Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Информационный указатель (1978, Հունիս, թիվ 6)

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բարդ տեխնիկական, տեխնոլոգիական կամ կազմակերպական օբյեկտների վիճակի կանխատեսման համար ավտոմատացված համակարգերի կառուցման մեթոդների մշակմանը և դրանց տեսական ու կիրառական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում տարբեր աղբյուրներից ստացվող տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվող համակարգի ընթացիկ վիճակը գնահատելու և դրա հետագա փոփոխությունները կանխատեսելու խնդիրներն են։ Քննվում են բարդ օբյեկտների բնորոշ առանձնահատկությունները՝ բազմաթիվ փոխկապակցված պարամետրերի առկայությունը, գործընթացների դինամիկ բնույթը, արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև տեղեկատվության անորոշությունն ու ոչ ամբողջականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող հատկանիշների ընտրությանը, տվյալների նախնական մշակմանը և այնպիսի մաթեմատիկական մոդելների ձևավորմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու համակարգի վիճակի փոփոխման հիմնական օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում են ժամանակային տվյալների վերլուծության, վիճակագրական գնահատման, մաթեմատիկական մոդելավորման, օրինաչափությունների ճանաչման և որոշումների ընդունման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ավտոմատացված համակարգի կառուցվածքի ձևավորումը՝ ներառելով տվյալների ստացման, պահպանման, վերլուծության, կանխատեսման և արդյունքների ներկայացման փոխկապակցված ենթահամակարգերը։ Դիտարկվում է նաև համակարգի աշխատանքի հուսալիության խնդիրը, քանի որ կանխատեսման արդյունքների ճշգրտությունը կախված է ինչպես մուտքային տվյալների որակից, այնպես էլ ընտրված մոդելների համապատասխանությունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են մշակվել տարբեր կանխատեսման մեթոդների համեմատման և դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշներ՝ կանխատեսման սխալի, հաշվարկային բարդության և նոր տվյալներին հարմարվելու հնարավորության տեսանկյուններից։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համակարգի հարմարվողականությունը, երբ նոր տեղեկատվության ստացման պայմաններում հնարավոր է ճշգրտել մոդելի պարամետրերը և բարձրացնել հետագա կանխատեսումների արդյունավետությունը։ Նման ավտոմատացված համակարգերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արտադրական գործընթացների, տեխնիկական սարքավորումների, էներգետիկական համակարգերի, տրանսպորտային համալիրների և այլ բազմապարամետր օբյեկտների վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համակարգային վերլուծության, մաթեմատիկական մոդելավորման, կանխատեսման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել բարդ օբյեկտների վիճակի ժամանակին ու հիմնավորված կանխատեսման արդյունավետ ավտոմատացված միջոցներ։

