Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Philosophy

    Փաստարկում և լեզու

    Աշխատությունը նվիրված է փաստարկման և լեզվի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվական միջոցները մասնակցում մտքերի հիմնավորմանը, համոզիչ խոսքի կառուցմանը և տարբեր տեսակետների պաշտպանությանը կամ հերքմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ փաստարկումը միայն տրամաբանական դատողությունների հաջորդականություն չէ, այլ նաև լեզվական հաղորդակցության գործընթաց, որի արդյունավետությունը մեծապես կախված է օգտագործվող բառապաշարից, շարահյուսական կառուցվածքներից, իմաստային կապերից, խոսքային ռազմավարություններից և հաղորդակցական իրավիճակից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են փաստարկի հիմնական բաղադրիչները՝ պնդումը, հիմնավորումը, ապացույցը, եզրահանգումը և դրանց միջև ձևավորվող տրամաբանական ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է լեզուն հնարավորություն տալիս ոչ միայն արտահայտել արդեն ձևավորված միտքը, այլև կառուցել, զարգացնել և փոխակերպել փաստարկային դիրքորոշումը։ Քննության են առնվում փաստարկման տարբեր եղանակներ, համոզման լեզվական միջոցները, պատճառահետևանքային և հակադրական կապերի արտահայտումը, գնահատողական բառապաշարի դերը, ինչպես նաև հարցադրումների, օրինակների, համեմատությունների և այլ խոսքային հնարքների կիրառությունը։ Կարևորվում է նաև փաստարկման տրամաբանական և լեզվական կողմերի փոխհարաբերությունը․ տրամաբանորեն ճիշտ կառուցված փաստարկը կարող է տարբեր արդյունավետություն ունենալ՝ կախված դրա լեզվական ձևակերպումից և հասցեատիրոջ ընկալման առանձնահատկություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փաստարկման ընթացքում առաջացող լեզվական մանիպուլյացիաներին, երկիմաստություններին, ոչ հիմնավորված ընդհանրացումներին և այլ սխալներին, որոնք կարող են թուլացնել փաստարկի համոզչական ուժը կամ խեղաթյուրել հաղորդվող գաղափարի ընկալումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փաստարկման դիտարկումը տարբեր հաղորդակցական ոլորտներում՝ գիտական և ակադեմիական խոսքում, հրապարակախոսության, քաղաքական հաղորդակցության, բանավեճերի և առօրյա խոսքի շրջանակներում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ փաստարկային խոսքի կառուցվածքն ու լեզվական միջոցները փոփոխվում են՝ կախված հաղորդակցական նպատակից, թեմայից, լսարանից և իրավիճակից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև լեզվական և քննադատական մտածողության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ փաստարկների կառուցվածքը ճանաչելու և գնահատելու կարողությունը նպաստում է տեղեկատվության քննադատական ընկալմանը, հիմնավորված եզրահանգումներ կատարելու և սեփական տեսակետը տրամաբանված ու հստակ ձևակերպելու հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, փիլիսոփաների, տրամաբանների, հաղորդակցության մասնագետների, լրագրողների, մանկավարժների և փաստարկման տեսությամբ հետաքրքրվող ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը լեզուն և փաստարկումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված երևույթներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքներն ու հաղորդակցական ռազմավարությունները նպաստում մտքի հիմնավորմանը, համոզման գործընթացին և գիտակցված բանավեճի ձևավորմանը։

    Updated: 2026-09-16
    Փաստարկում և լեզու
    Online

    Economics

    Պետական կառավարման բարելավման հիմնախնդիրներն արտադրական ենթակառուցվածքային ճյուղերում (ՀՀ էներգետիկայի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական ենթակառուցվածքային ճյուղերում պետական կառավարման համակարգի կատարելագործման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ էներգետիկայի ոլորտի օրինակով։ Քննարկվում են արտադրական ենթակառուցվածքների տնտեսական նշանակությունը, դրանց դերը ազգային տնտեսության կայուն զարգացման գործում, ինչպես նաև պետական կարգավորման և կառավարման անհրաժեշտությունը ռազմավարական նշանակություն ունեցող ոլորտներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ համակարգի կազմակերպական կառուցվածքին, պետական կառավարման մարմինների գործառույթներին, ոլորտային քաղաքականության մշակման սկզբունքներին և կառավարման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին։ Ուսումնասիրվում են էներգետիկայի ոլորտում պետական և մասնավոր հատվածների փոխհարաբերությունները, ներդրումային քաղաքականության իրականացման առանձնահատկությունները, սակագնային կարգավորման մեխանիզմները և ենթակառուցվածքների արդիականացման ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում էներգետիկ անվտանգության ապահովմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, կառավարման համակարգում առկա կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ խնդիրներին, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառման հնարավորություններին։ Կարևորվում են պետական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը, ռազմավարական պլանավորման զարգացումը, վերահսկողության և հաշվետվողականության բարձրացումը, էներգետիկ համակարգի հուսալիության ամրապնդումը և ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, էներգետիկայի ոլորտի հետազոտողների, ենթակառուցվածքային քաղաքականության մշակողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Պետական կառավարման բարելավման հիմնախնդիրներն արտադրական ենթակառուցվածքային ճյուղերում (ՀՀ էներգետիկայի օրինակով)
    Online

