Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Политология

    Russia says it and Turkey urge end to hostilities in Nagorno-Karabakh.: Russia says two countries’ foreign ministers have found common ground after French journalists injured during shelling

    Այս հրապարակումը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության սրացման ժամանակ Ռուսաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարների միջև ձևավորված դիվանագիտական դիրքորոշմանը՝ ուղղված ռազմական գործողությունների դադարեցմանը։ Նյութում ընդգծվում է երկու երկրների միջև ընդհանուր մոտեցումների ձևավորումը՝ հակամարտության լարվածության նվազեցման և հրադադարի հաստատման ուղղությամբ, ինչպես նաև անդրադարձ է կատարվում շփման ընթացքում ձեռք բերված համաձայնության կետերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ռազմական գործողությունների հետևանքով օտարերկրյա լրագրողների՝ մասնավորապես ֆրանսիացի լրագրողների վիրավորվելու դեպքին, ինչը միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրությունը սևեռել է տարածաշրջանի վրա։ Հրապարակումը վերլուծում է Ռուսաստանի և Թուրքիայի դերակատարությունը Հարավային Կովկասում՝ որպես տարածաշրջանային ուժերի, ինչպես նաև նրանց ազդեցությունը հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա։

    Обновлено. 2026-09-21
    Russia says it and Turkey urge end to hostilities in Nagorno-Karabakh.: Russia says two countries’ foreign ministers have found common ground after French journalists injured during shelling
    Онлайн

    Технология

    Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հումքային բազայի հետազոտումը մինի գործարանում ցեմենտի արտադրության համար

    Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում առկա հանքային հումքի ուսումնասիրմանը՝ փոքր արտադրական հզորությամբ ցեմենտի արտադրություն կազմակերպելու համար դրա պիտանիությունը գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում ցեմենտի արտադրության համար անհրաժեշտ բնական հումքային բաղադրիչների ֆիզիկական, քիմիական և հանքաբանական հատկությունների ուսումնասիրությունն է, ինչպես նաև դրանց համապատասխանության գնահատումը կապակցող շինանյութերի արտադրության տեխնոլոգիական պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրաքարային և կավային հումքի բնութագրերին, դրանց բաղադրության առանձնահատկություններին և համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր հանքավայրերից կամ տեղամասերից վերցված հումքի համեմատական գնահատում՝ նպատակ ունենալով որոշել առավել հեռանկարային հումքային աղբյուրները և բացահայտել դրանց օգտագործման հնարավոր սահմանափակումները։ Կարևորվում է հումքի բաղադրության կայունության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա փոփոխությունները կարող են ազդեցություն ունենալ ստացվող կապակցող նյութի հատկությունների և արտադրանքի որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև հումքային խառնուրդների ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, հանքային բաղադրիչների փոխազդեցությունը ջերմային մշակման ընթացքում և ստացվող նյութի հիմնական ֆիզիկամեխանիկական հատկանիշները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում փոքրածավալ արտադրության առանձնահատկություններին, որտեղ կարևոր նշանակություն ունեն տեղական հումքի առավել արդյունավետ օգտագործումը, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների խնայողությունը, արտադրական գործընթացի կազմակերպման ճկունությունը և պատրաստի արտադրանքի կայուն որակի ապահովումը։ Տեղական հումքային բազայի օգտագործումը դիտարկվում է նաև հումքի տեղափոխման անհրաժեշտության նվազեցման և շինանյութերի արտադրության տարածքային կազմակերպման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տարբեր հումքային նյութերի տեխնոլոգիական արժեքի համեմատական գնահատման, դրանց կիրառելիության սահմանների որոշման և փոքր արտադրական համալիրների համար համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների գիտական հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շինանյութերի տեխնոլոգիայի, հանքային հումքի ուսումնասիրության, նյութագիտության և արտադրական գործընթացների կազմակերպման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել տեղական հումքային ռեսուրսների ներուժը ցեմենտային նյութերի արտադրության համար։

    Обновлено. 2026-09-26
    Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հումքային բազայի հետազոտումը մինի գործարանում ցեմենտի արտադրության համար
    Онлайн

