Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Сентябрь, №9-10)

History

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության տարիներին Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշման, քաղաքականության և գործունեության ուսումնասիրությանը՝ 1915-1918 թվականների իրադարձությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային տեղահանությունների, սպանությունների, բռնությունների և ոչնչացման քաղաքականության վերաբերյալ բրիտանական կառավարության, դիվանագիտական ներկայացուցիչների, մամուլի, հասարակական կազմակերպությունների և հասարակական գործիչների արձագանքն է։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել Մեծ Բրիտանիայի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, Օսմանյան կայսրության հետ նրա հարաբերությունները և տարածաշրջանում բրիտանական ռազմաքաղաքական շահերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1915 թվականին հայ բնակչության նկատմամբ սկսված զանգվածային բռնությունների մասին տեղեկությունների տարածմանը և դրանց նկատմամբ բրիտանական հասարակական ու քաղաքական շրջանակների արձագանքին։ Կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն կարող են ունենալ դիվանագիտական փաստաթղթերը, հյուպատոսական զեկուցագրերը, խորհրդարանական նյութերը, մամուլի հրապարակումները, ինչպես նաև ականատեսների և փրկվածների վկայությունները։ Այս նյութերի միջոցով հնարավոր է վերականգնել ոչ միայն իրադարձությունների ընթացքը, այլև դրանց վերաբերյալ ժամանակի բրիտանական ընկալումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բրիտանական դիվանագիտական ներկայացուցիչների հաղորդումներին, որոնցում արձանագրվել են հայ բնակչության տեղահանության, զանգվածային սպանությունների, բռնությունների, գաղթականների վիճակի և բռնագաղթի հետևանքների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել բրիտանական հասարակական կարծիքի ձևավորմանը, քանի որ պատերազմի տարիներին հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների մասին տեղեկությունները լայն արձագանք են ստացել եվրոպական հասարակական և բարեգործական շրջանակներում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բրիտանական մարդասիրական գործունեության ուսումնասիրությունը։ Կարող են ներկայացվել հայ փախստականներին, որբերին և ցեղասպանությունից վերապրածներին օգնություն տրամադրելու նախաձեռնությունները, դրամահավաքները և բարեգործական կազմակերպությունների աշխատանքը։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է քննության առնել բրիտանական քաղաքականության սահմանափակումները և այն հանգամանքները, որոնք պայմանավորել են Մեծ Բրիտանիայի արձագանքի բնույթը։ Առաջին աշխարհամարտի ռազմական ու աշխարհաքաղաքական պայմանները, Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմի ընթացքը, դաշնակիցների ռազմավարական նպատակները և Մերձավոր Արևելքում հետպատերազմյան շահերը կարևոր գործոններ էին, որոնք ազդում էին բրիտանական քաղաքական որոշումների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև 1916 թվականի Սայքս-Պիկոյի համաձայնագրի և պատերազմի վերջին շրջանի իրադարձությունների համատեքստում հայկական հարցի նկատմամբ բրիտանական քաղաքականության փոփոխություններին։ 1918 թվականին Օսմանյան կայսրության պարտությունը և պատերազմի ավարտը նոր պայմաններ ստեղծեցին հայկական հարցի միջազգային քննարկման համար։ Աշխատության նշանակությունն այն է, որ այն Հայոց ցեղասպանության պատմությունը դիտարկում է ոչ միայն Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության, այլև միջազգային հարաբերությունների և մեծ տերությունների քաղաքականության շրջանակում։ Մեծ Բրիտանիայի դիրքորոշման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր ցեղասպանության մասին տեղեկությունն ընկալվում ժամանակի միջազգային քաղաքական և հասարակական միջավայրում, ինչպիսի արձագանքներ էին ձևավորվում և ինչ սահմանափակումներ ունեին դրանք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության մասնագետներին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Economics

