Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 7)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է ՀԽՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած նոր գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է ընթերցողին, հետազոտողին, գրադարանավարին և մշակույթի ու արվեստի ոլորտի մասնագետին համապատասխան թեմաներով նոր հրատարակությունների մասին արագ և կառուցակարգված տեղեկություն տրամադրելու համար։ Նյութի հիմնական արժեքը ոչ թե առանձին գրական կամ արվեստագիտական ստեղծագործությունների բովանդակային քննադատությունն է, այլ դրանց մատենագիտական գրանցումն ու տեղեկատու ներկայացումը՝ հնարավորություն տալով պարզել, թե տվյալ ժամանակահատվածում ինչպիսի գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ և այլ հրատարակություններ են լույս տեսել Հայաստանի մշակութային ու արվեստային կյանքի վերաբերյալ։ Այսպիսի ընթացիկ տեղեկատուները կարևոր դեր են ունեցել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության շրջանառության մեջ, քանի որ նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները մեկտեղելով՝ հեշտացրել են անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերումն ու հետագա օգտագործումը։ Հավաքված նյութը կարող է ընդգրկել Հայաստանի մշակույթի պատմությանը, գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային հաստատությունների գործունեությանը վերաբերող գրականություն։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կողմնորոշվել ըստ թեմայի, հեղինակի, հրատարակության տեսակի կամ այլ bibliographic չափանիշների և ընտրել հետազոտության համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հրատարակության առանձնահատուկ նշանակությունն այն է, որ այն արտացոլում է ՀԽՍՀ մշակութային և արվեստագիտական մտքի ու հրատարակչական գործունեության որոշակի ժամանակահատվածը։ Այդ պատճառով այն կարող է արժեքավոր լինել ոչ միայն որպես գրականության որոնման օժանդակ միջոց, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Մատենագիտական տեղեկատուների միջոցով հնարավոր է հետագայում ուսումնասիրել, թե որ թեմաներն են առավել ակտիվորեն լուսաբանվել, ինչպիսի աշխատություններ են հրատարակվել և ինչպես է ձևավորվել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական և հանրամատչելի գրականության շրջանակը։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը հատկապես մեծ է գրադարանային և տեղեկատվական աշխատանքում։ Այն կարող է օգտագործվել թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման, գրքային ֆոնդերի համալրման, գիտական աշխատանքների համար աղբյուրների որոնման, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հետազոտությունների նախնական աղբյուրագիտական փուլում։ Նման նյութերը նաև հնարավորություն են տալիս հետազոտողին հետևելու հրատարակչական ընթացքին՝ առանց առանձին-առանձին տարբեր գրադարանային կատալոգներ կամ պարբերականներ ուսումնասիրելու անհրաժեշտության։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, գրադարանագետներին և Խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության փաստագրական քարտեզ, որն ամփոփում է համապատասխան թեմաներով հրատարակված նյութերի մասին մատենագիտական տվյալները և ստեղծում է դրանց հայտնաբերման, դասակարգման ու հետագա գիտական օգտագործման հարմար հիմք։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 7)
    Online

