Журнал заседаний съезда податных инспекторов ведомства Эриванской казенной палаты [ за 1910 год ]

Linguistics

1879 թվականին Կոստանդնուպոլսում հրատարակված այս՝ 274 էջից բաղկացած աշխատությունը եռալեզու բառարանային ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հայերեն, թուրքերեն և ֆրանսերեն լեզուների միջև բառային համապատասխանություններ գտնելու համար։ Վերնագրում նշված «բառգրքուկ» ձևը մատնանշում է բառերի հավաքածուի կամ փոքր բառարանի բնույթ, իսկ երեք լեզուների ընդգրկումը վկայում է տարբեր լեզվական միջավայրերում հաղորդակցվելու և թարգմանական կարիքները բավարարելու գործնական նպատակի մասին։ XIX դարի Կոստանդնուպոլիսը բազմալեզու և բազմամշակութային քաղաք էր, որտեղ հայերենը, թուրքերենը և ֆրանսերենը տարբեր ոլորտներում գործածվում էին կրթության, առևտրի, հրատարակչության, վարչական հարաբերությունների և միջազգային հաղորդակցության մեջ։ Այդ պայմաններում բազմալեզու բառարանները կարևոր օժանդակ միջոցներ էին լեզուներ սովորողների, թարգմանիչների, առևտրականների, ուսուցիչների և տարբեր լեզուներով հաղորդակցվող այլ անձանց համար։ Նման բառարաններում սովորաբար բառերը ներկայացվում են ըստ որոշակի հերթականության՝ դրանց դիմաց նշելով այլ լեզուներով համապատասխան բառերը կամ արտահայտությունները։ Այս հրատարակությունը կարող էր ծառայել հայերեն բառերի թուրքերեն և ֆրանսերեն համարժեքները գտնելու, ինչպես նաև այդ լեզուներով բառապաշարը համեմատելու և յուրացնելու համար։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել բառերի դասավորության սկզբունքը, բառապաշարի թեմատիկ ընդգրկումը, արտասանության նշումների կամ դարձվածքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, թե երեք լեզուներն ինչ հերթականությամբ են ներկայացված բառարանի ներսում։ Հրատարակչի կամ տպարանի անվան բացակայությունը նույնպես սահմանափակում է հրատարակության տպագրական պատմության վերաբերյալ եզրակացությունները։ Գիրքը կարևոր է XIX դարի Կոստանդնուպոլսի բազմալեզու միջավայրի, հայ բառարանագրության և լեզուների գործնական ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար։

Literature

Գրականագիտական, համեմատական և փիլիսոփայագեղագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անհատի ողբերգության հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթեի ստեղծագործության մեջ և դրա գաղափարական ու գեղարվեստական արտացոլմանը XX դարի գերմանալեզու հեղինակների երկերում։ Քննության են առնվում Գյոթեի գրական ժառանգության մեջ մարդու ներաշխարհի, անհատական ազատության, հասարակության հետ հակասությունների և գոյության իմաստի որոնման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «Երիտասարդ Վերթերի տառապանքները» և «Ֆաուստ» ստեղծագործություններում անհատի հոգևոր ճգնաժամի, բարոյական ընտրության, ձգտումների ու իրականության անհամապատասխանության գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Վերլուծվում են ողբերգական հերոսի կերպարի ձևավորման սկզբունքները, ներքին հակասությունների դրսևորումները և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական հիմքերը։ Քննարկվում են Գյոթեի ստեղծագործական ավանդույթների շարունակականությունն ու վերաիմաստավորումը XX դարի գերմանալեզու գրականության մեջ՝ պատմական, հասարակական և մշակութային փոփոխությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Ֆրանց Կաֆկայի, Թոմաս Մանի, Հերման Հեսսեի և այլ հեղինակների ստեղծագործություններում մարդու օտարման, ինքնության ճգնաժամի, միայնության և հոգևոր որոնումների թեմատիկ ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատի ողբերգության ներկայացման գեղարվեստական միջոցներին, հոգեբանական կերպավորման առանձնահատկություններին, խորհրդանշական պատկերներին և փիլիսոփայական գաղափարների զարգացմանը տարբեր գրական ուղղություններում։ Կարևորվում է գերմանական դասական գրականության և XX դարի գերմանալեզու արձակի միջև գաղափարական ու գեղագիտական կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև անհատի գոյաբանական խնդիրների գրական արտահայտության պատմական զարգացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գերմանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, գրականության տեսության, փիլիսոփայության և մշակութաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի ութերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով հայ ազգային ներկայացուցչական կառույցի գործունեության հերթական դրվագը։ Այն պատկանում է այն վավերագրական նյութերի շարքին, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու 19-րդ դարի հայ համայնքի ինքնակառավարման համակարգը, ժողովական աշխատանքի կազմակերպումը և ազգային նշանակության հարցերի քննարկման ընթացքը։ Նման արձանագրություններում սովորաբար ամրագրվում էին նիստի օրակարգը, ներկաների մասնակցությունը, ներկայացված զեկուցումները, ելույթներն ու առաջարկությունները, ինչպես նաև քննարկումների արդյունքում ընդունված որոշումները։ Դրանց միջոցով կարելի է պատկերացում կազմել ժողովի գործառույթների, վարչական պատասխանատվության, որոշումների կայացման սկզբունքների և համայնքային կառույցների փոխհարաբերությունների մասին։ Ազգային ժողովի գործունեությունը կարևոր նշանակություն ուներ կրթական, կրոնական, մշակութային և հասարակական հաստատությունների կազմակերպման ու կառավարման գործում։ Այդ պատճառով նիստերի արձանագրությունները արժեքավոր տեղեկություններ են պարունակում ժամանակաշրջանի հայ համայնքի խնդիրների, առաջնահերթությունների և հասարակական կյանքի զարգացման վերաբերյալ։ Դրանք նաև արտացոլում են ազգային գործերին մասնակցելու, ընդհանուր հարցերը քննարկելու և հավաքական որոշումներ կայացնելու ավանդույթը։ Փաստաթղթի պաշտոնական լեզուն և ձևակերպումները կարևոր նյութ են հայ վարչական գրագրության ու քաղաքական բառապաշարի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը նշանակալի սկզբնաղբյուր է հայոց նոր շրջանի պատմության, ազգային ինքնակառավարման և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական կյանքի հետազոտողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է հասարակական զարգացման արդյունավետ կազմակերպման քաղաքական և տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պետության, տնտեսության և հասարակական ինստիտուտների փոխազդեցության համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն գործոնների վրա, որոնք պայմանավորում են սոցիալ-տնտեսական համակարգերի կայուն զարգացումը, հասարակական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և տնտեսական ու քաղաքական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Քննության են առնվում տնտեսական աճի, արտադրության արդյունավետության, սոցիալական բարեկեցության, եկամուտների բաշխման և հասարակական պահանջմունքների բավարարման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում է պետության տնտեսական քաղաքականության դերը զարգացման առաջնահերթությունների սահմանման, ռեսուրսների վերաբաշխման, սոցիալական խնդիրների կարգավորման և երկարաժամկետ տնտեսական նպատակների իրականացման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում քաղաքական որոշումների և տնտեսական գործընթացների փոխադարձ ազդեցությանը՝ ցույց տալով, որ հասարակական զարգացման արդյունքները պայմանավորված են ոչ միայն տնտեսական հնարավորություններով, այլև կառավարման համակարգի արդյունավետությամբ, ինստիտուցիոնալ միջավայրով և հասարակական շահերի համաձայնեցման մեխանիզմներով։ Ուսումնասիրվում են տնտեսական և սոցիալական արդյունավետության չափանիշները, դրանց գնահատման տեսական մոտեցումները, ինչպես նաև հասարակության տարբեր ոլորտների միջև հավասարակշռված զարգացման ապահովման խնդիրները։ Վերլուծվում են արտադրական ներուժի, աշխատանքի, ներդրումների և այլ տնտեսական ռեսուրսների նպատակահարմար օգտագործման հնարավորությունները՝ հասարակական զարգացման առավել արդյունավետ ուղղությունների ընտրության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական քաղաքականության, զբաղվածության, կենսամակարդակի, հասարակական ծառայությունների և տնտեսական բարեփոխումների նշանակությանը։ Հասարակական զարգացման օպտիմալացումը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է համադրել տնտեսական արդյունավետությունը, սոցիալական նպատակները և պետական կառավարման հնարավորությունները։ Տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել զարգացման տարբեր մոդելների առավելություններն ու սահմանափակումները և բացահայտել քաղաքական ու տնտեսական որոշումների միջև գոյություն ունեցող համակարգային կապերը։ Աշխատությունն ունի նաև պատմագիտական նշանակություն, քանի որ դրանում արտահայտված մոտեցումները կարող են ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող տնտեսական և հասարակական զարգացման հայեցակարգերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել քաղաքատնտեսության, տնտեսագիտության, հասարակագիտության, պետական կառավարման, սոցիալական քաղաքականության և տնտեսական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կաթնամթերքի շուկայի ձևավորման, գործունեության և կարգավորման տնտեսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են