Рациональное размещение жилищного строительства как фактор повышения эффективности капитальных вложений в градостроительстве

Biology

Գիրքը կենտրոնանում է շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնարար սկզբունքների և ժամանակակից խնդիրների վրա՝ ներկայացնելով մարդու գործունեության ազդեցությունը բնական համակարգերի վրա։ Քննարկվում են օդի, ջրի և հողի աղտոտման հիմնական աղբյուրները, դրանց տարածման մեխանիզմները և ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների ու էկոհամակարգերի վրա։ Նյութը ընդգծում է, որ բնապահպանական խնդիրները փոխկապակցված են և պահանջում են համակարգային մոտեցում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից մեկն է շրջակա միջավայրի կառավարման և պահպանության մեթոդների ներկայացումը։ Ներկայացվում են աղտոտման նվազեցման տեխնոլոգիաներ, թափոնների կառավարման սկզբունքներ, բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման մոտեցումներ և վերականգնվող էներգիայի կիրառման հնարավորություններ։ Բացի այդ, անդրադարձ է կատարվում բնապահպանական օրենսդրությանը, միջազգային համաձայնագրերին և կայուն զարգացման գաղափարին, որը հանդիսանում է ժամանակակից բնապահպանության առանցքային ուղղություններից։ Գիրքը նաև լուսաբանում է էկոլոգիական կրթության և հասարակական իրազեկման կարևորությունը՝ ցույց տալով, որ շրջակա միջավայրի պահպանությունը միայն մասնագիտական խնդիր չէ, այլ ընդհանուր հասարակական պատասխանատվություն։ Այն նպաստում է ընթերցողի մոտ ձևավորելու գիտակցված վերաբերմունք բնության նկատմամբ և հասկանալու, թե ինչպես կարելի է համատեղել տնտեսական զարգացումը և բնապահպանական հավասարակշռությունը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Օրբելյան իշխանական տոհմի պատմությանը՝ ներկայացնելով նրա ծագումը, քաղաքական գործունեությունը, տարածքային ազդեցությունը և դերը միջնադարյան Հայաստանի հասարակական ու մշակութային կյանքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում տոհմի ձևավորման պատմական պայմաններին, իշխանական դիրքի ամրապնդմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածաշրջանի քաղաքական գործընթացներին նրա ներկայացուցիչների մասնակցությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սյունիքի հետ Օրբելյանների կապին, քանի որ նրանց իշխանությունը կարևոր դեր է ունեցել այդ տարածաշրջանի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման գործում։ Ներկայացվում են իշխանական տոհմի առանձին ներկայացուցիչների գործունեությունը, նրանց հարաբերությունները հարևան իշխանությունների և քաղաքական կենտրոնների հետ, ինչպես նաև ռազմական և վարչական դերակատարությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի իշխանական համակարգի, ֆեոդալական հարաբերությունների և տարածքային կառավարման առանձնահատկությունների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Օրբելյանների մշակութային և եկեղեցական գործունեությանը, նրանց հովանավորությամբ իրականացված շինարարական, կրթական և հոգևոր նախաձեռնություններին, որոնք նշանակալի հետք են թողել հայկական պատմամշակութային ժառանգության մեջ։ Տոհմի պատմության ուսումնասիրությունը զուգակցվում է տվյալ ժամանակաշրջանի ավելի լայն քաղաքական իրադարձությունների վերլուծության հետ՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես էին արտաքին քաղաքական փոփոխությունները, ռազմական բախումները և տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությունը ազդում իշխանական տների դիրքի և գործունեության վրա։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրագիտական և պատմագիտական նշանակություն ունի Օրբելյանների պատմական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից և նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային պատմության ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, միջնադարյան Հայաստանի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ուսանողներին և հայկական պատմական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Economics