Other Subjects

Հրատարակության վերնագիրը հուշում է, որ աշխատությունը նախատեսված է հայ ընտանիքների համար և ներկայացվում է որպես նրանց օգտակար ուղեկից կամ խորհրդատու։ «Ոսկի» բառի գործածությունը վերնագրում կարող է ունենալ փոխաբերական իմաստ՝ մատնանշելով արժեքավոր գիտելիքների, օգտակար խորհուրդների կամ ընտանեկան կյանքի համար կարևոր սկզբունքների ժողովածու։ «Բարեկամ» հասկացությունն իր հերթին արտահայտում է մտերմության, վստահության և աջակցող հարաբերությունների գաղափարը՝ ստեղծելով տպավորություն, որ գիրքը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրելու ընտանեկան կյանքին առնչվող օգտակար տեղեկություններ։ Հայ ընտանիքին ուղղված նման հրատարակությունները կարող էին ընդգրկել կենցաղային, կրթական, բարոյական, հասարակական կամ մշակութային բնույթի նյութեր՝ ընթերցողներին օգնելով կողմնորոշվելու առօրյա կյանքի տարբեր հարցերում։ Ընտանիքը հայ հասարակության պատմական և մշակութային կյանքում կարևոր դեր է ունեցել՝ ծառայելով որպես լեզվի, սովորույթների, ավանդույթների, հավատքի և սերունդների միջև գիտելիքների փոխանցման հիմնական միջավայր։ Ընտանեկան կյանքին նվիրված գրականությունը հաճախ նպատակ է ունեցել ամրապնդելու փոխադարձ հարգանքը, պատասխանատվությունը, համերաշխությունը և երեխաների դաստիարակության կարևորությունը։ Այդպիսի աշխատություններում կարող էին քննարկվել ծնողների ու երեխաների հարաբերությունները, ընտանիքի անդամների պարտականությունները, տնային տնտեսության կազմակերպումը, երեխաների կրթությունը, առողջ ապրելակերպը, հասարակական վարքագիծը և բարոյական արժեքները։ Հնարավոր է նաև, որ գիրքը ներառի գործնական խորհուրդներ, բացատրական նյութեր, պատմություններ կամ տարբեր թեմաների շուրջ մտորումներ, որոնք նախատեսված են ընտանեկան ընթերցանության համար։ Սակայն վերնագիրն ինքնին չի հաստատում, թե նշված թեմաներից որոնք են իրականում ընդգրկված հրատարակության մեջ, ուստի դրանք պետք է դիտարկել որպես նմանատիպ գրականության հնարավոր ուղղություններ, այլ ոչ թե տվյալ գրքի հաստատված բաժիններ։ Հրատարակության վերնագրում հայ ընտանիքների հատուկ հիշատակումը կարևոր է, քանի որ այն մատնանշում է որոշակի ընթերցողական շրջանակ և հայալեզու հասարակության կարիքներին ուղղված նպատակ։ XX դարի սկզբին հայերեն տպագիր գրականությունը ներառում էր ոչ միայն գեղարվեստական և կրոնական ստեղծագործություններ, այլև հանրամատչելի ու գործնական բնույթի գրքեր, որոնք նախատեսված էին ընտանիքների, ուսուցիչների, ծնողների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Այդ հրատարակությունները կարող էին ծառայել որպես գիտելիքների տարածման միջոց՝ միավորելով կրթական, բարոյական և առօրյա կյանքի հետ կապված թեմաները։ Թիֆլիսը ժամանակաշրջանի հայ մշակութային և հրատարակչական կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ զարգանում էին հայերեն մամուլը, գրականությունը և կրթական գործունեությունը։ Քաղաքի տպարաններում լույս տեսած հրատարակությունները նպաստում էին հայերեն գրավոր մշակույթի տարածմանը և ընթերցողների տարբեր խմբերի համար նյութերի հասանելիությանը։ Այս գրքի նշանակությունը կարող է դիտարկվել նաև հայ ընտանիքի պատմության և առօրյա մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ընտանեկան ընթերցանության համար նախատեսված գրքերը կարող են տեղեկություններ հաղորդել տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական պատկերացումների, հասարակական արժեքների, դաստիարակության սկզբունքների և ընտանիքի վերաբերյալ ընդունված գաղափարների մասին։ Դրանք օգտակար աղբյուրներ են նաև լեզվական ու մշակութային ուսումնասիրությունների համար, քանի որ արտացոլում են այն բառապաշարը, ոճը և խոսքային ձևերը, որոնցով հայերեն հրատարակությունները դիմում էին լայն հանրությանը։ Գրքի վերնագրի բարեկամական բնույթը կարող է մատնանշել ընթերցողի հետ անմիջական կապ հաստատելու և գրավոր նյութը հասանելի ու կիրառելի ներկայացնելու ձգտում։ Նման մոտեցումը կարևոր է հանրամատչելի գրականության մեջ, որտեղ նպատակն է ոչ միայն տեղեկություն փոխանցել, այլև ընթերցողին խրախուսել օգտվելու ստացած գիտելիքներից առօրյա կյանքում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, ընտանեկան և բարոյախրատական գրականությամբ, XX դարի սկզբի հայ հասարակական կյանքով և Թիֆլիսի տպագրական մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին։ Այն կարող է արժեքավոր նյութ լինել նաև այն ուսումնասիրությունների համար, որոնք անդրադառնում են ընտանիքի դերին հայ մշակույթում, ծնողական դաստիարակության պատկերացումներին և հայերեն հանրամատչելի գրականության զարգացմանը։ Միաժամանակ, միայն վերնագրի ու մատենագիտական տվյալների հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել գրքի հեղինակը, բովանդակության կառուցվածքը, ընդգրկված թեմաները կամ այն հանգամանքը, թե այն առավելապես գործնական ձեռնարկ է, խորհուրդների ժողովածու, թե այլ բնույթի աշխատություն։ Հետևաբար, նկարագրությունը ներկայացնում է վերնագրից բխող հիմնական ուղղվածությունը և պատմամշակութային հնարավոր նշանակությունը՝ առանց գրքի բովանդակության վերաբերյալ չստուգված մանրամասներ հաստատելու։

Management

Կազմակերպությունը որպես կառավարման օբյեկտ ներկայացնում է սոցիալական և տնտեսական համակարգ, որի շրջանակներում իրականացվում են նպատակաուղղված գործունեություններ՝ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, գործընթացների համակարգման և արդյունքների ապահովման համար։ Կազմակերպությունը կարող է լինել ցանկացած կառուցվածքային միավոր՝ ձեռնարկություն, պետական հաստատություն, կրթական կամ առողջապահական կազմակերպություն, որտեղ գոյություն ունեն հստակ նպատակներ, դերաբաշխում և կառավարման համակարգ։ Որպես կառավարման օբյեկտ՝ կազմակերպությունը ենթարկվում է տարբեր ներքին և արտաքին ազդեցությունների, որոնց թվում են շուկայի պայմանները, օրենսդրական կարգավորումները, տեխնոլոգիական փոփոխությունները և մարդկային գործոնները։ Կառավարման հիմնական նպատակը կազմակերպության ներսում արդյունավետության բարձրացումն է՝ ապահովելով ռեսուրսների ճիշտ բաշխում, աշխատանքի կազմակերպում, վերահսկողություն և մոտիվացիա։ Կազմակերպությունում կառավարումը ներառում է պլանավորում, կազմակերպում, ղեկավարում և վերահսկում, որոնք միասին կազմում են կառավարման ամբողջական ցիկլը։ Կարևոր է նաև հաղորդակցական համակարգերի դերը, քանի որ տեղեկատվության հոսքը ապահովում է որոշումների կայացման որակը և արագությունը։ Կազմակերպությունը որպես կառավարման օբյեկտ դիտարկվում է որպես բաց համակարգ, որը մշտապես փոխազդում է իր շրջակա միջավայրի հետ և պետք է հարմարվի փոփոխվող պայմաններին՝ պահպանելով իր մրցունակությունը և կայունությունը։

