Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Medicine

    Реабилитация больных рубцовыми стенозами гортани и трахеи различной этиологии

    Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տարբեր ծագման սպիական նեղացումներով ախտահարված կոկորդի և շնչափողի հիվանդություններ ունեցող պացիենտների վերականգնողական բուժման առանձնահատկությունների, արդյունավետ մեթոդների և կլինիկական արդյունքների գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կոկորդի և շնչափողի անատոմիական ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, սպիական ստենոզների առաջացման հիմնական պատճառները, դրանց զարգացման մեխանիզմները և շնչառական համակարգի գործունեության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետվնասվածքային, հետվիրահատական, հետինտուբացիոն և բորբոքային ծագման նեղացումների կլինիկական դրսևորումներին, ախտորոշման մեթոդներին և հիվանդության ծանրության աստիճանի գնահատմանը։ Վերլուծվում են շնչուղիների անցանելիության վերականգնման վիրաբուժական ու էնդոսկոպիկ մոտեցումները, դրանց կիրառման ցուցումները, հնարավոր սահմանափակումները և բուժման արդյունքների վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են նաև հետվիրահատական խնամքի, շնչառական վերականգնման, ձայնային ֆունկցիայի պահպանման և կրկնակի նեղացումների կանխարգելման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են վերականգնողական բուժման անհատական ծրագրերի մշակման, պացիենտների երկարաժամկետ հսկողության և կյանքի որակի գնահատման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր մասնագիտությունների բժիշկների համագործակցության նշանակությանը՝ շնչառական և ձայնային գործառույթների հնարավորինս ամբողջական վերականգնման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, շնչուղիների վիրաբուժության, վերականգնողական բժշկության և կլինիկական ռեաբիլիտացիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Реабилитация больных рубцовыми стенозами гортани и трахеи различной этиологии
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 4)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի պատմությամբ, մշակույթով, հասարակական կյանքով, տնտեսությամբ, աշխարհագրությամբ և ժամանակակից զարգացումներով։ Ցանկում ընդգրկված են գիտական, վերլուծական, ճանաչողական և հանրամատչելի բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են Հայաստանի ուսումնասիրության արդի ուղղությունները և նոր գիտական մոտեցումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է հայագիտական գիտելիքների տարածմանը, երկրի վերաբերյալ տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը և ընթերցողական լայն շրջանակների իրազեկվածության բարձրացմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 4)
    Online

    Other Subjects

    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (1950, Նոյեմբեր)

    Սա տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը նախատեսված է 1950 թվականի ընթացքում հիշատակման ենթակա կարևոր տարեթվերի և հոբելյանների համակարգված ներկայացման համար, որտեղ ըստ օրացուցային կառուցվածքի ընդգրկված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակության իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ, աշխատանքը ծառայում է որպես կրթական և տեղեկատվական աղբյուր ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանավարների և լայն ընթերցողական շրջանակի համար՝ նպաստելով պատմական գիտակցության ձևավորմանը, մշակութային հիշողության պահպանմանը և հասարակական գիտելիքների տարածմանը՝ տարբեր ոլորտների կարևոր իրադարձությունների համապարփակ և համակարգված ներկայացման միջոցով։

    Updated: 2026-08-25
    Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950 (1950, Նոյեմբեր)
    Online

    Literature

    Վիկտոր Համբարձումյան

    Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ աստղաֆիզիկոսներից մեկը, որի աշխատանքները մեծապես փոխել են տիեզերքի կառուցվածքի և գալակտիկաների էվոլյուցիայի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Համբարձումյանը հիմնադրել է աստղաֆիզիկայի տեսական նոր ուղղություններ և հատկապես հայտնի է իր գաղափարներով աստղային համակարգերի դինամիկայի և աստղերի առաջացման գործընթացների վերաբերյալ։ Նրա գիտական գործունեությունը կապված է Բյուրականի աստղադիտարանի ստեղծման և զարգացման հետ, որը դարձել է միջազգային մակարդակի կարևոր հետազոտական կենտրոն։ Նա առաջարկել է, որ գալակտիկաները և աստղային խմբավորումները ունեն ակտիվ և ոչ ստատիկ բնույթ, ինչը հակասում էր այն ժամանակվա գերիշխող պատկերացումներին և բացեց նոր ուղղություններ տիեզերագիտության մեջ։ Համբարձումյանը նաև մեծ դեր է ունեցել Խորհրդային Միության և միջազգային գիտական կառույցներում՝ զբաղեցնելով ղեկավար պաշտոններ և նպաստելով գիտական համագործակցության զարգացմանը։ Նրա աշխատանքները հիմք են դարձել ժամանակակից աստղաֆիզիկայի բազմաթիվ ուղղությունների համար և մինչ այսօր շարունակում են ազդեցություն ունենալ գիտական հետազոտությունների վրա։

