Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության դրամական եկամուտների կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սոցիալ-տնտեսական զարգացման, կենսամակարդակի և պետական տնտեսական քաղաքականության համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բնակչության եկամուտների ձևավորման, բաշխման և վերաբաշխման վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատել առկա կարգավորման մեխանիզմների արդյունավետությունը և ներկայացնել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել բնակչության դրամական եկամուտների հիմնական աղբյուրները՝ աշխատավարձը, ձեռնարկատիրական և ինքնազբաղվածության եկամուտները, կենսաթոշակները, նպաստները, դրամական փոխանցումները և այլ մուտքեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում եկամուտների մակարդակի և կառուցվածքի փոփոխություններին, ինչպես նաև տարբեր սոցիալական խմբերի միջև դրանց բաշխման անհավասարությանը։ ՀՀ-ում եկամուտների բաշխման ուսումնասիրություններում կիրառվում են նաև դեցիլային և քվինտիլային խմբավորումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել բնակչության տարբեր շերտերի միջև եկամուտների կենտրոնացվածությունն ու անհամաչափությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ եկամուտների կարգավորման պետական մեխանիզմներին՝ հարկային քաղաքականությանը, նվազագույն աշխատավարձի և սոցիալական վճարների համակարգերին, կենսաթոշակներին, նպաստներին, սոցիալական աջակցության ծրագրերին և զբաղվածության քաղաքականությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում եկամուտների վերաբաշխման գործընթացում պետության դերին, քանի որ հարկային և սոցիալական քաղաքականությունը կարող է միաժամանակ ազդել ինչպես եկամուտների ձևավորման, այնպես էլ դրանց վերջնական բաշխման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է աղքատության և եկամուտների անհավասարության պատճառների բացահայտումը։ Կարող են ուսումնասիրվել աշխատանքի շուկայի վիճակը, զբաղվածության և գործազրկության մակարդակները, ոչ ֆորմալ զբաղվածությունը, տարածքային և սոցիալական տարբերությունները, կրթության ու մասնագիտական որակավորման ազդեցությունը եկամուտների մակարդակի վրա։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել միջին խավի ձևավորման խնդրին, քանի որ բնակչության եկամուտների կայուն և համաչափ աճը կարևոր նշանակություն ունի սոցիալական կայունության և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման համար։ ՀՀ վերաբերյալ ուսումնասիրությունները եկամուտների բաշխման կարգավորման առանցքային խնդիրների շարքում դիտարկում են նաև սոցիալական բևեռացման մեղմացումը, աղքատության նվազեցումը և սոցիալական արդարության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև դրամական եկամուտների և բնակչության ծախսերի փոխհարաբերությունները, քանի որ եկամտի իրական տնտեսական նշանակությունը մեծապես պայմանավորված է ապրանքների և ծառայությունների գների մակարդակով և տնային տնտեսությունների սպառողական հնարավորություններով։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել գնաճի, հարկային բեռի, սոցիալական տրանսֆերտների և աշխատավարձերի փոփոխությունների ազդեցությունը բնակչության իրական եկամուտների վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև պետական աջակցության հասցեականության խնդիրը, հատկապես այն ընտանիքների պարագայում, որոնց եկամուտների մի մասը դժվար է անմիջականորեն ստուգել՝ ինքնազբաղվածությունից, գյուղատնտեսությունից, ոչ ֆորմալ աշխատանքից կամ մասնավոր փոխանցումներից ստացվող մուտքերի պատճառով։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել բնակչության եկամուտների ձևավորման և վերաբաշխման ավելի արդյունավետ քաղաքականության մշակմանը, սոցիալական պաշտպանության հասցեականության բարձրացմանը, եկամուտների անհավասարության մեղմացմանը և բնակչության կենսամակարդակի բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, պետական կառավարման մարմիններին, ֆինանսիստներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին և բնակչության եկամուտների ու սոցիալական զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող ուսանողներին։