    Technology

    Ջրային միջավայրի բույսերի հավաքման թրթռակտրող ապարատի մշակում

    Աշխատությունը նվիրված է ջրային միջավայրում աճող բույսերի հավաքման համար նախատեսված թրթռակտրող ապարատի մշակմանը՝ ընդգրկելով դրա նախագծման, կառուցվածքային լուծումների և աշխատանքի արդյունավետության հետ կապված հիմնական խնդիրները։ Ուսումնասիրության նպատակն է ձևավորել այնպիսի մեխանիկական համակարգ, որը հնարավորություն կտա ջրային բուսականությունը կտրել և հավաքել առավել արդյունավետ, արագ և տեխնոլոգիապես նպատակահարմար եղանակով՝ նվազեցնելով ձեռքի աշխատանքի ծավալը և մեքենայացման գործընթացում առաջացող կորուստները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ջրային բույսերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, դրանց կտրելու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնցում պետք է աշխատի կտրող մեխանիզմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թրթռման կիրառմանը՝ որպես կտրող գործընթացի արդյունավետության բարձրացման միջոց։ Վերլուծվում են ապարատի կառուցվածքային տարրերը, աշխատանքային օրգանների շարժման բնույթը, թրթռման հիմնական պարամետրերը և դրանց ազդեցությունը կտրող ուժի, աշխատանքի արտադրողականության, էներգիայի ծախսի ու ստացվող արդյունքի որակի վրա։ Նախագծային լուծումների ընտրության ժամանակ հաշվի են առնվում նաև ջրային միջավայրում աշխատանքի առանձնահատկությունները, սարքավորման կայունությունը, հուսալիությունը, անվտանգությունը և տեխնիկական սպասարկման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևորում է տեսական հաշվարկների և փորձարարական ուսումնասիրությունների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել մշակված ապարատի աշխատանքի արդյունավետությունը և հիմնավորել դրա հիմնական տեխնիկական ու շահագործական պարամետրերը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել ջրային բուսականության հեռացման, հավաքման և համապատասխան տեխնոլոգիական գործընթացների մեքենայացման ուղղությամբ՝ նպաստելով աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանն ու ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսական և ջրային տնտեսության մեքենայացման, մեքենաշինության, կիրառական մեխանիկայի և ինժեներական նախագծման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-16
    Ջրային միջավայրի բույսերի հավաքման թրթռակտրող ապարատի մշակում
    Online

    Linguistics

    Փոխաբերական տեղաշարժի հիմնախնդիրը տերմինաստեղծման մեջ (անգլերեն իրավաբանական տերմինների նյութի հիման վրա)

    Աշխատությունը նվիրված է տերմինաստեղծման գործընթացում փոխաբերական տեղաշարժի դերի և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն իրավաբանական տերմինների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում այն երևույթն է, երբ ընդհանուր գործածության բառերի և արտահայտությունների իմաստային ներուժը մասնագիտական ոլորտում վերաիմաստավորվում է և ձեռք է բերում իրավական հասկացություններ արտահայտող մասնագիտացված նշանակություն։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է փոխաբերությունը ոչ միայն որպես պատկերավոր խոսքի միջոց, այլև որպես մասնագիտական հասկացությունների անվանման, համակարգման և նոր տերմինների ձևավորման արդյունավետ մեխանիզմ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց ընթացքում բառի սկզբնական, ընդհանուր լեզվական իմաստից ձևավորվում է նոր՝ մասնագիտական և իրավաբանական նշանակություն, ինչպես նաև այն իմաստային կապերին, որոնք ապահովում են այդ անցումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են անգլերեն իրավաբանական տերմինների կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, փոխաբերական հիմքով կազմավորված տերմինների տեսակները, դրանց առաջացման դրդապատճառները և գործառական նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև իրավական հասկացությունների բարդությունն ու վերացականությունը, որոնց արտահայտման համար լեզուն հաճախ դիմում է արդեն գոյություն ունեցող բառապաշարի իմաստային ընդլայնման և վերաիմաստավորման հնարավորություններին։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տերմինաստեղծման այն ճանաչողական և լեզվական մեխանիզմները, որոնց միջոցով նոր կամ բարդ մասնագիտական հասկացությունները կապվում են խոսողին արդեն ծանոթ առարկաների, գործողությունների, հատկանիշների և երևույթների հետ։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև տերմինաբանական համակարգերի զարգացման տեսանկյունից, քանի որ փոխաբերական տեղաշարժի ուսումնասիրությունը նպաստում է իրավաբանական տերմինների ձևավորման օրինաչափությունների, դրանց իմաստային կառուցվածքի և մասնագիտական լեզվում ունեցած դերի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ իրավաբանական տեքստերի թարգմանության, մասնագիտական բառարանների կազմման, տերմինաբանական համակարգերի կարգավորման և օտարալեզու իրավաբանական լեզվի ուսուցման գործընթացներում։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, տերմինաբաններին, իրավաբանական լեզվի և մասնագիտական հաղորդակցության հետազոտողներին, թարգմանիչներին, ինչպես նաև անգլերեն իրավաբանական տերմինաբանությամբ զբաղվող ուսանողներին և մասնագետներին։