    Literature

    New books information bulletin. 2008

    Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի պարբերական կամ ընթացիկ տեղեկատու նյութ է, որի հիմնական նպատակը տվյալ ժամանակահատվածում գրադարանային հավաքածուն համալրած կամ հրատարակչական շրջանառության մեջ հայտնված նոր գրքերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկությունների ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, հետազոտողներին և տեղեկատվական ծառայությունների աշխատակիցներին նոր հրատարակությունների մասին արագ ու հարմար տեղեկություն տրամադրելու համար։ Նյութերը սովորաբար կազմակերպվում են որոշակի դասակարգման սկզբունքով՝ ըստ գիտության, մշակույթի, հասարակական կյանքի, գրականության, արվեստի, կրթության, տեխնիկայի և այլ թեմատիկ ոլորտների, ինչը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության հայտնաբերումն ու ընտրությունը։ Առանձին մատենագիտական գրառումները կարող են ներառել հեղինակային տվյալներ, հրատարակության մասին հիմնական տեղեկություններ, լեզուն, ծավալը և նյութի նույնականացման համար անհրաժեշտ այլ նկարագրական տարրեր։ Այդ կառուցվածքի շնորհիվ տեղեկագիրը կատարում է ոչ միայն նոր գրքերի մասին իրազեկման, այլև տեղեկատվական որոնման ու գրադարանային սպասարկման օժանդակ գործառույթ։ Այն կարող է օգտագործվել ընթերցանության ուղղորդման, թեմատիկ գրականության ընտրության, նոր ստացումների ցուցադրությունների կազմակերպման և մասնագիտական տեղեկատու աշխատանքի ընթացքում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև հրատարակությունների ժամանակագրական գրանցումը, քանի որ նման նյութերի հաջորդական թողարկումները հնարավորություն են տալիս հետագայում ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական արտադրանքը, գրադարանային համալրման ուղղությունները և ընթերցողական հետաքրքրությունների համար առաջարկվող գրականության թեմատիկ շրջանակը։ Տեղեկագիրը կարող է օգտակար լինել նաև մատենագիտական հետազոտությունների համար՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային հոսքի մասին տեղեկատվություն պահպանող աղբյուր։ Հրատարակությունների թեմատիկ և լեզվական կազմի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել գրադարանային հավաքածուի համալրման բնույթի և տարբեր գիտական ու մշակութային ոլորտների ներկայացվածության մասին։ Այսպիսի տեղեկատու նյութերի պարբերական կազմումը կարևոր բաղադրիչ է գրադարանի ընթացիկ մատենագիտական գործունեության մեջ, քանի որ ապահովում է նոր ստացված գրականության վերաբերյալ տեղեկատվության շարունակական տարածումը։ Ընդհանուր առմամբ այն միավորում է մատենագիտական հաշվառման, տեղեկատվական սպասարկման և գրադարանային հավաքածուների ներկայացման գործառույթները՝ ծառայելով որպես նոր գրականության բացահայտման և որոնման գործնական միջոց։

    Updated: 2026-09-19
    New books information bulletin. 2008
    Online

    Medicine

    Возможность применения бычьего перикарда с целью протезирования внепеченочных желчных протоков

    Այս գիտական և կլինիկական ուղղվածություն ունեցող ուսումնասիրությունը նվիրված է արտալյարդային լեղուղիների պրոթեզավորման հնարավորությունների գնահատմանը՝ որպես կենսաբանական նյութ դիտարկելով խոշոր եղջերավոր կենդանիների պերիկարդը։ Աշխատությունում վերլուծվում են լեղուղիների վնասվածքների և ստրիկտուրաների բուժման ժամանակ կիրառվող վիրաբուժական մոտեցումները, ինչպես նաև վերականգնողական մեթոդների արդյունավետությունը տարբեր կլինիկական իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բիոլոգիական իմպլանտների կենսահամատեղելիությանը, մեխանիկական դիմադրությանը, հյուսվածքային ինտեգրման գործընթացներին և երկարաժամկետ ֆունկցիոնալ կայունությանը։ Քննարկվում են նաև բորբոքային ռեակցիաների, ֆիբրոզի ձևավորման և ստենոզի կանխարգելման խնդիրները, որոնք կարող են ազդել պրոթեզավորման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը գնահատում է նաև բիկալ պերիկարդի օգտագործման առավելություններն ու սահմանափակումները՝ համեմատելով այն այլ սինթետիկ և կենսաբանական նյութերի հետ, և ընդգծում է լեղուղիների վերականգնողական վիրաբուժության զարգացման հեռանկարները ժամանակակից բժշկության մեջ։

