Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ բազմանդամային միջարկման տեսության, GC բազմությունների կառուցվածքային հատկությունների և Գասքա–Մաեզթուի վարկածի հետ կապված մաթեմատիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բազմաչափ միջարկման տեսական հիմունքները, տրված հանգույցներում բազմանդամների արժեքների միջոցով միջարկող բազմանդամի կառուցման սկզբունքները, ինչպես նաև միջարկման խնդրի լուծման գոյության և միակության պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաչափ միջարկման հանգույցների երկրաչափական դասավորությանը, դրանց հանրահաշվական հատկություններին և միջարկման բանաձևերի կառուցման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են GC բազմությունների սահմանման պայմանները, դրանցում հիմնարար բազմանդամների գծային արտադրիչների դերը և հանգույցների փոխադարձ դասավորության հետ կապված օրինաչափությունները։ Դիտարկվում են Գասքա–Մաեզթուի վարկածի մաթեմատիկական բովանդակությունը, դրա կապը երկչափ բազմանդամային միջարկման հետ և համապատասխան հանգույցային բազմությունների կառուցվածքի վերաբերյալ առաջացող տեսական հարցերը։ Կարևորվում են առավելագույն թվով հանգույցներ պարունակող ուղիղների գոյության, միջարկման հանգույցների դասակարգման և տարբեր աստիճանի բազմանդամների համար կառուցվածքային հատկությունների բացահայտման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հանրահաշվական երկրաչափության, գծային հանրահաշվի, կոմբինատորիկայի և բազմանդամների տեսության մեթոդներ՝ միջարկման բազմությունների հատկությունները նկարագրելու և դրանց միջև առկա կապերը բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում միջարկման խնդրի կոռեկտության, հանգույցային համակարգերի ընտրության, բազմանդամների բաժանելիության և երկրաչափական պայմանների փոխազդեցությանը։ Առանձնացվում են հայտնի մասնավոր դեպքերի ընդհանրացման, GC բազմությունների նոր հատկությունների բացահայտման և Գասքա–Մաեզթուի վարկածի ուսումնասիրության համար կիրառվող ապացուցման մեթոդների կատարելագործման հարցերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բազմաչափ բազմանդամային միջարկման տեսության զարգացման, հանրահաշվական և երկրաչափական մեթոդների փոխկապակցված ուսումնասիրության, ինչպես նաև հաշվողական մաթեմատիկայի տեսական հիմքերի խորացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, թվային վերլուծության մասնագետների, հանրահաշվական երկրաչափության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի օրացուցային տեղեկատու է, որը նվիրված է 1977 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին առնչվող պատմական, մշակութային, գիտական, գրական և հասարակական նշանակության հիշարժան տարեթվերի ներկայացմանը։ Ընդգրկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունների տարեդարձերը, նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան թվականները, ինչպես նաև գիտության, կրթության, արվեստի, գրականության և հասարակական կյանքի զարգացման հետ կապված նշանակալի տարելիցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ ժողովրդի պատմության, ազգային մշակույթի, գրական ժառանգության և գիտական մտքի զարգացման հետ առնչվող հիշարժան ամսաթվերին։ Տեղեկատվությունը կարող է ներառել հայ և համաշխարհային ճանաչում ունեցող գրողների, գիտնականների, արվեստագետների, հասարակական ու մշակութային գործիչների կենսագրական համառոտ տվյալներ, նրանց գործունեության հիմնական ուղղությունները և պատմամշակութային նշանակությունը։ Նյութերը ներկայացվում են ժամանակագրական սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին համապատասխան ամիսների և օրերի շրջանակում գտնել անհրաժեշտ տեղեկությունները։ Կարևորվում է հիշարժան տարեթվերի համակարգված ներկայացումը, որը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, մշակութային ժառանգության ճանաչմանը և տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկությունների տարածմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել գրադարանային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, գրական երեկոների, հոբելյանական հանդիպումների և կրթական ծրագրերի կազմակերպման ընթացքում։ Այն նաև օգտակար տեղեկատվական աղբյուր է մատենագիտական աշխատանքների, պատմամշակութային ուսումնասիրությունների և հանրային լուսավորչական գործունեության համար։ Տեղեկատուն նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, մանկավարժների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, պատմաբանների, ուսանողների և հիշարժան տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արբիտրաժային վճիռների վիճարկման վարույթի իրավական կարգավորման, դատավարական առանձնահատկությունների և գործնական կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են արբիտրաժի՝ որպես վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմի իրավական բնույթը, արբիտրաժային վճիռների պարտադիր ուժը, դրանց վերջնականության սկզբունքը և պետական դատարանների կողմից իրականացվող դատական վերահսկողության սահմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արբիտրաժային վճիռների վիճարկման իրավական հիմքերին, համապատասխան դիմումների ներկայացման ընթացակարգերին, դատավարական ժամկետներին, իրավասու դատարանների լիազորություններին և գործերի քննության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են արբիտրաժային համաձայնության վավերականության, կողմերի պատշաճ ծանուցման, դատավարական իրավունքների պաշտպանության, արբիտրաժային տրիբունալի իրավասության և հանրային կարգի պահպանման հետ կապված հարցերը։ Դիտարկվում են արբիտրաժային վարույթի ինքնուրույնության և պետական դատական վերահսկողության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև դրանց միջև հավասարակշռության ապահովման իրավական մեխանիզմները։ Կարևորվում են կողմերի հավասարության, մրցակցության, արդար դատաքննության և իրավական որոշակիության սկզբունքների կիրառման առանձնահատկությունները արբիտրաժային վճիռների վիճարկման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության, առևտրային արբիտրաժի վերաբերյալ իրավական ակտերի և միջազգային իրավական փաստաթղթերի համապատասխան դրույթները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դատական պրակտիկայում առաջացող մեկնաբանական խնդիրներին, արբիտրաժային վճիռների չեղարկման հիմքերի կիրառմանը և դատարանների կողմից արբիտրաժային վեճի ըստ էության վերանայման սահմանափակումներին։ Առանձնացվում են ներպետական իրավակարգավորման և միջազգային արբիտրաժային չափանիշների փոխհամապատասխանության, դատական պրակտիկայի միասնականության և վարույթի արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է ներառել համեմատական իրավական վերլուծություն՝ տարբեր պետությունների օրենսդրական մոտեցումների և միջազգային փորձի ուսումնասիրության միջոցով։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի արբիտրաժային համակարգի զարգացման, դատական պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման և առևտրային վեճերի լուծման իրավական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, արբիտրների, իրավագիտության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում պատճառականության իմաստային կարգի արտահայտման բառային և քերականական միջոցների ուսումնասիրությանը՝ դատաիրավական տեքստերի լեզվական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննարկվում են պատճառականության լեզվաբանական բնույթը, պատճառահետևանքային հարաբերությունների ձևավորման և արտահայտման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց դերը իրավական հաղորդակցության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատճառ, հետևանք, պայմանավորվածություն, պատասխանատվություն և գործողությունների փոխկապակցվածություն արտահայտող լեզվական միավորներին։ Ուսումնասիրվում են պատճառական նշանակություն ունեցող բայերը, գոյականները, կապակցությունները, շաղկապները, նախդրային կառույցները և շարահյուսական ձևերը, որոնց միջոցով անգլերենում ներկայացվում են իրադարձությունների ու գործողությունների միջև պատճառահետևանքային կապերը։ Դիտարկվում են պատճառականության բացահայտ և անուղղակի արտահայտման եղանակները, դրանց իմաստային տարբերությունները և գործառական առանձնահատկությունները դատական որոշումներում, իրավական փաստաթղթերում, դատավարական նյութերում և իրավաբանական փաստարկներում։ Կարևորվում են իրավական խոսքի ճշգրտությունը, տրամաբանական հաջորդականությունը, պատճառահետևանքային կապերի հստակ ձևակերպումը և դրանց նշանակությունը իրավական փաստերի մեկնաբանության ու հիմնավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել իմաստաբանական, շարահյուսական, գործառական և համատեքստային վերլուծության