Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ (1974)

Pedagogy

Այս աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցականների մասնագիտական կողմնորոշման հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը ժամանակակից դպրոցի պայմաններում՝ հաշվի առնելով սովորողների անձնային, կրթական և սոցիալական զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում մասնագիտական կողմնորոշումը դիտարկվում է որպես շարունակական մանկավարժական և սոցիալ-հոգեբանական գործընթաց, որի նպատակն է օգնել սովորողին բացահայտելու սեփական հետաքրքրությունները, կարողությունները, հակումները և արժեքային կողմնորոշումները, ինչպես նաև դրանք համադրելու կրթության և ապագա մասնագիտական գործունեության հնարավորությունների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ավագ դպրոցական տարիքի հոգեբանական առանձնահատկությունները, ինքնագիտակցության և ինքնորոշման զարգացումը, մասնագիտական նախասիրությունների ձևավորման գործոնները և մասնագիտության ընտրության վրա ընտանիքի, դպրոցի, հասակակիցների, հասարակության ու աշխատաշուկայի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից աշխատաշուկայի փոփոխություններին, նոր մասնագիտությունների առաջացմանը, տեխնոլոգիական զարգացմանը և դրանց պայմաններում մասնագիտական կողմնորոշման համակարգի արդիականացման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է դպրոցի դերի բացահայտումը մասնագիտական ինքնորոշման գործընթացում։ Քննարկվում են դասղեկների, ուսուցիչների, հոգեբանների, մասնագիտական կողմնորոշման մասնագետների և ծնողների համագործակցության հնարավորությունները, ինչպես նաև սովորողների անհատական կարիքներին համապատասխան խորհրդատվական և տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ մասնագիտական կողմնորոշման տարբեր մեթոդներին՝ հետաքրքրությունների և ընդունակությունների բացահայտման թեստավորում, մասնագիտությունների վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրում, մասնագիտական փորձառության ձևավորման միջոցառումներ, հանդիպումներ ոլորտի մասնագետների հետ, մասնագիտական փորձաշրջաններ, նախագծային աշխատանք և կրթական հետագծի պլանավորում։ Կարևորվում է նաև սովորողի ինքնուրույն որոշումների կայացման կարողության զարգացումը, քանի որ արդյունավետ մասնագիտական կողմնորոշումը չպետք է սահմանափակվի որևէ մասնագիտություն ընտրելու ուղղակի խորհուրդներով, այլ պետք է նպաստի գիտակցված և հիմնավորված ընտրություն կատարելու կարողության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են բացահայտվել նաև մասնագիտական կողմնորոշման առկա համակարգի խնդիրները՝ տեղեկատվության անհավասար հասանելիություն, մասնագիտությունների վերաբերյալ կարծրատիպեր, ծնողական ճնշում, սովորողի իրական կարողությունների և ընտրված մասնագիտության անհամապատասխանություն, ինչպես նաև դպրոցական և աշխատաշուկայական միջավայրերի միջև կապի սահմանափակություն։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնելու այն մանկավարժական պայմաններն ու արդյունավետ մոտեցումները, որոնք կարող են նպաստել ավագ դպրոցականների գիտակցված մասնագիտական ինքնորոշմանը և կրթական հետագծի ճիշտ ընտրությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ուսուցիչների, դպրոցների ղեկավարների, մանկավարժ-հոգեբանների, մասնագիտական կողմնորոշման մասնագետների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է արտամարմնային բեղմնավորումից հետո միապտուղ հղիության ընթացքի և ելքերի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով հղիության տարբեր փուլերում առաջացող առանձնահատկություններին, հնարավոր բարդություններին և մայրական ու պտղային արդյունքներին։ Գրքում ներկայացվում են օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաների կիրառման արդյունքում ձևավորված հղիությունների առանձնահատկությունները և դրանց համեմատական գնահատման հնարավորությունները բնական ճանապարհով առաջացած հղիությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հղիության վաղ փուլին, սաղմի իմպլանտացիայից հետո ընթացող փոփոխություններին, հղիության պահպանմանը և հետագա զարգացմանը՝ հաշվի առնելով արտամարմնային բեղմնավորման հետ կապված կլինիկական գործոնները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են մայրական առողջության, պլացենտացիայի, պտղի աճի և զարգացման, հղիության տարբեր բարդությունների առաջացման ու ծննդաբերության ընթացքի հետ կապված ցուցանիշները։ Քննարկվում են վաղաժամ ծննդաբերության, հղիության ընթացքում արյան ճնշման խանգարումների, պտղի աճի սահմանափակման և այլ հնարավոր բարդությունների զարգացման ռիսկերը՝ դրանց վրա ազդող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հղիության ընթացքի հսկողությանը, ժամանակին ախտորոշմանը և հղիների բժշկական վարման առանձնահատկություններին՝ հնարավորություն տալով գնահատել առավել արդյունավետ վերահսկման և կանխարգելման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև ծննդաբերության եղանակը, հղիության ավարտը, նորածնի վիճակը և պերինատալ հիմնական ցուցանիշները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու արտամարմնային բեղմնավորումից հետո ձևավորված միապտուղ հղիության կլինիկական ընթացքի մասին և առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք կարող են պայմանավորել բարենպաստ կամ անբարենպաստ ելքը։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաներից հետո հղիների անհատականացված հսկողության, ռիսկերի վաղ հայտնաբերման և մանկաբարձական մարտավարության կատարելագործման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, պերինատոլոգների, ընտանեկան բժիշկների, կլինիկական հետազոտողների, ասպիրանտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ինչպես նաև այն մասնագետների, ովքեր զբաղվում են անպտղության բուժմամբ և օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաներից հետո հղիությունների վարմամբ։

