Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Law

    Ճանաչման ներկայացնելու դատավարական ու տակտիկական հիմքերը

    Աշխատությունը նվիրված է քրեական դատավարության ընթացքում անձանց, առարկաների կամ այլ օբյեկտների ճանաչման նպատակով ներկայացման իրավական, կազմակերպական և տակտիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում են տվյալ դատավարական գործողության նշանակությունը, դրա իրականացման սկզբունքները, ապացուցողական արժեքը և քրեական գործի համար կարևոր հանգամանքների բացահայտման գործընթացում ունեցած դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճանաչման հոգեբանական հիմքերին՝ մարդու ընկալման, հիշողության, նախկինում տեսած օբյեկտի մտապատկերի պահպանման և հետագայում այն տարբերակելու կարողության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ճանաչման հավաստիության վրա, այդ թվում՝ սկզբնական դիտարկման պայմանները, ժամանակային ընդմիջումը, ճանաչվող օբյեկտի առանձնահատկությունները և ճանաչող անձի հոգեբանական վիճակը։ Դատավարական տեսանկյունից քննարկվում են գործողության օրինական կազմակերպման, մասնակիցների իրավունքների ապահովման, արդյունքների պատշաճ արձանագրման և ստացված տվյալների ապացուցողական նշանակության հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նախապատրաստական փուլին, որի ընթացքում անհրաժեշտ է գնահատել ճանաչման իրականացման նպատակահարմարությունը, պարզել ճանաչող անձի՝ նախկինում ընկալած օբյեկտի վերաբերյալ հիշողությունները և ընտրել համապատասխան կազմակերպական պայմաններ։ Քրեագիտական տակտիկայի շրջանակում ուսումնասիրվում են գործողության արդյունավետությունն ու օբյեկտիվությունը բարձրացնող մոտեցումները, ինչպես նաև այն սխալներն ու կողմնակալության հնարավոր աղբյուրները, որոնք կարող են հանգեցնել ոչ հավաստի արդյունքների։ Անդրադարձ է կատարվում անձի արտաքին հատկանիշներով ճանաչմանը, առարկաների և այլ օբյեկտների նույնականացման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարբեր իրավիճակներում կիրառվող դատավարական մոտեցումների տարբերություններին։ Քննարկվում է ճանաչման արդյունքների հարաբերակցությունը քրեական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ՝ ընդգծելով դրանց համակցված և բազմակողմանի գնահատման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարևորում է օրինականության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և ապացույցների արժանահավատության պահանջների պահպանումը՝ ցույց տալով, որ ճանաչման արդյունքների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ճանաչող անձի հայտարարությամբ, այլև ամբողջ գործողության կազմակերպման և փաստաթղթավորման պատշաճությամբ։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության և քրեագիտության համար՝ նպաստելով ճանաչման հետ կապված դատավարական գործողությունների գիտական հիմնավորմանն ու իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործմանը։

    Updated: 2026-09-29
    Ճանաչման ներկայացնելու դատավարական ու տակտիկական հիմքերը
    Online

    Agriculture

    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №8)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր ստացված և նոր լույս տեսած գրքերի մատենագիտական համակարգված հավաքածուն՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և գյուղատնտեսության բնագավառով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, սննդամթերքի արտադրության, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և ոլորտի այլ կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններ՝ արտացոլելով ժամանակակից գիտական հետազոտությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և գործնական նորարարությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ ոլորտի արդիական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ մասնագիտական, ուսումնական կամ գիտահետազոտական նպատակների համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և ոլորտի շարունակական զարգացմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1974, №8)
    Online

    Mathematics

    Ծակոտկեն սիլիցիումի և մետաղօքսիդային կիսահաղորդչային բարակթաղանթային նանոկառուցվածքների հիման վրա գազային սենսորների ստացումը և հետազոտումը