    Литература

    Ա.Ֆ. Մյասնիկյան (1886-1925): Գրականության հանձնարական ցանկ

    Այս հրատարակությունը նվիրված է Ա. Ֆ. Մյասնիկյանի (1886–1925) կյանքին, գործունեությանը և նրան վերաբերող գրականության ուսումնասիրությանը՝ ընթերցողին տրամադրելով թեմատիկ և մատենագիտական կողմնորոշման համար նախատեսված հանձնարարական ցանկ։ Նյութը կարող է ներառել Մյասնիկյանի կենսագրությանը, հասարակական և քաղաքական գործունեությանը, նրա ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձություններին, գաղափարական հայացքներին և հասարակական կյանքում ունեցած դերին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ աղբյուրներ։ Հանձնարարական ցանկի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել առկա գրականությունը և ընթերցողին օգնել ընտրելու համապատասխան աղբյուրներ՝ թեմայի վերաբերյալ ինքնուրույն ուսումնասիրություն իրականացնելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանավարների, ուսանողների, հետազոտողների և պատմությամբ ու հասարակական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս մեկտեղված ձևով կողմնորոշվել տվյալ գործչին վերաբերող գրականության մեջ, գտնել կենսագրական և պատմական բնույթի նյութեր և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել նրա գործունեության ու ժամանակաշրջանի մասին։

    Обновлено. 2026-09-14
    Ա.Ֆ. Մյասնիկյան (1886-1925): Գրականության հանձնարական ցանկ
    Онлайн

    История

    Ընդհանուր ակնարկ` հայագիտութեան մէջ «գիտականը»

    Հայագիտական և գիտամեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայագիտության ոլորտում գիտականության հասկացության, գիտական հետազոտության սկզբունքների և գիտելիքի ձևավորման առանձնահատկությունների ընդհանուր քննությանը։ Քննության են առնվում հայագիտական ուսումնասիրություններում կիրառվող մեթոդները, աղբյուրների ընտրության և գնահատման չափանիշները, փաստերի մեկնաբանման եղանակները և գիտական հիմնավորման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմագիտական, բանասիրական, լեզվաբանական, մշակութաբանական և հարակից ուսումնասիրություններում գիտական մոտեցումների կիրառման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են սկզբնաղբյուրների արժանահավատության, փաստարկման, քննադատական վերլուծության և հետազոտական եզրակացությունների հիմնավորվածության հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև գիտական և ոչ գիտական մոտեցումների տարբերակման, հետազոտողի մեթոդաբանական պատասխանատվության և հայագիտական գիտելիքի զարգացման հարցերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայագիտության մեջ գիտական հետազոտության չափանիշների և մեթոդաբանական խնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, բանասերների, գիտության մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայագիտական ուսումնասիրությունների տեսական հիմքերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-10-04
    Ընդհանուր ակնարկ` հայագիտութեան մէջ «գիտականը»
    Онлайн

    Лингвистика

    Պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարը

    Աշխատությունը նվիրված է պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պարթևական լեզվական նյութի բառապաշարային կազմը, դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմալեզվաբանական նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում պարթևերենով պահպանված արձանագրական նյութն է, որը կարևոր աղբյուր է ոչ միայն պարթևերենի բառային համակարգի, այլև հին Իրանի պատմության, մշակույթի, վարչական կառուցվածքի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են համակարգվել և դասակարգվել արձանագրություններում հանդիպող բառերը՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, ձևաբանական և գործառական առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անձնանուններին, տեղանուններին, վարչական և հասարակական տերմիններին, կրոնական ու մշակութային հասկացություններին, ինչպես նաև առօրյա կյանքի և նյութական մշակույթի հետ կապված բառապաշարին։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պարթևերենի բառաստեղծման և բառօգտագործման առանձնահատկությունները, տարբեր բառերի ձևաբանական կառուցվածքը և դրանց նշանակությունների փոփոխությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև պարթևերեն բառերի համեմատությունը միջին իրանական այլ լեզուների, հատկապես միջին պարսկերենի և հարակից լեզվական համակարգերի համապատասխան ձևերի հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու ընդհանուր իրանական ժառանգությունը, փոխառությունները և առանձին լեզուներին բնորոշ զարգացումները։ Արձանագրական նյութի առանձնահատկությունն այն է, որ բառապաշարը հաճախ կապված է կոնկրետ պատմական, քաղաքական, կրոնական կամ վարչական համատեքստերի հետ, ուստի յուրաքանչյուր բառի մեկնաբանությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվաբանական, այլև պատմական և մշակութաբանական մոտեցում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրության և ուղղագրության առանձնահատկություններին, քանի որ արձանագրությունների գրաֆիկական համակարգը և պահպանված ձևերը կարևոր նշանակություն ունեն բառերի ընթերցման, վերականգնման և ստուգաբանության համար։ Բառապաշարի մանրամասն վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու պարթևական հասարակության տարբեր ոլորտների վերաբերյալ պատկերացումներ և պարզելու, թե ինչպիսի լեզվական միջոցներով են արտահայտվել իշխանության, սոցիալական կարգավիճակի, կրոնի, սեփականության, տարածքի և այլ հասկացություններ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պարթևերենի և միջին իրանական լեզուների հետազոտության, պատմական բառագիտության, համեմատական լեզվաբանության և հին իրանական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, իրանագետների, պատմաբանների, հնագետների, վիմագրագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարը դիտարկել որպես արժեքավոր լեզվական և պատմամշակութային աղբյուր՝ բացահայտելով դրա կազմը, իմաստային շերտերը, լեզվական կապերը և նշանակությունը պարթևերենի պատմական զարգացման ու միջին իրանական լեզուների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-09-17
    Պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարը
    Онлайн

