Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловПолитология
Russia says it and Turkey urge end to hostilities in Nagorno-Karabakh.: Russia says two countries’ foreign ministers have found common ground after French journalists injured during shelling
Այս հրապարակումը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության սրացման ժամանակ Ռուսաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարների միջև ձևավորված դիվանագիտական դիրքորոշմանը՝ ուղղված ռազմական գործողությունների դադարեցմանը։ Նյութում ընդգծվում է երկու երկրների միջև ընդհանուր մոտեցումների ձևավորումը՝ հակամարտության լարվածության նվազեցման և հրադադարի հաստատման ուղղությամբ, ինչպես նաև անդրադարձ է կատարվում շփման ընթացքում ձեռք բերված համաձայնության կետերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև ռազմական գործողությունների հետևանքով օտարերկրյա լրագրողների՝ մասնավորապես ֆրանսիացի լրագրողների վիրավորվելու դեպքին, ինչը միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրությունը սևեռել է տարածաշրջանի վրա։ Հրապարակումը վերլուծում է Ռուսաստանի և Թուրքիայի դերակատարությունը Հարավային Կովկասում՝ որպես տարածաշրջանային ուժերի, ինչպես նաև նրանց ազդեցությունը հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա։
Обновлено. 2026-09-21
Технология
Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հումքային բազայի հետազոտումը մինի գործարանում ցեմենտի արտադրության համար
Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում առկա հանքային հումքի ուսումնասիրմանը՝ փոքր արտադրական հզորությամբ ցեմենտի արտադրություն կազմակերպելու համար դրա պիտանիությունը գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում ցեմենտի արտադրության համար անհրաժեշտ բնական հումքային բաղադրիչների ֆիզիկական, քիմիական և հանքաբանական հատկությունների ուսումնասիրությունն է, ինչպես նաև դրանց համապատասխանության գնահատումը կապակցող շինանյութերի արտադրության տեխնոլոգիական պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրաքարային և կավային հումքի բնութագրերին, դրանց բաղադրության առանձնահատկություններին և համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր հանքավայրերից կամ տեղամասերից վերցված հումքի համեմատական գնահատում՝ նպատակ ունենալով որոշել առավել հեռանկարային հումքային աղբյուրները և բացահայտել դրանց օգտագործման հնարավոր սահմանափակումները։ Կարևորվում է հումքի բաղադրության կայունության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա փոփոխությունները կարող են ազդեցություն ունենալ ստացվող կապակցող նյութի հատկությունների և արտադրանքի որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև հումքային խառնուրդների ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, հանքային բաղադրիչների փոխազդեցությունը ջերմային մշակման ընթացքում և ստացվող նյութի հիմնական ֆիզիկամեխանիկական հատկանիշները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում փոքրածավալ արտադրության առանձնահատկություններին, որտեղ կարևոր նշանակություն ունեն տեղական հումքի առավել արդյունավետ օգտագործումը, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների խնայողությունը, արտադրական գործընթացի կազմակերպման ճկունությունը և պատրաստի արտադրանքի կայուն որակի ապահովումը։ Տեղական հումքային բազայի օգտագործումը դիտարկվում է նաև հումքի տեղափոխման անհրաժեշտության նվազեցման և շինանյութերի արտադրության տարածքային կազմակերպման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել տարբեր հումքային նյութերի տեխնոլոգիական արժեքի համեմատական գնահատման, դրանց կիրառելիության սահմանների որոշման և փոքր արտադրական համալիրների համար համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների գիտական հիմնավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շինանյութերի տեխնոլոգիայի, հանքային հումքի ուսումնասիրության, նյութագիտության և արտադրական գործընթացների կազմակերպման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել տեղական հումքային ռեսուրսների ներուժը ցեմենտային նյութերի արտադրության համար։
Обновлено. 2026-09-26
Литература
Ա.Ֆ. Մյասնիկյան (1886-1925): Գրականության հանձնարական ցանկ
