Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1987, թիվ 2)

History

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանը՝ անդրադառնալով երկրի պատմությանը, աշխարհագրությանը, մշակութային ժառանգությանը, հասարակական կյանքին և ազգային առանձնահատկություններին։ Նյութը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել Հայաստանի տարածքի բնական պայմաններին, պատմական զարգացման հիմնական փուլերին, կարևոր քաղաքներին ու բնակավայրերին, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ձևավորման և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացներին։ Առանձին նշանակություն ունի հայկական մշակույթի ներկայացումը՝ ներառելով ճարտարապետությունը, գրականությունը, արվեստը, ավանդույթները, կրոնական ժառանգությունը և պատմամշակութային հուշարձանները։ Հրատարակությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական կյանքին, բնակչությանը, պետական կառուցվածքին և երկրի տեղին տարածաշրջանային ու միջազգային հարաբերությունների համակարգում։ Հայաստանի մասին տեղեկատվությունը ներկայացվում է որպես պատմական և ժամանակակից իրականության համադրություն՝ հնարավորություն տալով դիտարկել երկրի անցյալի ժառանգությունն ու ներկա զարգացման առանձնահատկությունները փոխկապակցված ձևով։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես Հայաստանի պատմությամբ և մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների, այնպես էլ երկրի վերաբերյալ ընդհանուր աշխարհագրական, հասարակական և մշակութային պատկերացում կազմել ցանկացողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ձևավորում է Հայաստանի բազմակողմանի դիմանկարը՝ ընդգծելով նրա պատմական նշանակությունը, հարուստ մշակութային ժառանգությունը, բնական և աշխարհագրական առանձնահատկությունները և ժամանակակից հասարակական կյանքը։

Technology

Այս աշխատանքը նվիրված է ճնշումային ջրատարներում ոչ ստացիոնար հոսքի (unsteady flow) ուսումնասիրության համար հաշվարկային մեթոդների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարելավել հիդրավլիկական համակարգերի մոդելավորման ճշգրտությունը և կանխատեսելիությունը հիդրոդինամիկական անցումային երևույթների պայմաններում։ Հետազոտության մեջ ջրատար համակարգերը դիտարկվում են որպես բարդ հիդրավլիկական օբյեկտներ, որտեղ հոսքի արագության, ճնշման և խողովակային համակարգի առաձգական հատկությունների փոխազդեցությունը առաջացնում է ժամանակից կախված տատանումներ, այդ թվում՝ հիդրավլիկական հարվածի (water hammer) երևույթներ։ Աշխատությունը վերլուծում է այս ոչ ստացիոնար գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրության հիմքերը՝ մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի միջոցով, որոնք արտահայտում են զանգվածի և իմպուլսի պահպանման օրենքները փոփոխական պայմաններում։ Մշակվող հաշվարկային մեթոդները ներառում են թվային ինտեգրման սխեմաներ, բնութագրական գծերի մեթոդ, ինչպես նաև վերջավոր տարրերի և վերջավոր տարբերությունների կիրառություն, որոնք թույլ են տալիս ստանալ ճշգրիտ լուծումներ ժամանակային և տարածական փոփոխականություններով բարդ համակարգերի համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային պայմանների ճիշտ ընտրությանը և կայունության ապահովմանը թվային մոդելավորման ընթացքում, քանի որ դրանք վճռորոշ դեր ունեն ստացված արդյունքների հավաստիության համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ զարգացված հաշվարկային մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս արդյունավետորեն կանխատեսել և կառավարել ճնշումային ջրատարների ոչ ստացիոնար վարքագիծը՝ ապահովելով ինժեներական համակարգերի անվտանգ և օպտիմալ շահագործում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է «սպորտային սրտի» կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ երկարաժամկետ և կարճաժամկետ ադապտացիայի պայմաններում տարբեր բնույթի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների նկատմամբ։ Վերլուծվում են սրտամկանի հիպերտրոֆիայի ձևերը, սրտի խոռոչների չափերի փոփոխությունները, հեմոդինամիկ ցուցանիշների հարմարվողական դինամիկան, ինչպես նաև ինքնավար նյարդային համակարգի կարգավորման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դինամիկ, ստատիկ և խառը տիպի ծանրաբեռնվածությունների ազդեցությանը սրտի կառուցվածքային վերափոխումների և ֆունկցիոնալ հնարավորությունների վրա՝ տարբեր մարզական մասնագիտացումների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է սպորտային սրտի ֆիզիոլոգիական և պաթոլոգիական սահմանագծի խնդիրը, կանխարգելիչ բժշկական հսկողության դերը և հանկարծակի սրտային իրադարձությունների ռիսկի գնահատման մոտեցումները։ Աշխատությունը ներկայացնում է կլինիկական և ֆիզիոլոգիական տվյալների համադրված վերլուծություն՝ ուղղված մարզիկների առողջության պահպանմանը և մարզական պատրաստվածության օպտիմալացմանը։