    Updated: 2026-09-12
    Возможность применения бычьего перикарда с целью протезирования внепеченочных желчных протоков
    Online

    Culture

    Մակար Եկմալյան։ Համառոտ բիբլիոգրաֆիա

    Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է հայ նշանավոր կոմպոզիտոր, խմբավար և երաժշտական գործիչ Մակար Եկմալյանի ստեղծագործական ժառանգության, կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի ընթերցողներին և հետազոտողներին տրամադրել համառոտ մատենագիտական տեղեկություններ կոմպոզիտորի ստեղծագործությունների, երաժշտագիտական ուսումնասիրությունների, կենսագրական նյութերի և նրա գործունեությանն առնչվող այլ հրապարակումների մասին։ Ժողովածուում կարող են ընդգրկվել գրքերի, հոդվածների, երաժշտական հրատարակությունների, գիտական աշխատությունների, հուշագրությունների և մամուլում տպագրված նյութերի մատենագիտական նկարագրություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ ազգային երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում կոմպոզիտորի ունեցած ներդրմանը, նրա խմբերգային ստեղծագործությանը, հոգևոր երաժշտության մշակման առանձնահատկություններին և երաժշտամանկավարժական գործունեությանը։ Կարևորվում է հատկապես հայկական եկեղեցական երաժշտության բազմաձայն մշակման ուղղությամբ նրա կատարած աշխատանքը, ինչպես նաև հայ մասնագիտական երաժշտարվեստի ձևավորման պատմության մեջ նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը։ Մատենագիտական ցանկը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կոմպոզիտորի գործունեության վերաբերյալ հրատարակված նյութերի շրջանակը, ուսումնասիրելու նրա ստեղծագործությունների տարածման և գիտական գնահատման պատմությունը, ինչպես նաև կողմնորոշվելու համապատասխան սկզբնաղբյուրների և հետազոտական գրականության ընտրության հարցում։ Դիտարկվում են երաժշտական ժառանգության պահպանման, ուսումնասիրության և հանրահռչակման հետ կապված հարցերը՝ ընդգծելով մատենագիտական տեղեկատվության դերը ազգային մշակութային արժեքների փաստագրման գործում։ Հրատարակությունը կարող է նպաստել հայ երաժշտության պատմության, եկեղեցական երգարվեստի, խմբերգային մշակույթի և երաժշտագիտական մտքի զարգացման վերաբերյալ հետագա ուսումնասիրություններին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքների կազմակերպման, երաժշտական գրականության հաշվառման և հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, արվեստաբանների, խմբավարների, երաժշտական կրթության մասնագետների, գրադարանավարների, մատենագետների և հայկական երաժշտական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-15
    Մակար Եկմալյան։ Համառոտ բիբլիոգրաֆիա
    Online

    Literature

    Մատանիների տիրակալը․ Արքայի վերադարձը

    Ջ. Ռ. Ռ. Թոլքին-ի «Մատանիների տիրակալը» եռագրության վերջին և ավարտական գիրքն է, որտեղ ավարտին է հասցվում Միջերկրի ճակատագրի որոշիչ պատերազմը՝ բարու և չարի ուժերի միջև։ Վեպում շարունակվում է Սաուրոնի դեմ պայքարը, մինչ Ֆրոդոն և Սեմը փորձում են հասնել Մորդոր՝ ոչնչացնելու Մեկ Մատանին Օրոդրուինի կրակներում։ Միաժամանակ Արագոռնը, Գանդալֆը և դաշնակից ուժերը ղեկավարում են մեծ պատերազմի ընթացքը՝ պաշտպանելով Գոնդորը և Ռոհանը Սաուրոնի բանակների դեմ։ Պատմությունը համադրում է մեծածավալ էպիկական մարտերը և խոր անձնական ճանապարհորդությունները՝ ցույց տալով հերոսների զոհաբերությունը, հավատարմությունը և ներքին պայքարը։ Ֆրոդոյի հոգեբանական ծանրաբեռնվածությունը Մատանու ազդեցության տակ դառնում է պատմության առանցքային լարվածություններից մեկը, մինչ Սեմն իր նվիրվածությամբ դառնում է նրա հիմնական աջակցությունը։ Վեպի ավարտին Մատանու ոչնչացումը հանգեցնում է Սաուրոնի անկմանը, սակայն հաղթանակը նաև ունի կորուստների և աշխարհակարգի փոփոխության գին։ Ստեղծագործությունը համարվում է համաշխարհային ֆանտաստիկ գրականության հիմնասյուներից մեկը՝ իր լայնածավալ աշխարհաշինությամբ, լեզվական խորությամբ և բարոյական թեմաների ընդգծմամբ։

    Updated: 2026-09-19
    Մատանիների տիրակալը․ Արքայի վերադարձը