Ready-made Materials
Convenient and fast access for anyone interested in education.
Our platform provides essays, coursework, e-books, and physical books, as well as other study materials, created with high quality and covering a variety of topics.
The content is organized by subjects, fields, and languages, such as Economics, Law, Languages, Medicine, and other interesting areas.
Political Science
Շրի Լանկայի Միացյալ ազգային կուսակցության հաղթանակի պատճառները 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում և իշխող կուսակցության ներքին քաղաքականությունը 1977 թվականից մինչև 1980-ականների սկիզբը
Նյութը ներկայացնում է Շրի Լանկայի քաղաքական պատմության կարևորագույն շրջադարձերից մեկը՝ 1977 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Միացյալ ազգային կուսակցության (ՄԱԿ, UNP) համոզիչ հաղթանակը և իշխանության գալուց հետո երկրի ներքաղաքական, տնտեսական ու պետական կառավարման համակարգում իրականացված փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում 1977 թվականի հուլիսի 21-ին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններն են, որոնց արդյունքում Ջունիուս Ռիչարդ Ջայավարդենեի ղեկավարած Միացյալ ազգային կուսակցությունը ստացավ խորհրդարանի 168 տեղերից 140-ը՝ արձանագրելով աննախադեպ ընտրական հաջողություն և ավարտելով Սիրիմավո Բանդարանայկեի ղեկավարած Միացյալ ճակատի յոթնամյա կառավարումը։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում այդ հաղթանակը պայմանավորած քաղաքական, տնտեսական և հասարակական հանգամանքներին՝ մասնավորապես նախորդ կառավարության տնտեսական քաղաքականության հետևանքներին, բնակչության կենսամակարդակի անկմանը, գործազրկության աճին, առաջին անհրաժեշտության ապրանքների պակասին, ներմուծման սահմանափակումներին, գնաճին և հասարակական դժգոհության խորացմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև իշխող նախկին կոալիցիայի ներքին տարաձայնություններին, ձախ քաղաքական ուժերի ազդեցության թուլացմանը, կառավարության նկատմամբ վստահության նվազմանը և ընդդիմադիր ուժերի քաղաքական վերակազմավորմանը։ Առանձին ուշադրության է արժանանում Ջայավարդենեի ղեկավարությամբ Միացյալ ազգային կուսակցության վերափոխման գործընթացը, նրա նախընտրական ռազմավարությունը, ընտրազանգվածի ընդլայնման փորձերը, հասարակության տարբեր շերտերի աջակցությունը ստանալու ուղղությամբ իրականացված քայլերը և տնտեսական ազատականացման խոստումների նշանակությունը ընտրական պայքարում։ Նյութի երկրորդ կարևոր ուղղությունը իշխանության եկած կուսակցության ներքին քաղաքականությունն է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես փոխվեց երկրի զարգացման քաղաքական և տնտեսական ուղեգիծը 1977 թվականից հետո։ Մանրամասն քննարկման առարկա են դառնում նոր կառավարության տնտեսական բարեփոխումները, նախկինում գերակշռող պետական վերահսկողության և ներմուծումը փոխարինող տնտեսական մոդելից դեպի բաց տնտեսություն, ազատ շուկայական հարաբերություններ, արտաքին առևտրի ընդլայնում և օտարերկրյա ներդրումների ներգրավում անցնելու գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետական կառավարման կառուցվածքի վերափոխմանը, 1978 թվականի նոր սահմանադրության ընդունմանը և գործադիր նախագահի ինստիտուտի ձևավորմանը, որոնք արմատապես փոխեցին իշխանության ճյուղերի հարաբերակցությունը և երկրի քաղաքական համակարգի կազմակերպման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր են նաև իշխող կուսակցության քաղաքականության ազդեցությունը ժողովրդավարական ինստիտուտների, խորհրդարանական համակարգի, ընդդիմության գործունեության, քաղաքացիական ազատությունների և հասարակական կազմակերպությունների վրա։ Քննարկվում են կենտրոնական իշխանության ամրապնդման, քաղաքական վերահսկողության ընդլայնման, արտակարգ դրության կիրառման, ընտրական գործընթացների և իշխանության պահպանման մեխանիզմների հետ կապված հարցերը։ Առանձին պատմաքաղաքական նշանակություն ունի նաև էթնիկ հարաբերությունների և ազգային հարցի զարգացումը, մասնավորապես սինհալեզու մեծամասնության և թամիլական համայնքի միջև առկա հակասությունները, ազգային փոքրամասնությունների քաղաքական պահանջները, ինքնավարության ու ինքնորոշման հարցերի շուրջ բանավեճերը և դրանց ազդեցությունը երկրի ներքին կայունության վրա։ Այս համատեքստում դիտարկվում են նաև 1980-ականների սկզբին խորացող քաղաքական և էթնիկ լարվածությունները, որոնք հետագայում էական դեր ունեցան Շրի Լանկայի երկարատև ներքին հակամարտության ձևավորման գործում։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս 1977 թվականի ընտրությունները դիտարկել ոչ միայն որպես իշխանափոխություն, այլև որպես երկրի քաղաքական և տնտեսական զարգացման նոր փուլի սկիզբ, երբ փոխվեցին պետական կառավարման սկզբունքները, տնտեսական առաջնահերթությունները և հասարակական կյանքի կազմակերպման մեխանիզմները։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի Շրի Լանկայի նորագույն պատմության, հարավասիական քաղաքական գործընթացների, կուսակցական համակարգերի զարգացման, տնտեսական ազատականացման, սահմանադրական վերափոխումների և էթնիկ հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, քաղաքագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ինչպես նաև Հարավային Ասիայի քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու 1977 թվականի իշխանափոխության պատճառների, Միացյալ ազգային կուսակցության կառավարման քաղաքականության և այդ ժամանակաշրջանի երկարաժամկետ քաղաքական ու հասարակական հետևանքների մասին։
Updated: 2026-11-21