Այն ընդգրկում է տարբեր բարդության թեստեր և խնդիրներ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել վերլուծական կարողությունները մակրոտնտեսական կարգավորման հիմնական ոլորտներում։ Խմբագիր Հ.Բ. Ղուշչյանի ղեկավարությամբ կազմված նյութում ներկայացվում են հարցադրումներ, որոնք վերաբերում են տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության, պետական բյուջեի, հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության, ինչպես նաև արտաքին տնտեսական հավասարակշռության խնդիրներին։ Ժողովածուն կառուցված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա աստիճանաբար անցնել պարզ հասկացությունների կրկնությունից դեպի ավելի բարդ մակրոտնտեսական մոդելների և քաղաքականության գործիքների կիրառման խնդիրներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական գործընթացների փոխկապակցվածության ընկալմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր մակրոտնտեսական ցուցանիշները ազդում միմյանց վրա իրական տնտեսական համակարգերում։ Աշխատությունը նաև պարունակում է իրավիճակային խնդիրներ և հաշվարկային վարժություններ, որոնք նպաստում են քննադատական մտածողության և գործնական հմտությունների զարգացմանը։ Այն լայնորեն կիրառելի է տնտեսագիտության ուսանողների, դասախոսների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ որպես ուսումնառության և ինքնաստուգման արդյունավետ գործիք։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի թանգարաններում կրթական ծրագրերի իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով ժամանակակից թանգարանային գործունեության, կրթական գործընթացի և հասարակության մշակութային պահանջների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում թանգարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մշակութային արժեքների պահպանման և ցուցադրման վայր, այլև որպես կրթական միջավայր, որտեղ այցելուների տարբեր խմբերի համար հնարավոր է ստեղծել գիտելիքի ձեռքբերման, ճանաչողական զարգացման, ստեղծագործական մտածողության և մշակութային արժեքների ընկալման արդյունավետ պայմաններ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում թանգարանային կրթական ծրագրերի բովանդակությանը, նպատակներին, կազմակերպման ձևերին և կիրառվող մեթոդներին, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությանը տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Հայաստանի թանգարանների փորձի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու այն հիմնական դժվարություններն ու սահմանափակումները, որոնք կարող են առաջանալ կրթական ծրագրերի մշակման, իրականացման, մասնագիտական կադրերի պատրաստման, ֆինանսավորման, տեխնիկական հագեցվածության և այցելուների ներգրավման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև դպրոցների, բուհերի և այլ կրթական հաստատությունների հետ թանգարանների համագործակցության հնարավորությունները, քանի որ նման փոխգործակցությունը կարող է նպաստել թանգարանային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կիրառմանը կրթական նպատակներով։ Աշխատությունը կարևորում է ինտերակտիվ և մասնակցային մեթոդների կիրառումը, ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներգրավումը և այցելուների անհատական փորձառության վրա հիմնված կրթական մոտեցումների զարգացումը։ Միաժամանակ դիտարկվում է կրթական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման անհրաժեշտությունը՝ հասկանալու համար, թե որքանով են դրանք նպաստում գիտելիքի յուրացմանը, մշակութային ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը և թանգարան այցելելու շարունակական մոտիվացիայի ստեղծմանը։ Հայաստանի թանգարանների օրինակների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնել ոլորտի առկա վիճակը, առանձնացնել զարգացման հիմնական ուղղությունները և առաջարկել կրթական գործունեության կատարելագործման հնարավոր մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թանգարանագետների, մշակութաբանների, մանկավարժների, կրթության և մշակույթի ոլորտի մասնագետների, թանգարանային կրթությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է Գառզուի գրաֆիկական ստեղծագործության գեղարվեստական առանձնահատկությունների, պատկերային համակարգի և արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում է արվեստագետի գրաֆիկական ժառանգությունը՝ դիտարկված նրա ստեղծագործական մտածողության, անհատական ոճի և կերպարվեստում ձևավորած յուրահատուկ գեղագիտական լեզվի համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գծի դերին, գծանկարի կառուցվածքին, տարածության կազմակերպմանը, ձևերի հարաբերակցությանը, մանրամասների մշակմանը և լույսի ու ստվերի արտահայտչական հնարավորություններին։ Վերլուծվում է, թե ինչպես է գիծը վերածվում ոչ միայն առարկաների արտաքին սահմանները ներկայացնող միջոցի, այլև ստեղծագործության տրամադրությունը, շարժումը, տարածական խորությունը և պատկերային ռիթմը ձևավորող ինքնուրույն գեղարվեստական տարրի։ Քննության են առնվում քաղաքային տեսարանները, ճարտարապետական կառուցվածքները, բնապատկերները, մարդկային կերպարները և երևակայական միջավայրերը՝ բացահայտելու դրանց ձևավորման սկզբունքներն ու խորհրդանշական նշանակությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել արվեստաբանական նկարագրության, ձևաոճական, պատկերագրական և համեմատական վերլուծության մեթոդներ։ Ձևաոճական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գծային կառուցվածքի, կոմպոզիցիայի և պատկերային ռիթմի առանձնահատկությունները, իսկ համեմատական մեթոդը՝ արվեստագետի տարբեր ժամանակաշրջանների աշխատանքներում առկա փոփոխություններն ու կայուն գեղարվեստական հատկանիշները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գրաֆիկական տարբեր տեխնիկաների և դրանց արտահայտչական հնարավորությունների քննությանը՝ պարզելու համար, թե նյութն ու կատարման եղանակն ինչպես են մասնակցում ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական կառուցվածքի ձևավորմանը։ Անդրադարձ է կատարվում գրքային ձևավորման և նկարազարդման ոլորտի հետ հնարավոր կապերին, ինչպես նաև գրաֆիկական աշխատանքների հարաբերությանը արվեստագետի մյուս ստեղծագործական ուղղությունների հետ։ Ստեղծագործությունները դիտարկվում են նաև 20-րդ դարի եվրոպական և հայկական արվեստի ընդհանուր զարգացումների համատեքստում՝ առանձնացնելով անհատական ոճի ձևավորման և մշակութային տարբեր ավանդույթների փոխազդեցության հարցերը։ Աշխատությունն ունի կարևոր նշանակություն արվեստագիտության և հայ կերպարվեստի պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված ներկայացնել գրաֆիկական ժառանգության թեմատիկ, ոճական և տեխնիկական առանձնահատկությունները և գնահատել դրա տեղը արվեստագետի ստեղծագործական ամբողջության մեջ։