կաթնամթերքի արտադրության, վերամշակման, բաշխման և իրացման գործընթացները, շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ագրոպարենային համակարգում դրա ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթնամթերքի նկատմամբ պահանջարկի և առաջարկի ձևավորմանը, գնագոյացման մեխանիզմներին, արտադրողների ու սպառողների շահերի փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև շուկայական մրցակցության զարգացման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են կաթի հումքային բազայի ապահովման, մատակարարման շղթաների կազմակերպման, արտադրության սեզոնայնության և արտադրանքի ինքնարժեքի փոփոխության ազդեցությունները շուկայի կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կաթնամթերքի որակի և անվտանգության վերահսկողությանը, ստանդարտացման ու հավաստագրման պահանջներին, սպառողների իրավունքների պաշտպանությանը և շուկայում անբարեխիղճ մրցակցության կանխարգելման խնդիրներին։ Կարևորվում են պետական կարգավորման տնտեսական գործիքները, գյուղատնտեսական արտադրողների աջակցության ծրագրերը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը և տեղական արտադրանքի մրցունակության բարձրացումը։ Դիտարկվում են ներմուծման և արտահանման ազդեցությունները, արտաքին առևտրի պայմանները, շուկայի տեղեկատվական ապահովումը և արտադրողների ու վերամշակող կազմակերպությունների համագործակցության զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև կաթնամթերքի շուկայի արդյունավետության գնահատման, կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և ոլորտի կայուն զարգացման հեռանկարներին։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագետների, սննդարդյունաբերության մասնագետների, կաթնամթերք արտադրող ձեռնարկությունների ղեկավարների, շուկայի վերլուծաբանների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Հրատարակությունը տեղեկատու-օրացուցային բնույթի աշխատանք է, որը ներկայացնում է 1948 թվականին նշվող և հիշատակման արժանի տարեթվերն ու տարելիցները։ Այն նախատեսված է տարվա ընթացքում պատմական, մշակութային, հասարակական, գրական, գիտական և այլ նշանակալի իրադարձությունների ու նշանավոր անձանց հետ կապված տարեթվերը համակարգված կերպով ներկայացնելու համար։ Նման օրացույցը կարող է ներառել կարևոր պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, պետական և հասարակական գործիչների, գրողների, գիտնականների, արվեստագետների ու մշակույթի այլ ներկայացուցիչների ծննդյան կամ մահվան տարեթվեր, ինչպես նաև գրական և մշակութային նշանակալի իրադարձությունների հոբելյաններ։ Նյութի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տարվա ընթացքում անհրաժեշտ տեղեկությունը գտնել ըստ ամսաթվի կամ հիշարժան իրադարձության՝ այն դարձնելով գործնական օգտագործման համար հարմար տեղեկատու։ Հրատարակությունը հատկապես կարող է ծառայել գրադարաններին, մշակութային և կրթական հաստատություններին՝ գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, զեկուցումների, ընթերցանության երեկոների և այլ մշակութային նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն, որ հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս կապել ընթացիկ մշակութային և կրթական աշխատանքը պատմական ու հասարակական հիշողության հետ։ Օրացույցում ընդգրկված տեղեկությունները կարող են օգտագործվել դպրոցականների, ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների և մշակույթի ոլորտի աշխատակիցների կողմից՝ տարբեր թեմաներով լրացուցիչ նյութեր ընտրելու և միջոցառումների բովանդակությունը ձևավորելու համար։ Այն կարող է նաև ծառայել որպես սկզբնական կողմնորոշիչ աղբյուր՝ կոնկրետ անձի, իրադարձության կամ հոբելյանի վերաբերյալ ավելի ընդարձակ գրականություն որոնելու համար։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է տեղեկությունների համառոտ, համակարգված և ժամանակագրական ներկայացմամբ, որի շնորհիվ տարբեր բնագավառների հիշարժան տարեթվերը մեկտեղվում են մեկ տեղեկատուում։ Այդպիսի օրացույցները հատկապես կարևոր են գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքի համար, քանի որ օգնում են տարվա ընթացքում պլանավորել մշակութային միջոցառումները և համապատասխանեցնել դրանք պատմական ու մշակութային նշանակալի ամսաթվերին։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գրադարանավարներին, մանկավարժներին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակիցներին, պատմությամբ ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև տարեգրական և մատենագիտական նյութեր ուսումնասիրող հետազոտողներին։