Философия Давида Непобедимого

Literature

Պարույր Սևակը հայ 20-րդ դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից, գրականագետներից և հասարակական մտավորականներից մեկն է, որի ստեղծագործությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել նորագույն հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Նա ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում, գյուղական միջավայրում ձևավորված նրա աշխարհընկալումը հետագայում դարձել է իր պոեզիայի կարևոր հիմքերից մեկը։ Սևակը ստացել է բարձրագույն կրթություն Երևանի պետական համալսարանում, ապա ուսումը շարունակել է Մոսկվայում՝ Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում, որտեղ խորացրել է իր գրական և գիտական պատրաստվածությունը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են խոր փիլիսոփայականությամբ, ազգային ինքնության հարցերի արծարծմամբ, մարդու ներաշխարհի բարդությունների բացահայտմամբ և ժամանակի սոցիալական խնդիրների քննադատական ընկալմամբ։ Սևակի պոեզիայում առանձնահատուկ տեղ ունի հայրենիքի, սիրո, մարդկային արժանապատվության և պատմական հիշողության թեմաները, որոնք ներկայացված են բարձր գեղարվեստական լեզվով և հուզական ուժով։ Նրա հայտնի գործերից է «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը, որը նվիրված է Կոմիտասի կերպարին և համարվում է հայ պոեզիայի գլուխգործոցներից մեկը՝ արտահայտելով ազգային ցավի, հիշողության և մշակութային կորուստների խորքային իմաստները։ Սևակը նաև զբաղվել է գիտական և գրական ուսումնասիրություններով, եղել է ակտիվ հասարակական դիրքորոշում ունեցող մտավորական։ Նրա կյանքը ավարտվել է 1971 թվականին ավտովթարի հետևանքով, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը շարունակել է մեծ ազդեցություն ունենալ հայ գրականության և ընթերցող հանրության վրա։ Պարույր Սևակի անունը այսօր համարվում է հայ պոեզիայի նորարարական մտածողության և ազգային ինքնագիտակցության կարևոր խորհրդանիշներից մեկը, իսկ նրա գործերը շարունակում են ուսումնասիրվել և բարձր գնահատվել տարբեր սերունդների կողմից։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է հեպատիտ C վիրուսային վարակի կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակի զարգացման, օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքի և լյարդային հյուսվածքում առաջացող փոփոխությունների մասին։ Հետազոտության կենտրոնում վիրուսի և հյուրընկալող օրգանիզմի փոխազդեցությունն է՝ սկսած վիրուսային գենետիկական նյութի և սպիտակուցների առանձնահատկություններից մինչև վարակված բջիջների նյութափոխանակային ու իմունային պատասխանները։ Քննվում են լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակն արտացոլող կենսաքիմիական ցուցանիշների փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների հետ։ Մոլեկուլային մակարդակում ուշադրություն է հատկացվում վիրուսի գենետիկական բազմազանությանը, վիրուսային նյութի հայտնաբերմանն ու բնութագրմանը և այն բջջային մեխանիզմներին, որոնց միջոցով վարակը կարող է պահպանվել օրգանիզմում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իմունային պատասխանի ուսումնասիրությունը՝ ներառելով բնածին և ձեռքբերովի իմունիտետի բաղադրիչների, հակամարմինների, իմունային բջիջների և ցիտոկինային կարգավորման նշանակությունը։ Վերլուծվում է, թե արդյունավետ կամ ոչ բավարար իմունային պատասխանը ինչպես կարող է կապված լինել վարակի ընթացքի տարբեր ձևերի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կենսաքիմիական, մոլեկուլային և իմունաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հիվանդության տարբեր կենսաբանական կողմերի փոխկապակցվածությունը և առանձնացնելու այն ցուցանիշները, որոնք կարող են օգտակար լինել վարակի ընթացքի գիտական բնութագրման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրուսի երկարատև պահպանման պայմաններում առաջացող բջջային սթրեսին, բորբոքային գործընթացներին և լյարդի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների կենսաբանական հիմքերին։ Նման բազմակողմանի ուսումնասիրությունները կարևոր են վիրուսային հեպատիտների ախտածագման մեխանիզմները հասկանալու և լաբորատոր գնահատման գիտական հիմքերը զարգացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, մոլեկուլային վիրուսաբանության, իմունաբանության և լյարդաբանության մոտեցումները՝ հեպատիտ C-ի ժամանակ օրգանիզմում ընթացող մոլեկուլային և իմունաբանական գործընթացների փոխկապակցված պատկերը ներկայացնելու նպատակով։