մեթոդներ՝ պատճառականություն արտահայտող լեզվական կառույցների առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև իրավական տեքստերի պաշտոնական ոճին, մասնագիտական բառապաշարին, բարդ նախադասությունների կառուցվածքին և լեզվական միջոցների ընտրության պայմաններին։ Առանձնացվում են պատճառականության արտահայտման տարբեր ձևերի փոխհարաբերությունները, դրանց կիրառման հաճախականության և հաղորդակցական նշանակության ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի անգլերենի քերականության, իմաստաբանության, գործառական լեզվաբանության և իրավաբանական խոսույթի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել իրավական տեքստերի վերլուծության, մասնագիտական թարգմանության, իրավաբանական անգլերենի դասավանդման և միջլեզվական հաղորդակցության ոլորտներում։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանաբանների, իրավալեզվաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում գտնվող Փամբակ-Սևան-Սյունիք ակտիվ տեկտոնական խզվածքի հյուսիսարևմտյան և հարավարևելյան հատվածների մորֆոստրուկտուրային կառուցվածքի, երկրաբանական զարգացման և պալեոսեյսմաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են խզվածքային գոտու երկրաբանական և տեկտոնական կառուցվածքը, դրա ձևավորման ու զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, ինչպես նաև ժամանակակից երկրադինամիկական գործընթացների ազդեցությունը տարածաշրջանի ռելիեֆի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ խզվածքների երկրաձևաբանական արտահայտություններին, տեղանքի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, մակերևութային տեղաշարժերի հետքերին և տեկտոնական շարժումների հետևանքով առաջացած ռելիեֆային ձևերին։ Ուսումնասիրվում են խզվածքի տարբեր հատվածների կառուցվածքային տարբերությունները, դրանց ակտիվության հնարավոր ցուցանիշները, երկրաբանական շերտերի տեղաշարժերը և սեյսմատեկտոնական գործընթացների տարածական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են հնագույն երկրաշարժերի հետքերի հայտնաբերման, դրանց ժամանակագրության որոշման, ուժգնության գնահատման և կրկնելիության օրինաչափությունների բացահայտման պալեոսեյսմաբանական մեթոդները։ Կարևորվում են դաշտային երկրաբանական դիտարկումները, երկրաձևաբանական վերլուծությունը, խրամատային հետազոտությունները, երկրաբանական կտրվածքների ուսումնասիրությունը և տարածական տվյալների մշակման ժամանակակից տեխնոլոգիաները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել խզվածքի հյուսիսարևմտյան և հարավարևելյան հատվածների մորֆոստրուկտուրային բնութագրերը՝ դրանց սեյսմիկ ակտիվության, տեղաշարժերի բնույթի և զարգացման պատմության ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ակտիվ տեկտոնական գործընթացների և երկրաշարժերի առաջացման փոխկապակցվածությանը, երկրակեղևի դեֆորմացիաների գնահատմանը և սեյսմիկ վտանգի տարածական բաշխման խնդիրներին։ Առանձնացվում են խզվածքային գոտու սեյսմիկ ներուժի գնահատման, հնարավոր ուժեղ երկրաշարժերի վտանգի ուսումնասիրության, երկրաբանական տվյալների հավաստիության բարձրացման և սեյսմիկ ռիսկերի նվազեցման համար անհրաժեշտ գիտական տեղեկատվության ձևավորման հարցերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի ակտիվ տեկտոնիկայի, երկրաշարժագիտության, պալեոսեյսմաբանության և տարածաշրջանային երկրադինամիկայի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, սեյսմաբանների, երկրաձևաբանների, երկրաֆիզիկոսների, սեյսմիկ վտանգի գնահատման մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ բինար խորանարդի գագաթների ենթաբազմությունների տրոհումների քանակական բնութագրերի ուսումնասիրությանը՝ դիսկրետ մաթեմատիկայի, կոմբինատորիկայի և մաթեմատիկական կառուցվածքների տեսության համատեքստում։ Քննարկվում են բազմաչափ բինար խորանարդի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրա գագաթների ներկայացումը բինար վեկտորների միջոցով, ինչպես նաև գագաթների բազմության և դրա ենթաբազմությունների միջև գոյություն ունեցող կոմբինատորական հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գագաթների ենթաբազմությունների հնարավոր տրոհումների դասակարգմանը, դրանց քանակի որոշման մեթոդներին և տարբեր չափողականությունների դեպքում առաջացող օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրվում են բազմությունների տրոհման