Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionBiology
Новые аспекты функционирования биологических систем
Այս գիտաբնական հետազոտությունը նվիրված է կենսաբանական համակարգերի գործառության նոր ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից կենսաֆիզիկայի, մոլեկուլային կենսաբանության և համակարգային կենսաբանության մոտեցումների հիման վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կենսաբանական համակարգերի ինքնակազմակերպման, հոմեոստազի և ադապտացիայի մեխանիզմները՝ տարբեր մակարդակներում՝ մոլեկուլային, բջջային, հյուսվածքային և օրգանիզմային։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տեղեկատվական հոսքերի կարգավորումը կենսաբանական ցանցերում, ազդանշանային ուղիների դինամիկան և բջջային փոխազդեցությունների համակարգային բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային գործընթացներին, բիոֆիզիկական մոդելավորմանը և բարդ համակարգերի վարքագծի կանխատեսման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև կենսաբանական համակարգերի էվոլյուցիոն զարգացումը, դրանց կայունության և փոփոխականության հավասարակշռությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի ազդեցության մեխանիզմները։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից կենսագիտության, համակարգային կենսաբանության և բիոինֆորմատիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով կենդանի համակարգերի գործառության ավելի խորքային և ինտեգրացված ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Ապրիլ, թիվ 4)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-16
Other Subjects
New books. Information bulletin.2011 yearly
Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի տարեկան տեղեկագիր է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է 2011 թվականի ընթացքում հրատարակված կամ համապատասխան գրադարանային և տեղեկատվական հավաքածուներում գրանցված նոր գրականության վերաբերյալ տվյալներ։ Այն նախատեսված է նոր հրատարակությունների մասին օպերատիվ և ամբողջական տեղեկություն տրամադրելու համար՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, հետազոտողներին և այլ շահագրգիռ անձանց հետևելու տվյալ տարվա հրատարակչական արտադրանքի հիմնական հոսքին։ Նյութերը կարող են դասակարգվել ըստ գիտության, մշակույթի, կրթության, հասարակական կյանքի, տեխնիկայի, տնտեսագիտության, գրականության և այլ թեմատիկ բաժինների՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումն ու ընտրությունը։ Յուրաքանչյուր մատենագիտական գրառում սովորաբար ներառում է հրատարակությունը նույնականացնելու համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալներ՝ հեղինակի կամ կազմողի անունը, գրքի անվանումը, հրատարակության վայրը, հրատարակիչը, թվականը, ծավալը և այլ մատենագիտական տեղեկություններ՝ տվյալ տեղեկագրում ընդունված նկարագրության սկզբունքներին համապատասխան։ Տարեկան ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս մեկ ամբողջության մեջ դիտարկել համապատասխան ժամանակահատվածի նոր գրքային արտադրանքը և բացահայտել տարբեր բնագավառներում հրատարակչական ակտիվության ընդհանուր ուղղությունները։ Տեղեկագիրը գործնական նշանակություն ունի գրադարանային հավաքածուների համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, թեմատիկ որոնումների և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Այն կարող է օգտագործվել նաև հրատարակչական գործունեության պատմության ուսումնասիրության ժամանակ՝ որպես տվյալ տարվա գրքային արտադրանքի վերաբերյալ փաստագրական աղբյուր։ Մատենագիտական տվյալների համակարգված ներկայացումը նպաստում է հրատարակությունների նույնականացմանը, որոնմանը և հետագա ուսումնասիրությանը՝ միաժամանակ ապահովելով նոր գրականության մասին տեղեկատվության պահպանությունն ու տարածումը։ Նման տեղեկագրերը կարևոր դեր ունեն ազգային և մասնագիտական մատենագիտության զարգացման գործում, քանի որ ստեղծում են որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական ժառանգությունը փաստագրող տեղեկատվական շերտ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես 2011 թվականի նոր գրքերի վերաբերյալ կողմնորոշիչ և տեղեկատու աղբյուր՝ համադրելով ընթացիկ մատենագիտական հաշվառման, գրադարանային տեղեկատվության և հրատարակչական արտադրանքի համակարգման գործառույթները։
Updated: 2026-09-24
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках =New books in foreign languages
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, ուսանողների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային գրականությամբ և տարբեր լեզուներով հրատարակված ժամանակակից աշխատություններով։ Ցանկում ընդգրկված են անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման արդի միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը՝ ապահովելով բազմալեզու գրականության հասանելիություն լայն ընթերցողական շրջանակների համար։
Updated: 2026-06-16
Biology
Լեռնային Ղարաբաղի ֆլորան (անոթավոր բույսեր)
Այս աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի անոթավոր բույսերի բազմազանության, տարածման և բուսաաշխարհագրական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Նյութում ներկայացվում են տարածաշրջանում հանդիպող բնական բուսատեսակների տեսակային կազմը, դրանց դասակարգումը, էկոլոգիական առանձնահատկությունները և տարածվածության օրինաչափությունները տարբեր լանդշաֆտային ու բարձրադիր գոտիներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հազվագյուտ, էնդեմիկ և պահպանության կարիք ունեցող բուսատեսակներին, ինչպես նաև տարածաշրջանի բուսական ծածկույթի ձևավորման վրա ազդող կլիմայական, հողային և աշխարհագրական գործոններին։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է բուսականության դերը էկոհամակարգերի կայունության, կենսաբազմազանության պահպանման և բնական ռեսուրսների կառավարման տեսանկյունից՝ ընդգծելով ֆլորիստիկական հետազոտությունների կարևորությունը բնապահպանական ծրագրերի մշակման համար։ Միաժամանակ ներկայացվում են բուսատեսակների տնտեսական, դեղագործական և գիտական նշանակության հարցերը՝ ցույց տալով տարածաշրջանի բուսական աշխարհի արժեքը ինչպես գիտության, այնպես էլ բնության պահպանության ոլորտներում։
Updated: 2026-09-02
Geography
Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի յուրացման օպտիմալ պարամետրերի հիմնավորումը
Լեռնային գործի և հանքարդյունաբերական ճարտարագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի արդյունաբերական յուրացման տեխնոլոգիական և տեխնիկատնտեսական պարամետրերի ուսումնասիրությանը, դրանց օպտիմալացման և գիտական հիմնավորման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում հանքավայրի երկրաբանական կառուցվածքը, հանքաքարի տեղաբաշխման առանձնահատկությունները, օգտակար բաղադրիչների պարունակությունը և հանքային պաշարների արդյունահանման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքավայրի բաց եղանակով շահագործման հնարավորություններին, բացահանքի նախագծային սահմանների որոշմանը, հանքաստիճանների երկրաչափական չափերին, կողերի կայունությանը և մակաբացման աշխատանքների կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են արդյունահանման տարեկան արտադրողականության, մակաբացման գործակցի, հանքաքարի կորուստների, աղքատացման և տրանսպորտային համակարգերի ընտրության փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև հանքարդյունահանման սարքավորումների արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական գործընթացների հաջորդականության, արտադրական ծախսերի նվազեցման և հանքավայրի շահագործման տնտեսական նպատակահարմարության գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են նախագծային հաշվարկների, տեխնիկատնտեսական համեմատությունների և օպտիմալացման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ հանքավայրի յուրացման առավել արդյունավետ պարամետրերը որոշելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հանքարդյունաբերական գործունեության բնապահպանական ազդեցություններին, թափոնների կառավարման, հողային և ջրային ռեսուրսների պահպանության ու խախտված տարածքների վերականգնման հիմնախնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեռնային գործի, հանքավայրերի նախագծման, տնտեսական երկրաբանության և հանքարդյունաբերական արտադրության կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08