Culture

Գիրքը ներկայացնում է հայ նշանավոր նկարիչ Հովհաննես Զարդարյանի ստեղծագործական ուղու, գեղարվեստական մտածողության և արվեստում ունեցած նշանակալի ավանդի համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նրա ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանությունը, կերպարային համակարգը, գունային լուծումները, կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները և հեղինակային ոճի ձևավորման հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային մշակութային արժեքների, պատմական հիշողության, բնության, մարդու և հայրենիքի թեմաների արտացոլմանը, ինչպես նաև նկարչի ստեղծագործությունների գաղափարական ու գեղագիտական բովանդակությանը։ Գիրքը լուսաբանում է արվեստագետի գործունեությունը հայկական կերպարվեստի զարգացման համատեքստում, անդրադառնում նրա ստեղծագործությունների ազդեցությանը ժամանակակից արվեստի վրա և ներկայացնում արվեստաբանական գնահատականներ ու վերլուծություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, նկարիչներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական կերպարվեստի պատմությամբ և Հովհաննես Զարդարյանի ստեղծագործական ժառանգությամբ։

Pedagogy

Այս թեման վերաբերում է ապացուցումների ուսուցման գործընթացի կազմակերպման գիտամեթոդական հիմքերին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է կանխատեսել ուսումնական չափորոշիչներով սահմանված արդյունքների ձևավորումը և զարգացումը։ Այն ընդգրկում է մաթեմատիկական մտածողության, տրամաբանական հիմնավորման և ապացուցման կարողությունների ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությունը՝ դիտարկելով, թե ինչպես են ուսանողները կամ սովորողները յուրացնում ապացուցման կառուցվածքը, քայլերի հաջորդականությունը և հիմնավորման ճշգրտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդների ընտրությանը, գնահատման չափանիշների մշակմանը և ուսումնական արդյունքների կանխատեսման մոդելներին, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել սովորողների առաջընթացը ըստ կրթական չափորոշիչների։ Այս մոտեցումը հիմնված է կրթական չափագիտության, դիդակտիկայի և մաթեմատիկայի ուսուցման տեսությունների համադրման վրա՝ ապահովելով ուսուցման արդյունավետության վերլուծություն և բարելավման հնարավորություններ։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի և անգլերենի գործնական պարապմունքներում թերթային բառապաշարի փոխկապակցված ուսուցման մեթոդական սկզբունքների ուսումնասիրությանը և արդյունավետ ուսուցման համակարգի ձևավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկու լեզուներում մամուլի լեզվին բնորոշ բառային միավորների յուրացման գործընթացն է՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, գործառական, ոճական և բառակազմական առանձնահատկությունները։ Թերթային նյութը դիտարկվում է որպես օտար լեզվի ուսուցման կարևոր աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին աշխատել հասարակական, տնտեսական, մշակութային և այլ թեմատիկ ոլորտների արդիական բառապաշարի հետ՝ միաժամանակ զարգացնելով ընթերցանության, տեքստի ընկալման և խոսքային հաղորդակցության հմտությունները։ Քննության են առնվում ռուսերեն և անգլերեն մամուլի բառապաշարի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բառերի համարժեքության խնդիրները, բազմիմաստությունը, կայուն բառակապակցությունները, տերմինաբանական միավորները և հրապարակախոսական խոսքին բնորոշ արտահայտչամիջոցները։ Փոխկապակցված ուսուցման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մի լեզվով արդեն ձեռք բերված բառագիտական և հաղորդակցական գիտելիքներն օգտագործել մյուս լեզվի յուրացման ընթացքում՝ միաժամանակ կանխելով լեզուների միջև անցանկալի միջամտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառապաշարի ընտրության չափանիշներին, ուսումնական նյութերի համակարգմանը և վարժությունների հաջորդականության կառուցմանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել համեմատական առաջադրանքների, համատեքստային վերլուծության, թարգմանական վարժությունների և մամուլի տեքստերի թեմատիկ մշակման մեթոդական հնարավորությունները։ Կարևորվում է ոչ միայն նոր բառերի հիշողության մեջ ամրապնդումը, այլև դրանց ճիշտ կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում և հրապարակախոսական տեքստերի ինքնուրույն ընկալումը։ Երկու լեզուների զուգադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև լեզվական գիտակցության և բառապաշարային ենթադրություններ կատարելու կարողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, զուգադրական լեզվաբանության և բառագիտության մոտեցումները՝ ռուսերենի և անգլերենի գործնական ուսուցման ընթացքում մամուլի բառապաշարի համակարգված ու փոխկապակցված յուրացումն ապահովելու նպատակով։