Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային երկրահամակարգերի լանդշաֆտա-էկոլոգիական գնահատմանը՝ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառմամբ, ՀՀ Սյունիքի մարզի տարածքի օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել լեռնային տարածքների բնական բաղադրիչների փոխկապակցվածությունը, գնահատել դրանց էկոլոգիական վիճակը և տարածականորեն առանձնացնել տարբեր աստիճանի բնական ու մարդածին ծանրաբեռնվածություն ունեցող հատվածները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Սյունիքի մարզի ռելիեֆը, երկրաբանական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, ջրային ռեսուրսները, հողային և բուսական ծածկույթը, ինչպես նաև լանդշաֆտների տարածքային կառուցվածքն ու բնական դինամիկան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությանը լեռնային երկրահամակարգերի վրա՝ հաշվի առնելով արդյունաբերությունը, հանքարդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, բնակավայրերի ընդարձակումը, ճանապարհաշինությունը և բնական ռեսուրսների օգտագործումը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչը աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումն է, որի միջոցով տարբեր աղբյուրներից ստացված տարածական տվյալները կարող են համադրվել, վերլուծվել և քարտեզագրվել։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ստեղծել թեմատիկ քարտեզներ, գնահատել բնական բաղադրիչների տարածական փոփոխությունները, բացահայտել էկոլոգիական խնդիրների օջախները և ուսումնասիրել դրանց փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հեռահար զոնդավորման տվյալներ, թվային քարտեզագրում, տարածական վերլուծություն, գոտիավորում և տարբեր բնապահպանական ցուցանիշների համադրում։ Առանձին նշանակություն է տրվում լանդշաֆտների կայունության, խոցելիության և էկոլոգիական ներուժի գնահատմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել պահպանության, վերականգնման կամ տնտեսական օգտագործման տարբեր ռեժիմների կարիք ունեցող տարածքները։ Սյունիքի մարզի ընտրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ տարածաշրջանն առանձնանում է բարդ լեռնային ռելիեֆով, հարուստ բնական ռեսուրսներով, կենսաբազմազանությամբ և միաժամանակ զգալի մարդածին ազդեցություններով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել տարածքի էկոլոգիական խնդիրների տարածական գնահատմանը և բնական ռեսուրսների առավել ռացիոնալ կառավարմանն ուղղված որոշումների գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի միջոցով ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել տարածքային պլանավորման, բնապահպանական մոնիթորինգի, բնական ռեսուրսների կառավարման, ռիսկերի գնահատման և կայուն զարգացման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, բնապահպաններին, լանդշաֆտագետներին, քարտեզագրության և ԳՏՀ մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև Սյունիքի բնական միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։