Այս հրատարակությունը նվիրված է Ա. Ֆ. Մյասնիկյանի (1886–1925) կյանքին, գործունեությանը և նրան վերաբերող գրականության ուսումնասիրությանը՝ ընթերցողին տրամադրելով թեմատիկ և մատենագիտական կողմնորոշման համար նախատեսված հանձնարարական ցանկ։ Նյութը կարող է ներառել Մյասնիկյանի կենսագրությանը, հասարակական և քաղաքական գործունեությանը, նրա ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձություններին, գաղափարական հայացքներին և հասարակական կյանքում ունեցած դերին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ աղբյուրներ։ Հանձնարարական ցանկի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել առկա գրականությունը և ընթերցողին օգնել ընտրելու համապատասխան աղբյուրներ՝ թեմայի վերաբերյալ ինքնուրույն ուսումնասիրություն իրականացնելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանավարների, ուսանողների, հետազոտողների և պատմությամբ ու հասարակական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս մեկտեղված ձևով կողմնորոշվել տվյալ գործչին վերաբերող գրականության մեջ, գտնել կենսագրական և պատմական բնույթի նյութեր և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել նրա գործունեության ու ժամանակաշրջանի մասին։
Обновлено. 2026-09-14
История
Ընդհանուր ակնարկ` հայագիտութեան մէջ «գիտականը»
Հայագիտական և գիտամեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայագիտության ոլորտում գիտականության հասկացության, գիտական հետազոտության սկզբունքների և գիտելիքի ձևավորման առանձնահատկությունների ընդհանուր քննությանը։ Քննության են առնվում հայագիտական ուսումնասիրություններում կիրառվող մեթոդները, աղբյուրների ընտրության և գնահատման չափանիշները, փաստերի մեկնաբանման եղանակները և գիտական հիմնավորման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմագիտական, բանասիրական, լեզվաբանական, մշակութաբանական և հարակից ուսումնասիրություններում գիտական մոտեցումների կիրառման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են սկզբնաղբյուրների արժանահավատության, փաստարկման, քննադատական վերլուծության և հետազոտական եզրակացությունների հիմնավորվածության հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են նաև գիտական և ոչ գիտական մոտեցումների տարբերակման, հետազոտողի մեթոդաբանական պատասխանատվության և հայագիտական գիտելիքի զարգացման հարցերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայագիտության մեջ գիտական հետազոտության չափանիշների և մեթոդաբանական խնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, բանասերների, գիտության մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայագիտական ուսումնասիրությունների տեսական հիմքերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-10-04
Лингвистика
Պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարը
Աշխատությունը նվիրված է պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պարթևական լեզվական նյութի բառապաշարային կազմը, դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմալեզվաբանական նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում պարթևերենով պահպանված արձանագրական նյութն է, որը կարևոր աղբյուր է ոչ միայն պարթևերենի բառային համակարգի, այլև հին Իրանի պատմության, մշակույթի, վարչական կառուցվածքի և հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են համակարգվել և դասակարգվել արձանագրություններում հանդիպող բառերը՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, ձևաբանական և գործառական առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում անձնանուններին, տեղանուններին, վարչական և հասարակական տերմիններին, կրոնական ու մշակութային հասկացություններին, ինչպես նաև առօրյա կյանքի և նյութական մշակույթի հետ կապված բառապաշարին։ Բառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պարթևերենի բառաստեղծման և բառօգտագործման առանձնահատկությունները, տարբեր բառերի ձևաբանական կառուցվածքը և դրանց նշանակությունների փոփոխությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև պարթևերեն բառերի համեմատությունը միջին իրանական այլ լեզուների, հատկապես միջին պարսկերենի և հարակից լեզվական համակարգերի համապատասխան ձևերի հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու ընդհանուր իրանական ժառանգությունը, փոխառությունները և առանձին լեզուներին բնորոշ զարգացումները։ Արձանագրական նյութի առանձնահատկությունն այն է, որ բառապաշարը հաճախ կապված է կոնկրետ պատմական, քաղաքական, կրոնական կամ վարչական համատեքստերի հետ, ուստի յուրաքանչյուր բառի մեկնաբանությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվաբանական, այլև պատմական և մշակութաբանական մոտեցում։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրության և ուղղագրության առանձնահատկություններին, քանի որ արձանագրությունների գրաֆիկական համակարգը և պահպանված ձևերը կարևոր նշանակություն ունեն բառերի ընթերցման, վերականգնման և ստուգաբանության համար։ Բառապաշարի մանրամասն վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու պարթևական հասարակության տարբեր ոլորտների վերաբերյալ պատկերացումներ և պարզելու, թե ինչպիսի լեզվական միջոցներով են արտահայտվել իշխանության, սոցիալական կարգավիճակի, կրոնի, սեփականության, տարածքի և այլ հասկացություններ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել պարթևերենի և միջին իրանական լեզուների հետազոտության, պատմական բառագիտության, համեմատական լեզվաբանության և հին իրանական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, իրանագետների, պատմաբանների, հնագետների, վիմագրագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պարթևերեն արձանագրությունների բառապաշարը դիտարկել որպես արժեքավոր լեզվական և պատմամշակութային աղբյուր՝ բացահայտելով դրա կազմը, իմաստային շերտերը, լեզվական կապերը և նշանակությունը պարթևերենի պատմական զարգացման ու միջին իրանական լեզուների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-09-17
Литература
Հռոմեական գրականության պատմություն
Գիրքը նվիրված է հին հռոմեական գրականության ձևավորման, զարգացման և պատմական ընթացքի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այն գրական, հասարակական, քաղաքական և մշակութային այն միջավայրի համատեքստում, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել է Հռոմի գրական ավանդույթը։ Աշխատանքն ընթերցողին ծանոթացնում է հռոմեական գրականության ակունքներին, դրա ձևավորման նախադրյալներին, հիմնական զարգացման փուլերին և այն առանձնահատկություններին, որոնց շնորհիվ հռոմեական գրականությունը դարձավ համաշխարհային գրականության պատմության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հռոմեական գրականության՝ հունական մշակույթի և գրական ժառանգության հետ ունեցած առնչություններին, քանի որ հունական գեղարվեստական մտածողության, դիցաբանության, փիլիսոփայության և գրական ձևերի ազդեցությունը նշանակալի դեր է ունեցել լատինական գրականության կայացման գործում։ Միաժամանակ ներկայացվում է հռոմեական գրականության ինքնուրույն դիմագիծը, որը ձևավորվել է հռոմեական հասարակության պատմական փորձի, պետական մտածողության, քաղաքացիական պարտքի, հայրենասիրության, բարոյական արժեքների և հասարակական կյանքի առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հռոմեական գրականության հիմնական ժանրերը՝ էպոսը, քնարերգությունը, դրամատուրգիան, կատակերգությունը, ողբերգությունը, պատմագրությունը, հռետորական արվեստը, փիլիսոփայական արձակը և երգիծանքը՝ բացահայտելով դրանց ձևավորման, բովանդակային հարստացման և գեղարվեստական զարգացման ընթացքը։ Քննության առարկա են դառնում գրականության տարբեր ժամանակաշրջաններին բնորոշ գաղափարական ուղղությունները, ստեղծագործական սկզբունքները, լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գրականության փոխհարաբերությունը ժամանակի քաղաքական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և մտավոր կյանքի հետ։ Հին հռոմեական գրականության զարգացման պատմությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն կարևոր փոփոխությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել Հռոմի հասարակական և մշակութային կյանքում՝ վաղ շրջանի գրական ավանդույթներից մինչև հանրապետական և կայսերական ժամանակաշրջանների գեղարվեստական ու մտավոր վերելքը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հռոմեական գրականության նշանավոր հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության և նրանց պատմական դերի բացահայտումը՝ ուշադրություն դարձնելով այն գրական արժեքներին, գաղափարներին և գեղարվեստական միջոցներին, որոնք ազդեցություն են ունեցել հետագա եվրոպական մշակույթի զարգացման վրա։ Հռոմեական գրականության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն որպես հնագույն քաղաքակրթության հոգևոր կյանքի ճանաչման միջոց, այլև որպես դասական գրականության, եվրոպական գեղարվեստական մտածողության և ժամանակակից գրական ավանդույթների պատմական ակունքները հասկանալու հնարավորություն։ Գրքում ներկայացվող գրականագիտական մոտեցումները նպաստում են գրական ստեղծագործությունների պատմական միջավայրի, ժանրային կառուցվածքի, գաղափարական բովանդակության և գեղարվեստական արժեքի փոխկապակցված ընկալմանը։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է հին աշխարհի գրականությամբ, դասական բանասիրությամբ, լատինական մշակույթով և համաշխարհային գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և գրականագետների համար՝ նպաստելով հռոմեական քաղաքակրթության մշակութային ժառանգության, գրական մտածողության զարգացման և համաշխարհային գրական գործընթացում դրա նշանակության ավելի խորքային ըմբռնմանը։
Обновлено. 2026-11-18