Ready-made Materials

Convenient and fast access for anyone interested in education.

Our platform provides essays, coursework, e-books, and physical books, as well as other study materials, created with high quality and covering a variety of topics.

The content is organized by subjects, fields, and languages, such as Economics, Law, Languages, Medicine, and other interesting areas.

Sort materials by... keyboard_arrow_down
Online

History

Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ Բյուզանդական աղբյուրներ, հատոր Բ․ Կոստանդին Ծիրանածին

Գիրքը հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեցող պատմագիտական սկզբնաղբյուրների ժողովածու է, որը ներկայացնում է բյուզանդական պատմագրական ժառանգության մեջ պահպանված տեղեկությունները Հայաստանի, հայերի, հայկական իշխանական տների, քաղաքական հարաբերությունների և տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վերաբերյալ։ Հատորը նվիրված է բյուզանդական կայսր և պատմագիր Կոստանդին Ծիրանածինի աշխատություններին ու նրա երկերում արտացոլված պատմական տեղեկություններին։ Կոստանդին Ծիրանածինը միջնադարյան բյուզանդական պատմաքաղաքական մտքի կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի երկերը արժեքավոր նյութ են պարունակում Բյուզանդական կայսրության պետական կառավարման, արտաքին քաղաքականության, դիվանագիտական հարաբերությունների, հարևան ժողովուրդների և սահմանակից տարածքների մասին։ Նրա աշխատություններում պահպանված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի և Բյուզանդիայի միջև գոյություն ունեցած բազմաբնույթ կապերը, երկու պետությունների քաղաքական ու ռազմական հարաբերությունները, հայկական իշխանությունների դիրքն ու դերակատարությունը տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներում, ինչպես նաև հայերի մասնակցությունը բյուզանդական պետական և հասարակական կյանքին։ Հատորի գիտական արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս Հայաստանի պատմությունը դիտարկելու ոչ միայն հայկական մատենագրության և ազգային պատմագրական ավանդույթի շրջանակներում, այլև ժամանակակից հարևան պետության քաղաքական ու պատմական ընկալումների տեսանկյունից։ Բյուզանդական սկզբնաղբյուրներում Հայաստանի մասին հիշատակությունները կարևոր են միջնադարյան հայկական պետական կազմավորումների, իշխանական տների, քաղաքական սահմանների, դիվանագիտական հարաբերությունների, ռազմական իրադարձությունների և տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Կոստանդին Ծիրանածինի երկերում տեղ գտած տեղեկությունները հատկապես հետաքրքրական են Բյուզանդական կայսրության արևելյան քաղաքականության, Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, հայ-բյուզանդական հարաբերությունների փոփոխվող բնույթի և Կովկասում ընթացող պատմական գործընթացների համատեքստում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու նաև բյուզանդական արքունիքի վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ, կայսրության քաղաքական առաջնահերթությունները և այն հանգամանքները, որոնք պայմանավորել են հայերի ու բյուզանդացիների համագործակցությունը, հակասությունները և փոխադարձ ազդեցությունները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է օտարալեզու պատմական վկայությունների գիտական շրջանառության մեջ դնելը՝ դրանք հասանելի դարձնելով հայերեն ընթերցողին և հայագիտության տարբեր ուղղությունների մասնագետներին։ Բյուզանդական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը պահանջում է ոչ միայն պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական վերականգնում, այլև դրանցում կիրառված քաղաքական հասկացությունների, աշխարհագրական անվանումների, անձնանունների, տոհմական կապերի և միջնադարյան պետական հարաբերությունների համակողմանի քննություն։ Այս առումով ժողովածուն արժեքավոր նյութ է տրամադրում միջնադարյան Հայաստանի պատմության, Բյուզանդիայի պատմության, պատմական աշխարհագրության, դիվանագիտության, քաղաքական մտքի և հայ-բյուզանդական մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական պատմական հիշողության և ազգային պատմագրության ձևավորման գործընթացներն ավելի լայն միջազգային համատեքստում ընկալելու տեսանկյունից, քանի որ օտար աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս համադրելու տարբեր պատմական ավանդույթներ, բացահայտելու իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր դիտանկյուններ և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի պատմական դերի մասին։ Հրատարակության գիտական ու ճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն նպաստում է բյուզանդագիտության և հայագիտության միջև սկզբնաղբյուրագիտական կապերի ամրապնդմանը՝ հետազոտողներին տրամադրելով կարևոր նյութ համեմատական պատմական վերլուծությունների համար։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հայագետների, բյուզանդագետների, արևելագետների, միջնադարագետների, բանասերների, պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Հայաստանի միջնադարյան պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր գիտական և ճանաչողական նշանակություն ունի՝ նպաստելով հայ ժողովրդի պատմության միջազգային պատմական համատեքստի բացահայտմանը, միջնադարյան Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության փոխհարաբերությունների խորքային ընկալմանը և պատմական սկզբնաղբյուրների հիման վրա անցյալի առավել ամբողջական ու բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։

Updated: 2026-11-17
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ Բյուզանդական աղբյուրներ, հատոր Բ․ Կոստանդին Ծիրանածին