Technology

Աշխատությունը գործնական բնույթի ուղեցույց է, որը նպատակ ունի ներկայացնելու արվեստի հիմնական տեսակներն ու դրանց կիրառման սկզբունքները՝ ընթերցողին հասկանալի և մատչելի ձևով ծանոթացնելով արվեստային գործունեության առանձնահատկություններին։ Վերնագրում գործնական արվեստախոսության և արվեստների հեշտ կիրառման գաղափարների համադրությունը մատնանշում է տեսական գիտելիքները գործնական աշխատանքի հետ կապելու ձգտումը։ Արվեստի վերաբերյալ նման ձեռնարկները կարող են նպաստել գեղարվեստական մտածողության զարգացմանը, ստեղծագործական հմտությունների ձևավորմանը և արվեստի տարբեր ուղղությունների առանձնահատկությունների ճանաչմանը։ Դրանցում կարևոր տեղ է զբաղեցնում արվեստային գործունեության սկզբունքների բացատրությունը, կիրառվող միջոցների ու եղանակների ներկայացումը և դրանց նպատակահարմար օգտագործման վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցումը։ Արվեստների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գեղարվեստական արտահայտման տարբեր ձևերը, դրանց ստեղծագործական ու գործնական նշանակությունը և մարդու մշակութային կյանքի հետ ունեցած կապը։ Գործնական ուղեցույցի ձևաչափը նախատեսված է գիտելիքների կիրառելիությունն ընդգծելու և ընթերցողին ինքնուրույն ուսումնասիրության ու վարժանքի համար անհրաժեշտ սկզբնական կողմնորոշում տալու համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայալեզու ուսումնական և մասնագիտական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով արվեստի մասին գիտելիքները համակարգելու և դրանք հայերենով տարածելու ձգտումը։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստագիտությամբ, գեղագիտական մտքի պատմությամբ, կիրառական արվեստների ուսումնասիրմամբ և հայ մշակութային գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Other Subjects