Economics

Պահանջարկի օրենքը տնտեսագիտության հիմնարար օրենքներից է, որը սահմանում է ապրանքի կամ ծառայության գնի և դրա պահանջարկի քանակի միջև հակադարձ կապը։ Ըստ այս օրենքի՝ այլ հավասար պայմաններում, երբ ապրանքի գինը բարձրանում է, դրա նկատմամբ պահանջարկը նվազում է, իսկ երբ գինը նվազում է՝ պահանջարկը մեծանում է։ Այս կախվածությունը բացատրվում է մի քանի պատճառներով․ առաջինը սպառողի եկամտի ազդեցությունն է, քանի որ գնի բարձրացման դեպքում իրական գնողունակությունը նվազում է, երկրորդը փոխարինման էֆեկտն է, երբ թանկացած ապրանքը փոխարինվում է ավելի էժան այլընտրանքով, և երրորդը նվազող սահմանային օգտակարության սկզբունքն է, ըստ որի՝ յուրաքանչյուր հաջորդ միավորի սպառման օգտակարությունը նվազում է։ Պահանջարկի օրենքը գործում է շուկայական տնտեսության պայմաններում և արտահայտվում է պահանջարկի կորի միջոցով, որը սովորաբար ունի նվազող ուղղություն։ Այն կարևոր դեր ունի գների ձևավորման, արտադրության պլանավորման և շուկայական հավասարակշռության ապահովման գործընթացներում։ Սակայն պետք է նշել, որ որոշ բացառիկ դեպքերում օրենքը կարող է չգործել, օրինակ՝ Գիֆենի կամ Վեբլենի ապրանքների դեպքում, երբ բարձր գինը կարող է նույնիսկ մեծացնել պահանջարկը՝ սոցիալական կամ հեղինակային գործոնների պատճառով։

Geography

Այս թեման վերաբերում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության տնտեսաաշխարհագրական համալիր հետազոտությանը, որտեղ ուսումնասիրվում են երկրի տնտեսական զարգացման տարածական առանձնահատկությունները, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը, արտադրական և ենթակառուցվածքային համակարգերի տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը բնակչության, ուրբանիզացիայի և տարածաշրջանային անհավասար զարգացման հետ։ Հետազոտության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրանի աշխարհագրական դիրքին՝ որպես Մերձավոր Արևելքի և Կենտրոնական Ասիայի միջև կարևոր կապող օղակ, ինչպես նաև նրա էներգետիկ պաշարներին՝ նավթի և բնական գազի խոշոր պաշարներին, որոնք հանդիսանում են տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժերից մեկը։ Միաժամանակ դիտարկվում է արդյունաբերական կենտրոնների տարածական կենտրոնացումը, մասնավորապես Թեհրանի, Իսֆահանի, Թավրիզի և այլ քաղաքային ագլոմերացիաների դերը տնտեսական ակտիվության կուտակման և ծառայությունների զարգացման գործում։ Գյուղատնտեսության ոլորտում ընդգծվում են կլիմայական գոտիների բազմազանությունը և ջրային ռեսուրսների սահմանափակությունը, որոնք ազդում են արտադրողականության և տարածքային մասնագիտացման վրա։ Հետազոտությունը նաև ներառում է տրանսպորտային ցանցերի, արտաքին առևտրի ուղղությունների և միջազգային տնտեսական կապերի վերլուծություն՝ հաշվի առնելով երկրի ռազմավարական դիրքը և տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել Իրանի տնտեսաաշխարհագրական կառուցվածքի բարդությունները և զարգացման անհավասարությունները, ինչպես նաև գնահատել դրանց ազդեցությունը երկրի երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հեռանկարների վրա։