    Updated: 2026-09-16
    Փոխաբերական տեղաշարժի հիմնախնդիրը տերմինաստեղծման մեջ (անգլերեն իրավաբանական տերմինների նյութի հիման վրա)
    Online

    Mathematics

    Локализованная неустойчивость сжатых прямоугольных пластин

    Աշխատությունը նվիրված է սեղմման ենթարկվող ուղղանկյուն թիթեղների տեղայնացված անկայունության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել այն պայմանները, որոնց դեպքում արտաքին սեղմող բեռնվածության ազդեցությամբ թիթեղի որոշակի հատվածում առաջանում է կայունության կորուստ, ինչպես նաև բացահայտել այդ երևույթի զարգացման օրինաչափությունները։ Թիթեղների կայունության խնդիրը կարևոր նշանակություն ունի շինարարական և մեքենաշինական կոնստրուկցիաների նախագծման համար, քանի որ բարակ կամ համեմատաբար բարակ տարրերի կրողունակությունը կարող է սահմանափակվել ոչ թե նյութի ամրության, այլ կայունության կորստի հետևանքով։ Աշխատությունում ուղղանկյուն թիթեղը դիտարկվում է որպես հարթ կառուցվածքային տարր, որի վարքագիծը կախված է երկրաչափական չափերից, հաստությունից, նյութի մեխանիկական հատկություններից, եզրային պայմաններից և կիրառվող սեղմող բեռնվածության բնույթից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղայնացված անկայունությանը, որի դեպքում դեֆորմացիաները չեն տարածվում ամբողջ թիթեղի վրա միատեսակ ձևով, այլ կենտրոնանում են որոշակի սահմանափակ հատվածներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել կրիտիկական բեռնվածության որոշման, անկայունության ձևերի բացահայտման և թիթեղի հետկրիտիկական վարքագծի վերլուծության խնդիրներ։ Կարևոր նշանակություն ունի թիթեղի երկարության և լայնության հարաբերակցության ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ երկրաչափական համամասնությունները կարող են էապես փոխել անկայունության ձևը և կրիտիկական բեռնվածության արժեքը։ Նույնքան կարևոր են եզրերի ամրացման պայմանները, որոնք կարող են տարբեր կերպ սահմանափակել թիթեղի տեղաշարժերն ու պտույտները և, հետևաբար, ազդել կայունության վրա։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել ազատ, հենված կամ ամրակցված եզրերով թիթեղներ, ինչպես նաև տարբեր եզրային պայմանների համակցություններ։ Տեսական վերլուծության ընթացքում կարող են կիրառվել առաձգականության և բարակ թիթեղների տեսության հավասարումները, էներգետիկ մեթոդներ, սեփականարժեքների խնդիրներ և թվային հաշվարկային եղանակներ։ Այդ մեթոդների օգնությամբ հնարավոր է որոշել կրիտիկական բեռնվածության մակարդակը, որի դեպքում թիթեղի նախնական հարթ վիճակը կորցնում է կայունությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրել անկայունության համապատասխան ձևերը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նախնական անկատարությունների ազդեցությանը, քանի որ իրական կոնստրուկցիաները երբեք ամբողջությամբ իդեալական երկրաչափական ձև չունեն։ Թիթեղի փոքր սկզբնական կորությունները, նյութի հատկությունների ոչ միատարրությունը կամ բեռնվածության ոչ կատարյալ կենտրոնացումը կարող են փոփոխել տեղայնացված անկայունության առաջացման պայմանները և դրա հետագա զարգացումը։ Հետկրիտիկական վիճակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե կրիտիկական բեռնվածությունից հետո թիթեղը որքանով է պահպանում կրողունակությունը և ինչպիսի դեֆորմացիոն վիճակ է ձևավորվում։ Այս հարցը կարևոր է ինժեներական նախագծման տեսանկյունից, քանի որ կայունության սկզբնական կորուստը միշտ չէ, որ նշանակում է կառուցվածքի անմիջական փլուզում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել բարակ պատերով տարրերի և մետաղական կոնստրուկցիաների հաշվարկային մոդելների կատարելագործման, նյութի արդյունավետ օգտագործման և կառուցվածքների հուսալիության բարձրացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական մեխանիկայի, կիրառական մեխանիկայի, մեքենաշինության, մետաղական կոնստրուկցիաների նախագծման և առաձգականության տեսության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ սեղմվող ուղղանկյուն թիթեղների տեղայնացված անկայունության առաջացման մեխանիզմները, կրիտիկական պայմանները և հետկրիտիկական վարքագիծը՝ նպաստելով բարակ կառուցվածքային տարրերի կայունության ավելի ճշգրիտ հաշվարկին և դրանց նախագծման հուսալիության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-09-19
    Локализованная неустойчивость сжатых прямоугольных пластин
    Online