Վերաբերում է կարտոֆիլի մշակության ընթացքում կիրառվող պաշտպանիչ և խթանիչ միջոցների ազդեցության ուսումնասիրմանը տեղական՝ Ստեփանավանի կլիմայական ու հողային պայմաններում։ Պրեստիժ (Prestige)-ը սերմակարտոֆիլի մշակման համար օգտագործվող համակարգային պատրաստուկ է, որը համակցված ձևով պայքարում է ինչպես սնկային հիվանդությունների, այնպես էլ որոշ վնասատուների, հատկապես կոլորադյան բզեզի և հողի վնասատուների դեմ՝ պաշտպանելով բույսը զարգացման սկզբնական փուլերում և ապահովելով ավելի առողջ ծիլերի առաջացում։ Իսկ «կենսահեղուկ» անվանումը սովորաբար վերաբերում է կենսաբանական ծագման հեղուկ պարարտանյութերին կամ բիոստիմուլյատորներին, որոնք նպաստում են բույսի աճին, արմատային համակարգի զարգացումին, սննդանյութերի ավելի լավ յուրացմանը և ընդհանուր դիմադրողականության բարձրացմանը։ Ստեփանավանի նման լեռնային և համեմատաբար խոնավ կլիմա ունեցող տարածաշրջանում կարտոֆիլի աճը կարող է ենթարկվել տարբեր սնկային հիվանդությունների՝ ինչպես ուշացած մրիկ (ֆիտոֆտորա), այնպես էլ հողի միջոցով փոխանցվող վարակների, ինչպես նաև վնասատուների ազդեցության, ուստի նման պատրաստուկների համակցված կիրառությունը հաճախ դիտարկվում է որպես ինտեգրված պաշտպանության մոտեցում։ Պրեստիժը հիմնականում պաշտպանում է բույսը վաղ փուլում՝ նվազեցնելով վնասատուների և որոշ հիվանդությունների ճնշումը, իսկ կենսահեղուկները կարող են ուժեղացնել բույսի կենսաբանական ակտիվությունը՝ բարձրացնելով աճի արագությունը, բերքատվությունը և դիմադրողականությունը շրջակա միջավայրի սթրեսների նկատմամբ։ Այս երկու միջոցների համատեղ ազդեցությունը սովորաբար ուսումնասիրվում է փորձարարական դաշտային պայմաններում՝ գնահատելով բույսերի բարձրությունը, տերևային մակերեսը, պալարների քանակը և զանգվածը, ինչպես նաև հիվանդությունների և վնասատուների վնասի աստիճանը՝ նպատակ ունենալով գտնել առավել արդյունավետ ագրոտեխնիկական լուծումներ տվյալ տարածաշրջանի համար։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է լեռնային պայմաններում կիրառվող գյուղատնտեսական տրակտորային ագրեգատների կառուցվածքային կատարելագործման տեսական և գործնական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են այն ինժեներական մոտեցումները, որոնք նպաստում են տեխնիկայի կայունության, անցունակության, արտադրողականության և շահագործման հուսալիության բարձրացմանը բարդ ռելիեֆ ունեցող տարածքներում։ Հեղինակը վերլուծում է լեռնային երկրագործության առանձնահատկությունները, հողի մշակման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրները, ինչպես նաև տարբեր կառուցվածքային լուծումների ազդեցությունը մեքենայի արդյունավետ աշխատանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր փորձարկման տեխնիկական միջոցների նախագծմանը և ստեղծմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ագրեգատների աշխատանքային բնութագրերը, կատարել համեմատական վերլուծություններ և փորձարարական ճանապարհով հաստատել նախագծային լուծումների արդյունավետությունը։ Աշխատությունն ընդգրկում է հաշվարկային մեթոդներ, փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, կոնստրուկտիվ սխեմաներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, մեխանիկայի, նախագծման և գիտահետազոտական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների դասախոսների, ուսանողների և ճարտարագետների համար։

Technology

Այս թեման վերաբերում է լեռնային ջրընդունիչների նախագծման և հիդրավլիկական հաշվարկման մեթոդների կատարելագործմանը, որի նպատակն է բարձրացնել ջրային կառուցվածքների արդյունավետությունը, հուսալիությունը և անվտանգ շահագործումը բարդ տեղագրական և հիդրոլոգիական պայմաններում։ Լեռնային շրջաններում ջրընդունիչները ենթարկվում են ջրի հոսքի արագ փոփոխությունների, նստվածքների մեծ քանակի և սեզոնային տատանումների ազդեցությանը, ինչը պահանջում է ճշգրիտ հաշվարկային մոտեցումներ և նորարարական նախագծային լուծումներ։ Ուսումնասիրությունները ներառում են հոսքի դինամիկայի մոդելավորում, նստվածքների տեղափոխման վերլուծություն, հիդրավլիկական կորուստների գնահատում և կառուցվածքային տարրերի օպտիմալացում։ Կարևոր դեր ունեն նաև թվային մոդելավորման և համակարգչային սիմուլյացիաների կիրառումը, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել ջրային ռեժիմների փոփոխությունները և նվազեցնել նախագծային սխալները։ Այս մեթոդների կատարելագործումը նպաստում է ջրամատակարարման համակարգերի կայունությանը, էներգետիկ արդյունավետության բարձրացմանը և ջրային ռեսուրսների ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը լեռնային տարածաշրջաններում։