    Գիտական աշխատությունը նվիրված է ծակոտկեն սիլիցիումի և մետաղօքսիդային կիսահաղորդչային բարակթաղանթային նանոկառուցվածքների հիման վրա գազային սենսորների ստեղծման, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և զգայունության բարձրացման տեխնոլոգիական ու գիտական հիմնախնդիրների համակողմանի հետազոտությանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են ժամանակակից գազազգայուն նյութերի ստացման մեթոդները, կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական և մակերևութային հատկությունները, ինչպես նաև տարբեր գազային միջավայրերի ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիկական և քիմիական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծակոտկեն սիլիցիումի կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմներին, ծակոտիների չափերի և բաշխվածության ազդեցությանը նյութի ակտիվ մակերևույթի վրա, ինչպես նաև սիլիցիումային նանոկառուցվածքների կիրառման հնարավորություններին բարձր զգայունությամբ գազային տվիչների մշակման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են մետաղօքսիդային կիսահաղորդիչների բարակ թաղանթների ստացման տեխնոլոգիական մոտեցումները, դրանց բյուրեղային կառուցվածքի, հատիկների չափերի, մակերևութային արատների և էլեկտրահաղորդականության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են գազային մոլեկուլների և կիսահաղորդչային նյութերի մակերևույթի փոխազդեցության մեխանիզմները, ադսորբցիայի և դեսորբցիայի գործընթացները, լիցքակիրների կոնցենտրացիայի փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը սենսորների էլեկտրական դիմադրության ու արձագանքման բնութագրերի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր նանոկառուցվածքային նյութերի գազազգայուն հատկությունների համեմատական գնահատումը՝ հաշվի առնելով սենսորների զգայունությունը, ընտրողականությունը, արձագանքման և վերականգնման ժամանակները, աշխատանքային ջերմաստիճանը, կայունությունը և երկարաժամկետ շահագործման հուսալիությունը։ Դիտարկվում են ծակոտկեն սիլիցիումի և մետաղօքսիդային բարակ թաղանթների համակցման հնարավորությունները, բազմաշերտ և հիբրիդային կառուցվածքների ձևավորումը, ինչպես նաև նյութերի մակերևութային հատկությունների նպատակային փոփոխման միջոցով գազային զգայունության բարելավման մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նանոկառուցվածքների պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանների ազդեցությանը սենսորային հատկությունների վրա, մասնավորապես՝ թաղանթների հաստության, ջերմային մշակման, մակերևույթի մորֆոլոգիայի և նյութերի բաղադրության փոփոխությունների նշանակությանը։ Քննության են առնվում սենսորների կառուցվածքային և էլեկտրական բնութագրերի փորձարարական հետազոտման մեթոդները, չափումների արդյունքների վերլուծության սկզբունքները և գազային միջավայրերում դրանց աշխատանքի արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Կարևորվում են նաև գազային սենսորների կիրառման հնարավորությունները շրջակա միջավայրի մշտադիտարկման, արդյունաբերական անվտանգության, օդի որակի վերահսկման, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատացման և վնասակար գազերի հայտնաբերման համակարգերում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են կիսահաղորդչային սենսորների մանրաչափացման, էներգասպառման նվազեցման, չափումների ճշգրտության բարձրացման և ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքավորումներում ինտեգրման հեռանկարները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել նանոտեխնոլոգիաների, կիսահաղորդչային նյութագիտության և սենսորային էլեկտրոնիկայի զարգացմանը՝ ընդլայնելով գազազգայուն նանոկառուցվածքների ֆիզիկական հատկությունների և դրանց գործնական կիրառության վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, նյութագետների, նանոտեխնոլոգիաների և միկրոէլեկտրոնիկայի մասնագետների, կիսահաղորդչային սարքերի նախագծմամբ զբաղվող ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների, ինչպես նաև գազային սենսորների մշակման և նանոկառուցվածքային նյութերի հետազոտության ոլորտներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Ծակոտկեն սիլիցիումի և մետաղօքսիդային կիսահաղորդչային բարակթաղանթային նանոկառուցվածքների հիման վրա գազային սենսորների ստացումը և հետազոտումը
    Online