    Литература

    Հռոմեական գրականության պատմություն

    Գիրքը նվիրված է հին հռոմեական գրականության ձևավորման, զարգացման և պատմական ընթացքի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այն գրական, հասարակական, քաղաքական և մշակութային այն միջավայրի համատեքստում, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել է Հռոմի գրական ավանդույթը։ Աշխատանքն ընթերցողին ծանոթացնում է հռոմեական գրականության ակունքներին, դրա ձևավորման նախադրյալներին, հիմնական զարգացման փուլերին և այն առանձնահատկություններին, որոնց շնորհիվ հռոմեական գրականությունը դարձավ համաշխարհային գրականության պատմության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հռոմեական գրականության՝ հունական մշակույթի և գրական ժառանգության հետ ունեցած առնչություններին, քանի որ հունական գեղարվեստական մտածողության, դիցաբանության, փիլիսոփայության և գրական ձևերի ազդեցությունը նշանակալի դեր է ունեցել լատինական գրականության կայացման գործում։ Միաժամանակ ներկայացվում է հռոմեական գրականության ինքնուրույն դիմագիծը, որը ձևավորվել է հռոմեական հասարակության պատմական փորձի, պետական մտածողության, քաղաքացիական պարտքի, հայրենասիրության, բարոյական արժեքների և հասարակական կյանքի առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հռոմեական գրականության հիմնական ժանրերը՝ էպոսը, քնարերգությունը, դրամատուրգիան, կատակերգությունը, ողբերգությունը, պատմագրությունը, հռետորական արվեստը, փիլիսոփայական արձակը և երգիծանքը՝ բացահայտելով դրանց ձևավորման, բովանդակային հարստացման և գեղարվեստական զարգացման ընթացքը։ Քննության առարկա են դառնում գրականության տարբեր ժամանակաշրջաններին բնորոշ գաղափարական ուղղությունները, ստեղծագործական սկզբունքները, լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գրականության փոխհարաբերությունը ժամանակի քաղաքական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և մտավոր կյանքի հետ։ Հին հռոմեական գրականության զարգացման պատմությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն կարևոր փոփոխությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել Հռոմի հասարակական և մշակութային կյանքում՝ վաղ շրջանի գրական ավանդույթներից մինչև հանրապետական և կայսերական ժամանակաշրջանների գեղարվեստական ու մտավոր վերելքը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հռոմեական գրականության նշանավոր հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության և նրանց պատմական դերի բացահայտումը՝ ուշադրություն դարձնելով այն գրական արժեքներին, գաղափարներին և գեղարվեստական միջոցներին, որոնք ազդեցություն են ունեցել հետագա եվրոպական մշակույթի զարգացման վրա։ Հռոմեական գրականության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն որպես հնագույն քաղաքակրթության հոգևոր կյանքի ճանաչման միջոց, այլև որպես դասական գրականության, եվրոպական գեղարվեստական մտածողության և ժամանակակից գրական ավանդույթների պատմական ակունքները հասկանալու հնարավորություն։ Գրքում ներկայացվող գրականագիտական մոտեցումները նպաստում են գրական ստեղծագործությունների պատմական միջավայրի, ժանրային կառուցվածքի, գաղափարական բովանդակության և գեղարվեստական արժեքի փոխկապակցված ընկալմանը։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է հին աշխարհի գրականությամբ, դասական բանասիրությամբ, լատինական մշակույթով և համաշխարհային գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և գրականագետների համար՝ նպաստելով հռոմեական քաղաքակրթության մշակութային ժառանգության, գրական մտածողության զարգացման և համաշխարհային գրական գործընթացում դրա նշանակության ավելի խորքային ըմբռնմանը։

    Обновлено. 2026-11-18
    Հռոմեական գրականության պատմություն