Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionInformatics
Проектирование и исследование многомерных систем автоматического регулирования с помощью скалярных критериев
Այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերի նախագծման և հետազոտության մեթոդներին՝ օգտագործելով սկալյար չափանիշներ՝ նպատակ ունենալով պարզեցնել բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները և ապահովել կառավարման համակարգերի կայուն և արդյունավետ աշխատանքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բազմափոփոխական դինամիկ համակարգեր, որտեղ կառավարման ազդակները և ելքային մեծությունները փոխկապակցված են, ինչը բարդացնում է դասական կարգավորման մեթոդների կիրառումը։ Հեղինակը ներկայացնում է մոտեցումներ, որոնց միջոցով բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները վերածվում են սկալյար չափանիշներով արտահայտված խնդիրների՝ օգտագործելով կշռային գործակիցներ, Լյապունովի ֆունկցիաներ և որակի ինդեքսներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի ընդհանուր արդյունավետությունը մեկ միասնական չափման միջոցով։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև կայունության պայմանները, անցումային գործընթացների որակը և կարգավորման ճշգրտությունը տարբեր կառուցվածք ունեցող համակարգերում՝ ընդգծելով, թե ինչպես են սկալյար չափանիշները նպաստում նախագծման գործընթացի պարզեցմանը։ Բացի տեսական վերլուծությունից, քննարկվում են նաև կիրառական օրինակներ, որտեղ բազմաչափ համակարգերի կառավարումը իրականացվում է ինժեներական պրակտիկայում՝ արդյունաբերական ավտոմատացման, էներգետիկ համակարգերի և տեխնոլոգիական գործընթացների ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է մեթոդաբանական մոտեցում, որը հնարավորություն է տալիս արդյունավետորեն նախագծել և գնահատել բարդ բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերը՝ օգտագործելով պարզեցված սկալյար գնահատման գործիքներ։
Updated: 2026-09-15
Geography
Современная сейсмотектоническая активность Ереванского разлома
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Երևանյան խզվածքի ժամանակակից սեյսմոտեկտոնիկ ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ երկրակեղևի շարժումների, տեկտոնական գործընթացների և դրանց հետ կապված սեյսմիկ դրսևորումների վերլուծության միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են խզվածքի երկրաբանական կառուցվածքը, տարածական դիրքը, տեկտոնական առանձնահատկությունները և ժամանակակից շարժումների բնույթը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տվյալ գոտում ընթացող երկրադինամիկ գործընթացների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկության տարածական և ժամանակային բաշխմանը, երկրաշարժերի առաջացման հնարավոր մեխանիզմներին, երկրակեղևում լարվածության կուտակմանն ու դրա արտազատման գործընթացներին։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել սեյսմոլոգիական դիտարկումների, երկրաբանական և գեոդեզիական տվյալների համադրության արդյունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու խզվածքի ներկայիս ակտիվության աստիճանը և դրա դերը տարածաշրջանի ընդհանուր տեկտոնական կառուցվածքում։ Քննության են առնվում նաև սեյսմոտեկտոնական ակտիվության և երկրաշարժային վտանգի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև Երևան քաղաքի և հարակից տարածքների համար հնարավոր սեյսմիկ ռիսկերի գնահատման գիտական նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տարածաշրջանի երկրաշարժածին կառուցվածքների ավելի խորքային ընկալմանը, սեյսմիկ վտանգի գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և երկրաշարժերի մշտադիտարկման համակարգերի զարգացմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում սեյսմոլոգների, երկրաբանների, երկրաֆիզիկոսների, սեյսմոտեկտոնիկայի մասնագետների, քաղաքաշինության և տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի երկրադինամիկ և սեյսմիկ գործընթացներով հետաքրքրվող գիտական հանրության համար։
Updated: 2026-09-21
Geography
Աճի բևեռներ և կենտրոններ հայեցակարգը ՀՀ ռեգիոնալ զարգացման գործընթացում
Աշխատությունը ուսումնասիրում է «աճի բևեռներ» և «աճի կենտրոններ» հայեցակարգերի կիրառությունը Հայաստանի Հանրապետության տարածաշրջանային զարգացման գործընթացներում՝ ներկայացնելով դրանց տեսական հիմքերը և գործնական նշանակությունը տարածքային անհավասարակշռությունների նվազեցման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են այն տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք նպաստում են որոշ քաղաքների և տարածաշրջանների արագ զարգացմանը՝ դրանք վերածելով տնտեսական ակտիվության կենտրոնների։ Հեղինակը դիտարկում է ենթակառուցվածքների զարգացումը, ներդրումային միջավայրը, մարդկային կապիտալի բաշխվածությունը և պետական քաղաքականության ուղղությունները՝ որպես հիմնական գործիքներ տարածքային աճի բևեռների ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի և մարզային քաղաքների միջև զարգացման անհամաչափություններին, ինչպես նաև այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է խթանել մարզերի տնտեսական ակտիվացումը և բնակչության կայուն զբաղվածությունը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է միջազգային փորձը, տարածքային զարգացման մոդելները և դրանց ադապտացման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում՝ ընդգծելով ռազմավարական պլանավորման և պետական քաղաքականության դերը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտության, աշխարհագրության, պետական կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների համար։
Updated: 2026-09-23
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1987, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-04
Geography
Результаты изучения сильных землетрясений Армянского нагорья в комплексной интерпретации
Այս գիրքը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհում տեղի ունեցած ուժեղ երկրաշարժերի համալիր մեկնաբանությամբ ուսումնասիրության արդյունքներին՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի սեյսմիկ ակտիվության հետազոտության կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ուժեղ երկրաշարժերի առանձնահատկությունները, դրանց առաջացման երկրաբանական պայմանները, օջախային մեխանիզմները և տարածքային դրսևորումները։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր սեյսմոլոգիական, երկրաբանական և գեոֆիզիկական տվյալների համադրման մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հայկական լեռնաշխարհի երկրաշարժային գործընթացների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել սեյսմիկ վտանգի գնահատմանը, կանխարգելիչ միջոցառումների մշակմանը և տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքի ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սեյսմոլոգների, երկրաբանների, գեոֆիզիկոսների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և բնական աղետների ուսումնասիրմամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-07
Economics
Կոլեկտիվ ներդրումային ինստիտուտների ներդրման և զարգացման խնդիրները Հայաստանում
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է կոլեկտիվ ներդրումային ինստիտուտների ներդրման, գործունեության կազմակերպման և զարգացման հիմնախնդիրներին Հայաստան-ի ֆինանսական շուկայում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ներդրումային ֆոնդերի և այլ կոլեկտիվ ներդրումային կառույցների տնտեսական էությունը, գործառույթները և դերը կապիտալի շուկայի զարգացման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրողների միջոցների համախմբման, ակտիվների կառավարման, ռիսկերի դիվերսիֆիկացման և ներդրումային եկամտաբերության ապահովման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են նաև ոլորտի իրավական կարգավորումները, վերահսկողության համակարգերը, ներդրումային մշակույթի ձևավորման խնդիրները և ֆինանսական շուկայի զարգացման վրա կոլեկտիվ ներդրումային ինստիտուտների ազդեցությունը։ Աշխատությունը գնահատում է միջազգային փորձի կիրառելիությունը տեղական պայմաններում և առաջարկում է գործնական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, երկարաժամկետ խնայողությունների ներգրավմանը և ֆինանսական համակարգի կայուն զարգացմանը։
Updated: 2026-09-20