    Mathematics

    Մաթ. Անալիզ/2-րդ կուրս/Ֆուրյեի շարքեր, էյլեր-ֆուրյեի բանաձևը

    Ֆուրյեի շարքերը մաթեմատիկական անալիզում կարևոր գործիք են, որոնք թույլ են տալիս պարբերական ֆունկցիաները ներկայացնել սինուսների և կոսինուսների անվերջ շարքերի տեսքով։ Այս գաղափարի հիմքում ընկած է այն, որ բարդ պարբերական ֆունկցիան կարելի է բաժանել ավելի պարզ տրիգոնոմետրիկ բաղադրիչների, ինչը հեշտացնում է դրանց ուսումնասիրությունը, վերլուծությունը և կիրառումը տարբեր գիտական ու տեխնիկական խնդիրներում։ Ֆուրյեի շարքերը լայնորեն կիրառվում են ֆիզիկայում, ինժեներիայում, ազդանշանների մշակման մեջ, ջերմահաղորդման և ալիքային երևույթների ուսումնասիրության ժամանակ։ Պարբերական ֆունկցիայի Ֆուրյեի շարքը ունի ընդհանուր տեսք, որտեղ ֆունկցիան ներկայացվում է որպես հաստատուն անդամի, կոսինուսների և սինուսների գումար՝ համապատասխան գործակիցներով։ Այդ գործակիցները որոշվում են ինտեգրալների միջոցով, որոնք արտացոլում են ֆունկցիայի «ներդրումը» յուրաքանչյուր տրիգոնոմետրիկ բաղադրիչում։ Էյլեր–Ֆուրյեի բանաձևերը տալիս են այդ գործակիցների հաշվման հստակ ձևերը և կապում են Ֆուրյեի շարքերը ինտեգրալ հաշվարկի հետ։ Այս բանաձևերի միջոցով հնարավոր է գտնել a₀, aₙ և bₙ գործակիցները՝ օգտագործելով համապատասխան ինտեգրալներ որոշակի միջակայքում, սովորաբար [-π, π] կամ այլ պարբերական հատվածում։ Էյլեր–Ֆուրյեի բանաձևերը հիմնված են տրիգոնոմետրիկ ֆունկցիաների օրթոգոնալության հատկության վրա, որը թույլ է տալիս «անջատել» յուրաքանչյուր բաղադրիչը մյուսներից։ Ֆուրյեի շարքերը կարևոր են նաև սահմանային խնդիրների լուծման մեջ, մասնավորապես ջերմահաղորդման և ալիքային հավասարումների դեպքում, որտեղ դրանք թույլ են տալիս լուծումները ներկայացնել շարքերի տեսքով։

    Updated: 2026-10-23
    Մաթ. Անալիզ/2-րդ կուրս/Ֆուրյեի շարքեր, էյլեր-ֆուրյեի բանաձևը
    Online

    Other Subjects

    Համաձայն ГОСТ 12.0.003-74-ի թունավոր և վնասակարար արտադրական գործոնների դասակարգումը