Culture

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է պարսկական դասական պոեզիայի և ժամանակակից իրանական կերպարվեստի փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով գրական ժառանգության ազդեցությունը նորագույն գեղարվեստական մտածողության, պատկերային լեզվի և ստեղծագործական արտահայտչամիջոցների ձևավորման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացն է, որի միջոցով դարերի ընթացքում ձևավորված պարսկական բանաստեղծական պատկերները, խորհրդանիշները, թեմաներն ու փիլիսոփայական գաղափարները վերաիմաստավորվում և նոր ձևերով արտահայտվում են ժամանակակից գեղանկարչության, գրաֆիկայի, քանդակագործության և հարակից արվեստների մեջ։ Աշխատանքը պարսկական դասական պոեզիան դիտարկում է ոչ միայն որպես գրական ժառանգություն, այլև որպես իրանական մշակութային հիշողության և գեղագիտական մտածողության կարևոր աղբյուր։ Դասական բանաստեղծական ավանդույթը դարեր շարունակ ձևավորել է պատկերների, խորհրդանիշների և գաղափարների հարուստ համակարգ, որն իր ազդեցությունն է թողել նաև տեսողական մշակույթի վրա։ Բանաստեղծական տեքստերում հանդիպող վարդի և սոխակի, այգու, գինու, սիրո, ճանապարհի, լույսի, թռչնի, հայելու և այլ խորհրդանիշները ժամանակակից արվեստագետների ստեղծագործություններում կարող են ստանալ նոր իմաստներ՝ պահպանելով իրենց մշակութային հիշողությունը և միաժամանակ վերափոխվելով ժամանակակից գեղարվեստական լեզվի միջոցով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դասական պոեզիայի հիմնական հեղինակների և նրանց ստեղծագործական ժառանգության ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Իրանական մշակույթի մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեցող բանաստեղծների ստեղծագործությունները դարեր շարունակ դարձել են ոչ միայն գրական, այլև գեղարվեստական ներշնչման աղբյուր։ Նրանց ստեղծագործություններում արտահայտված սիրո, հոգևոր որոնման, մարդու և աշխարհի փոխհարաբերության, կյանքի անցողիկության, ներքին ազատության և գոյաբանական հարցերի թեմաները կարող են վերածվել տեսողական պատկերների ու խորհրդանշական կոմպոզիցիաների։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն է տրվում պոեզիայի և կերպարվեստի միջև միջգեղարվեստական կապերի ուսումնասիրությանը։ Բանաստեղծական խոսքը կառուցվում է բառերի, պատկերների և փոխաբերությունների միջոցով, մինչդեռ կերպարվեստը նույն գաղափարները կարող է փոխանցել գույնի, գծի, ձևի, տարածության և կոմպոզիցիայի օգնությամբ։ Այս երկու արվեստների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է գրական պատկերն անցում կատարում տեսողական միջավայր և ինչպիսի փոփոխություններ է կրում այդ ընթացքում։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև պարսկական մանրանկարչության ավանդույթի ազդեցությունը ժամանակակից արվեստի վրա։ Դասական մանրանկարչությունը ձևավորել է իրանական տեսողական մշակույթի յուրահատուկ գեղագիտական սկզբունքներ՝ պայմանական տարածության, նուրբ գծանկարի, դեկորատիվ գունային լուծումների, բնապատկերային տարրերի և պատմողական պատկերների միջոցով։ Ժամանակակից արվեստագետները կարող են պահպանել այդ ավանդույթի առանձին տարրերը կամ հակադրության մեջ դնել դրանք նորարարական գեղարվեստական մոտեցումների հետ՝ ստեղծելով ավանդույթի և արդիականության յուրահատուկ համադրություն։ Աշխատանքը անդրադառնում է ժամանակակից իրանական կերպարվեստի զարգացման առանձնահատկություններին և այն սոցիալ-մշակութային միջավայրին, որտեղ ձևավորվել են նոր գեղարվեստական ուղղություններ։ Ժամանակակից արվեստագետը միաժամանակ գործում է ավանդույթի և արդիականության ազդեցության ներքո։ Մի կողմից՝ նա ժառանգում է դարավոր մշակութային խորհրդանիշներ ու պատկերային համակարգեր, մյուս կողմից՝ առնչվում է համաշխարհային ժամանակակից արվեստի միտումներին, նոր տեխնոլոգիաներին և փոփոխվող հասարակական իրականությանը։ Այս երկակի ազդեցությունը կարող է հանգեցնել դասական նյութի նոր մեկնաբանությունների և բազմաշերտ գեղարվեստական լուծումների։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե ինչպիսի ձևերով է ժամանակակից արվեստում վերաիմաստավորվում դասական պոեզիայի ժառանգությունը։ Որոշ ստեղծագործություններ կարող են պահպանել բանաստեղծական սյուժեի կամ կերպարի ուղղակի ճանաչելիությունը, մինչդեռ մյուսներում գրական աղբյուրը կարող է արտահայտվել միայն խորհրդանշական, գունային կամ գաղափարական մակարդակում։ Այսպիսով, դասական պոեզիայի ազդեցությունը միշտ չէ, որ դրսևորվում է տեքստի ուղղակի պատկերավորմամբ․ այն կարող է արտահայտվել ստեղծագործության տրամադրության, կոմպոզիցիոն կառուցվածքի, խորհրդանշական համակարգի կամ փիլիսոփայական բովանդակության միջոցով։ Առանձին ուշադրության է արժանի սուֆիական և միստիկական մտածողության ազդեցությունը։ Պարսկական դասական պոեզիայի նշանակալի հատվածը կապված է հոգևոր որոնման, մարդու ներքին աշխարհի, աստվածայինի հետ միասնության և նյութական ու հոգևոր աշխարհների հարաբերության գաղափարների հետ։ Այդ գաղափարները ժամանակակից կերպարվեստում կարող են վերածվել վերացական պատկերների, խորհրդանշական կերպարների, լույսի և ստվերի հակադրությունների կամ այլ գեղարվեստական լուծումների։