Political Science

Գիրքը նվիրված է քաղաքագիտության՝ որպես հասարակական գիտության կարևորագույն ուղղություններից մեկի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է քաղաքական կյանքի, պետական կառավարման, իշխանության ձևավորման և իրականացման, քաղաքական համակարգերի գործունեության ու հասարակական հարաբերությունների հիմնական սկզբունքները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քաղաքականության էությանը, դրա առաջացմանն ու զարգացմանը, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության և հասարակության փոխհարաբերություններին, պետական իշխանության կառուցվածքին, կառավարման ձևերին, քաղաքական ինստիտուտների դերին և դրանց գործունեության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են քաղաքական համակարգի բաղադրիչները, կուսակցությունների և հասարակական կազմակերպությունների նշանակությունը, ընտրական գործընթացների կազմակերպման սկզբունքները, քաղաքական մասնակցության ձևերն ու քաղաքացիների ներգրավվածությունը հասարակական և պետական կյանքում։ Նյութը նպաստում է ժողովրդավարության, իրավական պետության, քաղաքացիական հասարակության և քաղաքական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը՝ ներկայացնելով դրանց փոխկապակցվածությունն ու նշանակությունը ժամանակակից հասարակության զարգացման գործում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև քաղաքական գաղափարախոսություններին, քաղաքական գիտակցությանն ու վարքագծին, հանրային կարծիքի ձևավորմանը, քաղաքական առաջնորդության առանձնահատկություններին և քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացներին։ Քաղաքագիտական հիմնահարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հասարակության ներսում ընթացող քաղաքական փոփոխությունները, պետական քաղաքականության ձևավորման տրամաբանությունը, հասարակական շահերի արտահայտման մեխանիզմներն ու քաղաքական ուժերի փոխազդեցությունը։ Ձեռնարկի ուսումնամեթոդական բնույթը ենթադրում է նյութի համակարգված ներկայացում և ուսումնական գործընթացում դրա կիրառման հնարավորություն։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքական և հասարակական երևույթների վերաբերյալ հիմնարար գիտելիքներ ձեռք բերելու, մասնագիտական բառապաշարը հարստացնելու, տեսական հասկացությունները տարբերակելու և քաղաքական գործընթացները վերլուծելու կարողությունները զարգացնելու համար։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես ուսումնական օժանդակ նյութ քաղաքագիտության դասընթացների շրջանակում՝ աջակցելով թեմաների հաջորդական յուրացմանը, ինքնուրույն ուսումնասիրությանը և հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտակցված ու հիմնավորված դիրքորոշման ձևավորմանը։ Քաղաքական իրադարձությունների և կառավարման գործընթացների ուսումնասիրության միջոցով ընթերցողը կարող է զարգացնել վերլուծական մտածողությունը, համադրել տարբեր քաղաքական մոտեցումներ և ավելի լավ ըմբռնել պետական կառույցների, հասարակական ինստիտուտների ու քաղաքացիների իրավունքների և պարտականությունների փոխկապակցվածությունը։ Այսպիսով, աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես քաղաքագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների, այնպես էլ քաղաքական և հասարակական հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով քաղաքական գիտելիքների ընդլայնմանը և հասարակական գործընթացների առավել խորքային