    Updated: 2026-09-17
    Վիկտոր Համբարձումյան
    Online

    Economics

    Դրամավարկային քաղաքականության դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության մոդելի մշակում . գնահատում Հայաստանի տնտեսության համար

    Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության (DSGE) մոդելի մշակմանը և Հայաստանի տնտեսության համար դրա էմպիրիկ գնահատմանը։ Հետազոտության նպատակն է կառուցել մակրոտնտեսական փոխկապակցված գործընթացները նկարագրող մոդել, որը հնարավորություն կտա ուսումնասիրել դրամավարկային քաղաքականության ազդեցությունը գնաճի, արտադրության, սպառման, ներդրումների, տոկոսադրույքների և այլ առանցքային ցուցանիշների վրա։ Աշխատանքում տնտեսությունը ներկայացվում է որպես փոխկապակցված գործակալների համակարգ, որտեղ տնային տնտեսությունների, ընկերությունների, պետության և կենտրոնական բանկի վարքագիծը ձևավորում է ընդհանուր մակրոտնտեսական հավասարակշռությունը։ Մոդելում կարող են ներառվել սպառման և խնայողությունների որոշումները, արտադրության ու գնագոյացման գործընթացները, աշխատաշուկան, կապիտալի կուտակումը, անվանական տոկոսադրույքը և դրամավարկային քաղաքականության արձագանքի կանոնը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ստոխաստիկ շոկերը՝ պահանջարկային, առաջարկային, գնաճային, դրամավարկային և արտաքին հատվածից եկող ցնցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել Հայաստանի տնտեսության արձագանքը տարբեր անսպասելի փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր փուլ է մոդելի պարամետրերի գնահատումը Հայաստանի տնտեսության փաստացի մակրոտնտեսական տվյալների հիման վրա։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել բայեսյան գնահատման, առավելագույն հավանականության և այլ տնտեսաչափական մեթոդներ։ Գնահատված մոդելի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել շոկերի ազդեցության տարածումն ու տևողությունը, կառուցվածքային պարամետրերի նշանակությունը և դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմը։

    Updated: 2026-08-25
    Դրամավարկային քաղաքականության դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության մոդելի մշակում . գնահատում Հայաստանի տնտեսության համար
    Online

    Mathematics

    Структурные исследования молекулярных ферромагнитных соединений с температурой Кюри выше комнатной: фталоцианин кобальта, допированный натрием (CoPcNa2,8)