սկզբունքները, կոմբինատորական հաշվարկների մեթոդները, համաչափության հատկությունները և համարժեք կառուցվածքների առանձնացման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են բինար խորանարդի չափողականության աճի ազդեցությունը գագաթների քանակի, ենթաբազմությունների բազմազանության և դրանց տրոհումների հաշվարկային բարդության վրա։ Կարևորվում են կոմբինատորական բանաձևերի, ռեկուրենտ հարաբերությունների, գեներացնող ֆունկցիաների և թվարկման ալգորիթմների կիրառման հնարավորությունները համապատասխան քանակական բնութագրերի որոշման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տրոհումների տարբեր տեսակներ, դրանց նկատմամբ սահմանվող կառուցվածքային պայմանները և ստացվող դասերի քանակական գնահատման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում գրաֆների տեսության, բազմությունների տեսության և բինար վեկտորական տարածությունների միջև առկա կապերին, ինչպես նաև դրանց կիրառմանը բազմաչափ դիսկրետ կառուցվածքների վերլուծության գործընթացում։ Առանձնացվում են հաշվարկային մեթոդների արդյունավետության բարձրացման, մեծ չափողականությամբ համակարգերի ուսումնասիրության, համաչափությունների օգտագործմամբ հաշվարկների պարզեցման և ստացված արդյունքների ընդհանրացման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի կոմբինատորական կառուցվածքների քանակական ուսումնասիրության, դիսկրետ մաթեմատիկայի տեսական մեթոդների զարգացման և բարդ վերջավոր համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրման համար։ Ներկայացվող մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կոդավորման տեսության, տեսական ինֆորմատիկայի, ալգորիթմների վերլուծության և դիսկրետ օպտիմալացման ոլորտներում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, կոմբինատորիկայի մասնագետների, տեսական ինֆորմատիկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի սկզբին Ռուսական կայսրության կառավարության կողմից Այսրկովկասում իրականացվող կրոնական քաղաքականության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ վրաց ուղղափառ, հայ առաքելական եկեղեցիների և մուսուլմանական հոգևոր կազմակերպությունների գործունեության համատեքստում։ Քննարկվում են կայսերական իշխանությունների և տարածաշրջանի կրոնական հաստատությունների փոխհարաբերությունները, պետական վերահսկողության մեխանիզմները, կրոնական կազմակերպությունների իրավական կարգավիճակը և դրանց գործունեության նկատմամբ կիրառվող վարչական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1903–1914 թվականների քաղաքական և հասարակական զարգացումներին, ազգային ու կրոնական համայնքների ինքնակազմակերպման գործընթացներին, ինչպես նաև կրոնական հաստատությունների դերին տարածաշրջանի հասարակական կյանքում։ Ուսումնասիրվում են Հայ առաքելական եկեղեցու գույքի և եկեղեցական հաստատությունների նկատմամբ պետական քաղաքականությունը, 1903 թվականի եկեղեցական գույքի բռնագրավման մասին որոշման հետևանքները, դրա շուրջ ձևավորված հասարակական արձագանքները և հետագա փոփոխությունները։ Դիտարկվում են վրաց ուղղափառ եկեղեցական շրջանակների ինքնուրույնության ձգտումները, եկեղեցական կառավարման առանձնահատկությունները և Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու կառույցների հետ հարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մուսուլմանական հոգևոր կազմակերպությունների վարչական կարգավորմանը, կրոնական առաջնորդների գործունեությանը, հոգևոր կրթության կազմակերպմանը և պետական իշխանությունների հետ փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում են կրոնական քաղաքականության և ազգային հարցի փոխկապակցվածությունը, կայսերական կառավարման կենտրոնացման միտումները, կրոնական ինքնության պահպանման խնդիրները և հասարակական շարժումների վրա եկեղեցական ու հոգևոր կառույցների ազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական հրամանագրերը, վարչական փաստաթղթերը, եկեղեցական արխիվային նյութերը, ժամանակի մամուլը և պատմագիտական աշխատությունները՝ տարբեր կրոնական համայնքների նկատմամբ իրականացված քաղաքականության ընդհանրություններն ու տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Առանձնացվում են կրոնական ազատությունների, հոգևոր կառավարման ինքնուրույնության, ազգային ինքնագիտակցության և կայսերական իշխանության շահերի միջև առաջացող հակասությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Այսրկովկասի