ընկալմանը։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է կրկնության երևույթը խոսույթում՝ ընդգծելով դրա կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Նշվում է, որ կրկնությունը խոսքային կազմակերպման կարևոր միջոց է, որը կարող է դրսևորվել բառային, արտահայտական, շարահյուսական և տեքստային մակարդակներում՝ նպաստելով խոսքի համահունչության, արտահայտչականության և իմաստային շեշտադրումների ուժեղացմանը։ Վերլուծվում է, որ խոսքային կրկնությունը հաճախ օգտագործվում է որպես հուզական արտահայտչամիջոց՝ ուժեղացնելու խոսողի դիրքորոշումը, ընդգծելու կարևոր տեղեկատվությունը կամ ստեղծելու ազդեցիկ ոճական էֆեկտ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև կրկնության ճանաչողական և հաղորդակցական գործառույթներին, որտեղ այն նպաստում է տեղեկատվության ընկալման հեշտացմանը, հիշողության ամրապնդմանը և հաղորդագրության կառուցվածքային կազմակերպմանը։ Նշվում է, որ կրկնությունը կարող է ունենալ նաև տարբեր ոճական երանգներ՝ կախված կիրառման կոնտեքստից՝ սկսած բանավոր խոսքի բնական ինքնաբուխությունից մինչև գրական տեքստերի գիտակցված գեղարվեստական միջոցներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ կրկնությունը խոսույթում բազմաֆունկցիոնալ լեզվական երևույթ է, որը կարևոր դեր է խաղում հաղորդակցության արդյունավետության, արտահայտչականության և իմաստային ամբողջականության ապահովման մեջ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գրաֆների ինտերվալային ներկումների ուսումնասիրությանը՝ նախապես սահմանված սահմանափակումների առկայության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում գրաֆների կողերի կամ գագաթների ներկման այնպիսի եղանակներն են, որոնց դեպքում յուրաքանչյուր գագաթին հարակից կողերի համար օգտագործվող գույների բազմությունը պետք է բավարարի որոշակի հաջորդականության, հարակիցության կամ այլ կառուցվածքային պայմանների։ Ուսումնասիրությունը համատեղում է գրաֆների տեսության և կոմբինատորիկայի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սահմանափակված ինտերվալային ներկումների գոյության, կառուցման և բնութագրման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախապես տրված սահմանափակումների ազդեցությանը ներկման հնարավորությունների վրա, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչ պայմաններում կարելի է կառուցել պահանջվող հատկություններին համապատասխանող ներկում։ Քննարկվում են գրաֆների կառուցվածքային բնութագրերը, ներկումների պարամետրերը, գույների քանակի և դասավորվածության հետ կապված պայմանները, ինչպես նաև տարբեր տեսակի գրաֆների համար ստացվող արդյունքները։ Աշխատանքում կիրառվող մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին գրաֆների ներկման հնարավորությունները, այլև ավելի ընդհանուր տեսական հարցեր՝ կապված ներկումների գոյության չափանիշների, անհրաժեշտ և բավարար պայմանների, կառուցողական մեթոդների և սահմանափակումների համատեղելիության հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ընդլայնել ինտերվալային ներկումների վերաբերյալ տեսական պատկերացումները և նպաստել գրաֆների ներկման խնդիրների հետագա ուսումնասիրմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել կոմբինատորիկայի, դիսկրետ մաթեմատիկայի և գրաֆների տեսության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են գրաֆների ներկման խնդիրները և դրանց մաթեմատիկական կիրառությունները։