    Technology

    Усовершенствование методов оценки виброактивности и долговечности подшипниковых узлов электрических машин

    Այս աշխատանքը վերաբերում է էլեկտրական մեքենաների կրող հանգույցների (պոդշիպնիկային հանգույցների) թրթռային ակտիվության և ծառայության երկարակեցության գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տեխնիկական ախտորոշման ճշգրտությունը և սարքավորումների հուսալի շահագործման մակարդակը։ Այն ընդգրկում է ժամանակակից վիբրոախտորոշման մոտեցումների ուսումնասիրություն, որոնց միջոցով հնարավոր է հայտնաբերել վաղ փուլում առաջացող մաշվածությունը, անհամաչափությունները և այլ դինամիկ խախտումներ, որոնք ազդում են մեքենաների աշխատանքի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական մոդելավորման և փորձարարական տվյալների համադրմանը, ինչը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել կրող հանգույցների մնացորդային ռեսուրսը և կանխատեսել դրանց հնարավոր խափանումները։ Նյութում քննարկվում են նաև ազդանշանների մշակման ժամանակակից մեթոդներ, սպեկտրալ վերլուծության կիրառություններ և ախտորոշման ավտոմատացված համակարգերի ներդրման հնարավորությունները արդյունաբերական պայմաններում։ Աշխատանքի ընդհանուր նպատակն է բարելավել էլեկտրամեխանիկական համակարգերի հուսալիությունը, նվազեցնել չնախատեսված կանգերը և օպտիմալացնել տեխնիկական սպասարկման գործընթացները՝ հիմնվելով վիճակագրական և ինժեներական վերլուծությունների վրա։

    Updated: 2026-09-18
    Усовершенствование методов оценки виброактивности и долговечности подшипниковых узлов электрических машин
    Online

    Philosophy

    Սոցիոմշակութային փոխակերպումներ և մարդաբանական ճգնաժամ

    Գիրքը ուսումնասիրում է, թե ինչպես սոցիոմշակութային փոփոխությունները ազդում են անհատի և հանրության վրա, առաջացնում մարդաբանական ճգնաժամեր և նոր մարտահրավերներ։ Հեղինակը ներգրավում է սոցիոլոգիական, մշակութաբանական և փիլիսոփայական մոտեցումներ՝ ուսումնասիրելու համար հասարակության հոգեբանական և արժեքային դինամիկան։ Հիմնական թեմաները․ Սոցիոմշակութային փոխակերպումների բնույթը և պատճառները Մարդաբանական ճգնաժամերի տեսական և կիրառական կողմերը Մարդու և հասարակության փոխհարաբերություններ Ժամանակակից սոցիալական արժեքների փոփոխություն Մշակութային անցյալի, ներկայի և ապագայի առնչությունները Գրքի առանձնահատկությունները․ Միավորում է սոցիոլոգիա, մշակութաբանություն և փիլիսոփայություն Վերլուծում է ժամանակակից աշխարհի մարտահրավերները և փոփոխությունները Ներկայացնում է գործնական օրինակներ և վերլուծություններ Հարմար է հասարակագիտության, փիլիսոփայության և մարդաբանության ուսանողների համար

    Updated: 2026-09-18
    Սոցիոմշակութային փոխակերպումներ և մարդաբանական ճգնաժամ