Ուսումնասիրությունը նվիրված է կորպորատիվ կառավարման համակարգերի կատարելագործման ժամանակակից ուղղություններին՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության և գործարար միջավայրի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել կորպորատիվ կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները, ուսումնասիրել գործող կառավարման կառուցակարգերի հիմնախնդիրները և ներկայացնել դրանց զարգացման ու բարելավման արդիական մոտեցումներ։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում կորպորատիվ կառավարման հիմնական բաղադրիչներին՝ ընկերության կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանությանը, կառավարման թափանցիկությանը, հաշվետվողականությանը, որոշումների ընդունման արդյունավետությանը և շահագրգիռ կողմերի հետ փոխգործակցությանը։ ՀՀ նյութերի հիման վրա կատարված վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանի կորպորատիվ հատվածում առկա կառավարման մեխանիզմների արդյունավետությունը և բացահայտելու այն գործոնները, որոնք կարող են խոչընդոտել դրանց լիարժեք զարգացմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև միջազգային փորձի և ժամանակակից կառավարման սկզբունքների համադրումը Հայաստանի պայմանների հետ, ինչը թույլ է տալիս ձևակերպել տեղական տնտեսության առանձնահատկություններին համապատասխան կիրառելի մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, կորպորատիվ կառավարման ոլորտի հետազոտողների, ինչպես նաև բուհերի ուսանողների և դասախոսների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի գործարար միջավայրում կառավարման մշակույթի զարգացման, կազմակերպությունների արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային գրավչության ամրապնդման և կորպորատիվ կառավարման ժամանակակից չափանիշների ներդրման խնդիրների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Pedagogy

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բուհում կրտսեր դպրոցի ապագա ուսուցչի հաղորդակցման մշակույթի ձևավորման տեխնոլոգիայի մշակմանը և մանկավարժական գործընթացում դրա արդյունավետության ուսումնասիրմանը։ Աշխատության կենտրոնում այն հիմնախնդիրն է, թե ինչպես կարելի է ապագա ուսուցչի մասնագիտական պատրաստության ընթացքում զարգացնել արդյունավետ հաղորդակցվելու, սովորողների հետ կառուցողական հարաբերություններ հաստատելու, մանկավարժական երկխոսություն կազմակերպելու և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում համապատասխան վարք դրսևորելու կարողությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում հաղորդակցման մշակույթը դիտարկվում է որպես ապագա ուսուցչի մասնագիտական կարևոր բաղադրիչ, որը ներառում է խոսքի հստակությունն ու գրագիտությունը, լսելու և զրուցակցին հասկանալու կարողությունը, հաղորդակցական տակտը, էթիկական նորմերի պահպանումը, հուզական ինքնակարգավորումը և համագործակցային փոխհարաբերությունների կառուցումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարրական դպրոցի սովորողների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին համապատասխան հաղորդակցման ձևերի ընտրությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բուհական կրթության բովանդակությունը, ուսուցման մեթոդները և մանկավարժական պայմանները, որոնք կարող են նպաստել ապագա ուսուցչի հաղորդակցական կարողությունների նպատակային զարգացմանը։ Մշակվող տեխնոլոգիան կարող է ներառել տեսական պատրաստություն, գործնական և իրավիճակային առաջադրանքներ, դերային խաղեր, մանկավարժական երկխոսությունների մոդելավորում, խմբային աշխատանք, ինքնագնահատում և հետադարձ կապ։ Այս միջոցների համակցումը հնարավորություն է տալիս ապագա ուսուցչին ոչ միայն յուրացնել հաղորդակցման տեսական սկզբունքները, այլև դրանք կիրառել իրական կամ մոդելավորված մանկավարժական իրավիճակներում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հաղորդակցման մշակույթի ձևավորման մակարդակների և չափանիշների սահմանումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ուսանողների հաղորդակցական առաջընթացը և բացահայտել առկա դժվարությունները։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է դասախոսի, բուհական կրթական միջավայրի և մանկավարժական պրակտիկայի նշանակությունը հաղորդակցական հմտությունների ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստության կատարելագործմանը, բուհական մանկավարժական կրթության բովանդակության հարստացմանը և ապագա ուսուցիչների հաղորդակցական ու սոցիալ-մանկավարժական կարողությունների զարգացմանը։ Առաջարկվող տեխնոլոգիան կարող է կիրառվել մանկավարժական բուհերում՝ ուսանողների մասնագիտական պատրաստության տարբեր փուլերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, բուհերի դասախոսներին, կրթության կառավարման մասնագետներին, ուսուցիչների վերապատրաստմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Սերգեյ Եսենինի բանաստեղծական ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվական, ոճական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն միջոցների վրա, որոնց օգնությամբ հայ թարգմանիչները վերարտադրել են ռուս բանաստեղծի ինքնատիպ լեզուն, քնարական հնչերանգը, պատկերային համակարգը, ժողովրդախոսակցական տարրերը, հուզական արտահայտչականությունը և չափածոյի երաժշտականությունը։ Քննության են առնվում բնագրի և հայերեն տարբերակների բառապաշարային, քերականական ու ոճական համապատասխանությունները՝ բացահայտելով այն փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են ռուսերենի և հայերենի կառուցվածքային տարբերություններով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բառերի ընտրությանը, դարձվածքների, փոխաբերությունների, մակդիրների, համեմատությունների և խորհրդանշական պատկերների փոխանցմանը, քանի որ դրանք էական դեր ունեն բանաստեղծական աշխարհի և հեղինակային անհատական ոճի պահպանման գործում։ Ուսումնասիրվում է նաև բնության պատկերների, գյուղական կյանքի, մարդու ներաշխարհի և զգացմունքային ապրումների լեզվական արտահայտությունը հայերեն թարգմանություններում։ Կարևորվում է բանաստեղծական տեքստի ձևային կազմակերպումը՝ չափը, ռիթմը, հանգը, հնչյունական կրկնությունները և խոսքի մեղեդայնությունը, ինչպես նաև այն փոխզիջումները, որոնց թարգմանիչը կարող է դիմել բովանդակային ճշգրտությունն ու գեղարվեստական ամբողջականությունը համատեղ պահպանելու նպատակով։ Համեմատական վերլուծության միջոցով դիտարկվում է, թե նույն ստեղծագործության տարբեր հայերեն թարգմանություններում ինչպես են լուծվել բառային և ոճական խնդիրները, ինչպիսի լեզվական տարբերակներ են ընտրվել և որքանով է պահպանվել բնագրի ընդհանուր տրամադրությունն ու հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունը։ Առանձին նշանակություն ունի ռուսական ազգային և մշակութային իրողությունների հայերեն փոխանցման խնդիրը, երբ անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել բնագրի իմաստային բովանդակությունը և հայ ընթերցողի համար տեքստի բնական ու հասկանալի հնչողությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև թարգմանչի անհատական ոճի ազդեցությանը, քանի որ յուրաքանչյուր թարգմանություն կարող է պարունակել մեկնաբանական որոշակի շերտ և արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ գրական լեզվի առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել թարգմանությունների դերը ռուս բանաստեղծի ստեղծագործական ժառանգությունը հայ ընթերցողին ներկայացնելու և հայ-ռուսական գրական փոխառնչությունները զարգացնելու գործում։ Միաժամանակ նյութը կարևոր է հայերեն բանաստեղծական թարգմանության լեզվի զարգացման պատմությունը և տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված թարգմանական սկզբունքները հասկանալու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել թարգմանագիտության, հայոց լեզվի ոճաբանության, ռուս և հայ գրականությունների, պոետիկայի ու համեմատական գրականագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Mathematics

Այս աշխատանքը նվիրված է գերբարձր հաճախականությունների (ԳԲՀ) տիրույթում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման հիմնական բնութագրերի՝ ինտենսիվության, հաճախականային սպեկտրի, բևեռացման և տարածման պարամետրերի բարձր ճշտությամբ չափման նոր մեթոդների մշակմանն ու ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են չափման գոյություն ունեցող տեխնոլոգիաների սահմանափակումները, աղմուկի և միջամտությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև չափման ճշգրտության բարձրացման ֆիզիկական և ինժեներական մոտեցումները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նոր սկզբունքներ՝ հիմնված առաջադեմ ընդունիչ համակարգերի, թվային ազդանշանների մշակման ալգորիթմների և կալիբրացիոն մեթոդների վրա, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել սխալները և բարձրացնել չափումների հուսալիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև լաբորատոր և դաշտային պայմաններում կիրառվող չափման համակարգերի համեմատական վերլուծությանը։ Նյութը կարևոր է ռադիոֆիզիկայի, միկրոալիքային տեխնիկայի և հեռահաղորդակցության ոլորտների համար՝ նպաստելով ԳԲՀ տեխնոլոգիաների զարգացմանն ու կիրառական արդյունավետության բարձրացմանը։