    Համաձայն ГОСТ 12.0.003-74, թունավոր և վնասակար արտադրական գործոնները դասակարգվում են ըստ իրենց ազդեցության բնույթի, վտանգի աստիճանի և աշխատանքի միջավայրում պատճառած ռիսկերի, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել անվտանգության միջոցառումներ և նվազեցնել առողջության վրա բացասական ազդեցությունը։ Դասակարգման հիմքում ընկած են ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և միկրոկլիմայական գործոնները։ Ֆիզիկական գործոններն ընդգրկում են բարձր կամ ցածր ջերմաստիճան, աղմուկ, ճառագայթներ, դարպասային լարման ազդեցություն և այլն։ Քիմիական գործոնները վերաբերում են կորզվող կամ գազանման նյութերի, կլորացած փոշու, թունավոր նյութերի ազդեցությանը՝ ներառյալ կեղծված կամ վտանգավոր նյութերը։ Կենսաբանական գործոնները ներառում են տարբեր միկրոօրգանիզմներ, վիրուսներ, բակտերիաներ, որոնք կարող են վնասել աշխատողի առողջությունը։ Միկրոկլիմայական գործոնները ներառում են օդի խոնավություն, օդի շարժում և ջերմային միջավայրի անհարմարություններ։ Բոլոր գործոնները բաժանվում են նաև ազդեցության ուժգնության և աշխատուժի համար վտանգի աստիճանի տեսանկյունից՝ թույլ, միջին, բարձր և շատ բարձր վնասակարություն ունեցող խմբերի։ Այս դասակարգումը ծառայում է որպես հիմք գործարաններում և արտադրական տարածքներում աշխատանքային անվտանգության չափանիշների մշակման, պաշտպանական միջոցների ընտրության և ռիսկերի կառավարման համար, ապահովելով աշխատողների առողջության պահպանությունը և արտադրական գործընթացների անվտանգ իրականացմանը։

    Updated: 2026-10-23
    Համաձայն ГОСТ 12.0.003-74-ի թունավոր և վնասակարար արտադրական գործոնների դասակարգումը
    Online

    Chemistry

    Синтез и антихолинэстеразная активность функциональнозамещенных имидазол-5-онов

    Աշխատությունը նվիրված է ֆունկցիոնալ տեղակալված իմիդազոլ-5-ոնների շարքին պատկանող օրգանական միացությունների ստացման ընդհանուր գիտական սկզբունքների և դրանց հակախոլինէսթերազային ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քիմիական կառուցվածքի փոփոխությունների և կենսաբանական հատկությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների բացահայտումն է, ինչը կարևոր ուղղություն է կենսաակտիվ հետերոցիկլային միացությունների հետազոտության բնագավառում։ Իմիդազոլային օղակ պարունակող համակարգերը դիտարկվում են որպես կառուցվածքային հենք, որի տարբեր ֆունկցիոնալ տեղակալումները կարող են փոփոխել միացությունների ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական բնութագրերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են բնութագրվել ստացված միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և համեմատվել տարբեր ածանցյալների հատկությունները՝ կառուցվածք-ակտիվություն կապերի վերաբերյալ ընդհանուր օրինաչափություններ հայտնաբերելու նպատակով։ Կենսաբանական ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը կապված է խոլինէսթերազային ֆերմենտների ակտիվության նկատմամբ միացությունների ազդեցության գնահատման հետ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս պարզաբանելու, թե մոլեկուլի կառուցվածքային որ տարրերն են կապված ֆերմենտային ակտիվության փոփոխության հետ և ինչպես կարող է ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթը պայմանավորել կենսաբանական ազդեցության տարբերությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարբեր կառուցվածք ունեցող միացությունների համեմատական վերլուծությունը, որի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել առավել նշանակալի կառուցվածքային հատկանիշները՝ առանց կենսաբանական ակտիվությունը միայն մեկ քիմիական խմբի առկայությամբ բացատրելու։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ուսումնասիրվող նյութերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի և կենսաբանական ազդեցության միջև կապերին՝ ձևավորելով հետագա հիմնարար հետազոտությունների համար անհրաժեշտ գիտական պատկերացում։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են դեղագործական և բժշկական քիմիայի տեսանկյունից, քանի որ ֆերմենտների ակտիվության վրա ազդող նոր կառուցվածքային դասերի ուսումնասիրությունը նպաստում է կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ազդեցության մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրգանական և հետերոցիկլային քիմիայի, ֆերմենտաբանության, կենսաօրգանական և դեղագործական քիմիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բնութագրել ֆունկցիոնալ տեղակալված իմիդազոլային ածանցյալների կառուցվածքային բազմազանությունն ու հակախոլինէսթերազային հատկությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։

    Updated: 2026-09-27
    Синтез и антихолинэстеразная активность функциональнозамещенных имидазол-5-онов