական և վերլուծական համակարգերի այնպիսի կատարելագործման անհրաժեշտությամբ, որը կարող է ապահովել կազմակերպությունների ղեկավարությանը ժամանակին և հիմնավորված ֆինանսական տեղեկատվությամբ։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են նպաստել ֆինանսական կառավարման արդյունավետության, հաշվետվողականության որակի և կազմակերպությունների տնտեսական կայունության բարձրացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական վերլուծաբանների, կազմակերպությունների ղեկավարների, տնտեսագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մինչև 4,5 ԳէՎ էներգիա ունեցող էլեկտրոնների և ֆոտոնների կողմից ատոմային միջուկների վրա տեղի ունեցող ոչ առաձգական ցրման գործընթացների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջուկի և բարձր էներգիայի տարրական մասնիկների փոխազդեցությունն է, որի ընթացքում համակարգը չի պահպանվում սկզբնական վիճակում, և միջուկում կարող են առաջանալ գրգռված, մասնատված կամ այլ փոխակերպված վիճակներ։ Քննարկվում են էլեկտրոնային և ֆոտոնային ճառագայթման միջոցով միջուկի ներքին կառուցվածքի ուսումնասիրման հնարավորությունները, ցրման գործընթացների կինեմատիկական առանձնահատկությունները, փոխազդեցության մեխանիզմները և ստացվող փորձարարական տվյալների մեկնաբանման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր էներգիաների տիրույթում էլեկտրոնների ու ֆոտոնների փոխազդեցություններին, ցրման հավանականությունների և դիֆերենցիալ կտրվածքների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև միջուկային կառուցվածքը բնութագրող պարամետրերի որոշմանը։ Նման գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել միջուկում նուկլոնների բաշխման, միջուկային ուժերի, միջուկի դինամիկ հատկությունների և բարձր էներգիայի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների մասին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի միջուկային կառուցվածքի հետազոտության, բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել միջուկային ֆիզիկայի և մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետներին, տեսաբաններին ու փորձարարներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում գիտական հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին և հետազոտողներին։