Culture

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է մշակույթի և արվեստի բնագավառներում լույս տեսած նոր գրականության ներկայացմանը, համակարգմանը և հանրահռչակմանը։ Ցանկի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին տեղեկացնել մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին առնչվող հրատարակությունների մասին՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության որոնման և ուսումնասիրության դյուրացմանը։ Ընդգրկվող թեմատիկ ուղղությունները կարող են ներառել կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակույթի պատմությունը և գեղագիտական դաստիարակությունը։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեության, մշակութաբանական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունների և արվեստագիտական գրականության զարգացման միտումների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գրքերի, հոդվածների և այլ տպագիր նյութերի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունների հավաքագրումը, որը նպաստում է անհրաժեշտ աղբյուրների բացահայտմանը և թեմատիկ ուսումնասիրությունների կազմակերպմանը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և օժանդակ աղբյուր գրադարանների, մշակութային կազմակերպությունների, ուսումնական հաստատությունների և գիտահետազոտական կենտրոնների համար։ Այն օգտակար է արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրադարանավարներին, մանկավարժներին, ուսանողներին և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Agriculture

Տնտեսագիտական և ագրարային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում նորարարությունների առևտրայնացման հիմնախնդիրների, դրանց տնտեսական արդյունավետության և գործնական ներդրման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական նորարարությունների ձևավորման և զարգացման տեսական հիմունքները, գիտական հետազոտությունների արդյունքների արտադրական կիրառման առանձնահատկությունները և նոր տեխնոլոգիաների շուկայական արժեքի ստեղծման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտահետազոտական կազմակերպությունների, գյուղատնտեսական արտադրողների, մասնավոր ձեռնարկությունների և ներդրումային կառույցների համագործակցությանը՝ նորարարական լուծումների մշակման ու տարածման գործընթացներում։ Վերլուծվում են նորարարությունների առևտրայնացմանը խոչընդոտող ֆինանսական, կազմակերպական, տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական տնտեսությունների նոր տեխնոլոգիաներ կիրառելու հնարավորությունները։ Քննարկվում են մտավոր սեփականության պաշտպանության, տեխնոլոգիաների փոխանցման, ներդրումների ներգրավման, պետական աջակցության և նորարարական ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության թվայնացման, ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրողականության բարձրացման և նորարարական արտադրանքի շուկա դուրսբերման տնտեսական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նորարարությունների առևտրայնացման արդյունավետության գնահատման, գիտության և արտադրության կապերի ամրապնդման, գյուղատնտեսական արժեշղթաների զարգացման և ոլորտի մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, նորարարությունների կառավարման, տեխնոլոգիաների առևտրայնացման, գյուղատնտեսական ձեռնարկատիրության և Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։