Journalism

Աշխատությունը նվիրված է 2010–2015 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման վերաբերյալ հայրենական և միջազգային առաջատար զանգվածային լրատվամիջոցներում ձևավորված քաղաքական ու տեղեկատվական դիսկուրսի ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների, տարածաշրջանային անվտանգության, եվրոպական ինտեգրման և եվրասիական համագործակցության հարցերի լուսաբանման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական և արտասահմանյան լրատվամիջոցների կողմից աշխարհաքաղաքական գործընթացների ներկայացման եղանակներին, տեղեկատվական շեշտադրումներին, քաղաքական գնահատականներին և հանրային կարծիքի ձևավորման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են Հայաստանի հարաբերությունները Ռուսաստանի, Եվրոպական միության և տարածաշրջանային այլ դերակատարների հետ՝ տեղեկատվական դաշտում դրանց արտացոլման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում 2013 թվականին Հայաստանի՝ Մաքսային միությանը միանալու որոշման և հետագա եվրասիական ինտեգրման գործընթացների շուրջ ծավալված լրատվական քննարկումներին։ Կարևորվում են մեդիադիսկուրսի վերլուծության, համեմատական ուսումնասիրության և բովանդակային վերլուծության մեթոդները՝ տարբեր լրատվամիջոցների դիրքորոշումների, տեղեկատվական ռազմավարությունների և քաղաքական հաղորդակցության առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում Հայաստանի արտաքին քաղաքական ընտրությունների շուրջ ձևավորված տեղեկատվական միջավայրի և աշխարհաքաղաքական ընկալումների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, լրագրողների, մեդիահետազոտողների, հաղորդակցության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։