    Գիտական աշխատությունը նվիրված է սենյակային ջերմաստիճանից բարձր Կյուրիի ջերմաստիճան ունեցող մոլեկուլային ֆերոմագնիսական միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով նատրիումով դոպավորված կոբալտի ֆտալոցիանինային համակարգին՝ CoPcNa₂,₈ բաղադրությամբ։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է մոլեկուլային մագնիսական նյութերի բյուրեղային և էլեկտրոնային կառուցվածքի, մագնիսական հատկությունների առաջացման մեխանիզմների, միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների և նյութի կառուցվածքի ու ֆիզիկական բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության բացահայտման հետ։ Մոլեկուլային ֆերոմագնիսական համակարգերը ժամանակակից նյութագիտության և պինդ մարմնի ֆիզիկայի կարևոր հետազոտական ուղղություններից են, քանի որ օրգանական և մետաղաօրգանական միացությունների հիման վրա հնարավոր է ուսումնասիրել մագնիսական կարգավորվածության ձևավորման առանձնահատկությունները և մշակել նոր ֆունկցիոնալ նյութեր։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ֆտալոցիանինների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կենտրոնական մետաղական իոնների էլեկտրոնային վիճակները, մոլեկուլների դասավորությունը պինդ վիճակում և ալկալիական մետաղներով դոպավորման արդյունքում առաջացող ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունները։ Կոբալտի ֆտալոցիանինը մետաղաօրգանական միացություն է, որի կառուցվածքում կոբալտի ատոմը գտնվում է ֆտալոցիանինային մակրոցիկլային համակարգի կենտրոնում։ Նման կառուցվածքը հետաքրքրություն է ներկայացնում էլեկտրոնային վիճակների, լիցքի բաշխման և մագնիսական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Նատրիումով դոպավորումը կարող է փոփոխել համակարգի էլեկտրոնային կառուցվածքը, լիցքակիրների կոնցենտրացիան, մոլեկուլների միջև փոխազդեցությունների բնույթը և բյուրեղային դասավորության առանձնահատկությունները՝ ազդեցություն ունենալով նյութի էլեկտրական և մագնիսական հատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դոպավորման աստիճանի և կառուցվածքային փոփոխությունների միջև կապի բացահայտումը, ինչպես նաև նատրիումի ատոմների տեղաբաշխման, մոլեկուլային փաթեթավորման և հնարավոր կառուցվածքային վերակազմավորումների ուսումնասիրությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Կյուրիի ջերմաստիճանի ֆիզիկական բնույթի քննարկումը, քանի որ այն բնութագրում է ֆերոմագնիսական կարգավորվածության պահպանման ջերմաստիճանային սահմանը։ Սենյակային ջերմաստիճանից բարձր մագնիսական կարգավորվածություն ունեցող մոլեկուլային նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր է դրանց գործնական կիրառելիության տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել սովորական աշխատանքային ջերմաստիճաններում գործող մագնիսական և էլեկտրոնային սարքերի համար։ Կառուցվածքային հետազոտությունների շրջանակում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել ռենտգենյան դիֆրակցիայի, սպեկտրոսկոպիական վերլուծության և նյութերի կառուցվածքային բնութագրման այլ մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու բյուրեղային ցանցի պարամետրերը, մոլեկուլների տարածական դասավորությունը, միջատոմային հեռավորությունները և դոպավորման հետևանքով առաջացող փոփոխությունները։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է նաև մագնիսական չափումների արդյունքների և կառուցվածքային տվյալների համադրմանը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել մագնիսական փոխազդեցությունների բնույթը և դրանց կախվածությունը նյութի մոլեկուլային կազմակերպումից։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում կոբալտի իոնի և ֆտալոցիանինային օղակի էլեկտրոնային համակարգի փոխազդեցությունը, սպինային վիճակների առանձնահատկությունները, փոխանակային փոխազդեցությունների հնարավոր մեխանիզմները և լիցքի փոխանցման գործընթացների ազդեցությունը մագնիսական հատկությունների վրա։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը պայմանավորված է մոլեկուլային համակարգերում ֆերոմագնիսական կարգավորվածության առաջացման և պահպանման ֆիզիկական հիմքերի ուսումնասիրությամբ, ինչպես նաև կառուցվածքային գործոնների դերի պարզաբանմամբ։ Այսպիսի նյութերում մագնիսական հատկությունների մեկնաբանությունը պահանջում է հաշվի առնել ինչպես առանձին մոլեկուլների էլեկտրոնային կառուցվածքը, այնպես էլ դրանց միջև գոյություն ունեցող փոխազդեցությունները, բյուրեղային միջավայրի ազդեցությունը և դոպավորման արդյունքում ձևավորվող լրացուցիչ էլեկտրոնային վիճակները։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կապված է մոլեկուլային էլեկտրոնիկայի, սպինտրոնիկայի, մագնիսական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և նոր սերնդի ֆունկցիոնալ նյութերի զարգացման հեռանկարների հետ։ Մոլեկուլային ֆերոմագնիսների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել այնպիսի նյութերի նախագծման գիտական հիմքերի ձևավորմանը, որոնց մագնիսական և էլեկտրոնային հատկությունները հնարավոր կլինի փոփոխել քիմիական բաղադրության, դոպավորման աստիճանի կամ կառուցվածքային կազմակերպման միջոցով։ Հետազոտության արդյունքների գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև օրգանական և մետաղաօրգանական մագնիսական համակարգերի վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնման հնարավորությամբ, քանի որ նման նյութերը կառուցվածքով և փոխազդեցությունների բնույթով տարբերվում են ավանդական մետաղական ու անօրգանական ֆերոմագնիսներից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, մոլեկուլային մագնիսականության, բյուրեղագիտության, ֆիզիկական քիմիայի, նյութագիտության, նանոտեխնոլոգիաների և սպինտրոնիկայի ոլորտներում մասնագիտացող գիտաշխատողների, ինժեներների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։ Այն ունի տեսական, փորձարարական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով նատրիումով դոպավորված կոբալտի ֆտալոցիանինի կառուցվածքային առանձնահատկությունների, մոլեկուլային ֆերոմագնիսականության ֆիզիկական հիմքերի և սենյակային ջերմաստիճանից բարձր մագնիսական կարգավորվածություն ունեցող նյութերի հետազոտման գիտական մոտեցումների առավել խորքային ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-10-11
    Структурные исследования молекулярных ферромагнитных соединений с температурой Кюри выше комнатной: фталоцианин кобальта, допированный натрием (CoPcNa2,8)