քաղաքական և կրոնական պատմության, Ռուսական կայսրության ազգային քաղաքականության և տարածաշրջանի կրոնական հաստատությունների զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, կրոնագետների, եկեղեցագետների, կովկասագետների, քաղաքական պատմության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ գրականության մեջ գրական դիմանկարի ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հայ գրականության պատմության և գրականագիտական մտքի զարգացման համատեքստում։ Քննարկվում են գրական դիմանկարի ժանրային բնույթը, դրա պատմական նախադրյալները, կենսագրական, հուշագրական և քննադատական գրականության հետ ունեցած փոխառնչությունները, ինչպես նաև անհատի կերպարի գեղարվեստական ներկայացման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայ գրողների, մտավորականների և մշակութային գործիչների կերպարների ստեղծման եղանակներին, նրանց անհատականության, աշխարհայացքի, ստեղծագործական գործունեության և հասարակական դերակատարության բացահայտման գեղարվեստական միջոցներին։ Ուսումնասիրվում են հեղինակային գնահատականի, հոգեբանական վերլուծության, նկարագրական մանրամասների, հուշերի և փաստագրական նյութերի կիրառման առանձնահատկությունները գրական դիմանկարի կառուցվածքում։ Դիտարկվում են XIX դարի և XX դարի սկզբի արևմտահայ գրական միջավայրի պատմամշակութային պայմանները, գրական մամուլի նշանակությունը, ազգային ինքնագիտակցության զարգացման գործընթացները և դրանց ազդեցությունը գրական դիմանկարների բովանդակության ու գաղափարական ուղղվածության վրա։ Կարևորվում են գրական դիմանկարի միջոցով ստեղծագործողի անհատականության ներկայացումը, նրա գրական ժառանգության գնահատումը և տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու հասարակական միջավայրի վերարտադրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում դիմանկարի գեղարվեստական լեզվին, ոճական առանձնահատկություններին, պատկերավորության միջոցներին, հեղինակային վերաբերմունքի արտահայտման ձևերին և փաստի ու գեղարվեստական ընդհանրացման փոխհարաբերությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել արևմտահայ տարբեր հեղինակների գրական դիմանկարները՝ բացահայտելու ժանրի զարգացման օրինաչափությունները, անհատական ստեղծագործական մոտեցումները և գրական ավանդույթների շարունակականությունը։ Առանձնացվում են գրական դիմանկարի դերը ազգային մշակութային հիշողության պահպանման, գրական հեղինակությունների արժևորման և արևմտահայ մտավորական կյանքի պատմության փաստագրման գործում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի արևմտահայ գրականության պատմության, գրական ժանրերի տեսության, գրական քննադատության և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, բանասերների, մշակութաբանների, պատմաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության հայեցակարգային հիմքերի, դրանց ձևավորման քաղաքական նախադրյալների և պետական կառավարման համակարգում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ազգային անվտանգության հասկացության տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումները, պետության կենսական շահերի պաշտպանության սկզբունքները, անվտանգության քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և դրանց փոխկապակցվածությունը երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքականության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության, սահմանադրական կարգի, հասարակական կայունության և ազգային շահերի պաշտպանության հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ազգային անվտանգության քաղաքական, ռազմական, տնտեսական, տեղեկատվական, էներգետիկ, ժողովրդագրական և հասարակական բաղադրիչները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը անվտանգության միասնական համակարգի ձևավորման գործընթացում։ Դիտարկվում են Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, տարածաշրջանային հակամարտությունների, արտաքին քաղաքական հարաբերությունների և միջազգային անվտանգության միջավայրի ազդեցությունները ազգային անվտանգության ռազմավարական առաջնահերթությունների սահմանման վրա։ Կարևորվում են պետական ինստիտուտների գործունեության համակարգումը, անվտանգության ոլորտում որոշումների կայացման մեխանիզմները, ռազմավարական պլանավորման սկզբունքները և հնարավոր սպառնալիքների գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային անվտանգության հայեցակարգերի զարգացման պատմական փուլերին, պետական անվտանգության վերաբերյալ քաղաքական պատկերացումների փոփոխություններին և միջազգային համագործակցության նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ազգային անվտանգության վերաբերյալ տարբեր քաղաքագիտական տեսություններ, Հայաստանի ռազմավարական փաստաթղթերի հիմնադրույթները և այլ պետությունների անվտանգության քաղաքականության հայեցակարգային մոտեցումները։ Առանձնացվում են ազգային շահերի սահմանման, անվտանգության սպառնալիքների դասակարգման, պետական կառույցների գործառույթների հստակեցման և հասարակության անվտանգության ապահովման հետ կապված տեսական ու գործնական հարցերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի ազգային անվտանգության քաղաքականության գիտական ուսումնասիրության, ռազմավարական մտածողության զարգացման և անվտանգության համակարգի ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգության հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, պատմաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է մեծ տվյալների տնտեսագիտական վերլուծության տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ գործարար որոշումների կայացման արդյունավետության բարձրացման և ժամանակակից թվային տնտեսության զարգացման համատեքստում։ Քննարկվում են մեծ տվյալների հասկացությունը, դրանց հիմնական բնութագրիչները, ձևավորման աղբյուրները, մշակման առանձնահատկությունները և տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտներում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների մեծ ծավալների, բազմազանության, արագ փոփոխման և հավաստիության հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը կառավարչական որոշումների հիմնավորվածության վրա։ Ուսումնասիրվում են տնտեսագիտական տվյալների հավաքագրման, պահպանման, մշակման, համակարգման և մեկնաբանման ժամանակակից մեթոդները, վիճակագրական վերլուծության, մեքենայական ուսուցման և կանխատեսող մոդելավորման գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են մեծ տվյալների օգտագործման առանձնահատկությունները շուկայական պահանջարկի գնահատման, սպառողների վարքագծի ուսումնասիրության, վաճառքների կանխատեսման, ֆինանսական ռիսկերի կառավարման և կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։ Կարևորվում են տվյալահեն կառավարման սկզբունքները, տեղեկատվության վրա հիմնված ռազմավարական և օպերատիվ որոշումների կայացումը, տնտեսական ցուցանիշների փոխկապակցվածության բացահայտումը և գործարար գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում թվային տեխնոլոգիաների զարգացման, տեղեկատվական համակարգերի ինտեգրման, տվյալների վերլուծության ավտոմատացման և արհեստական բանականության կիրառման ազդեցությանը ժամանակակից գործարար միջավայրի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, բազմաչափ վիճակագրական վերլուծության, տվյալների դասակարգման և կանխատեսման մեթոդները՝ գործարար որոշումների կայացման համար առավել նշանակալի տեղեկատվությունը բացահայտելու նպատակով։ Առանձնացվում են տվյալների որակի ապահովման, տեղեկատվական անվտանգության, անձնական տվյալների պաշտպանության, վերլուծական արդյունքների մեկնաբանելիության և տեխնոլոգիական լուծումների ներդրման տնտեսական արդյունավետության գնահատման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի թվային տնտեսագիտության, գործարար վերլուծության, կառավարման տեղեկատվական համակարգերի և տվյալահեն որոշումների կայացման մեթոդների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գործարար վերլուծաբանների, տվյալագիտության մասնագետների, կազմակերպությունների ղեկավարների, ֆինանսական վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է պահանջարկի անորոշության պայմաններում առաջարկի ծավալների, կառուցվածքի և տնտեսական արդյունավետության գնահատման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են շուկայական պահանջարկի փոփոխականության, տեղեկատվության անբավարարության և տնտեսական ռիսկերի ազդեցությունները արտադրողների ու մատակարարների որոշումների կայացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջարկի ձևավորման տնտեսական օրինաչափություններին, պահանջարկի կանխատեսման դժվարություններին, արտադրության և իրացման ծավալների համաձայնեցման խնդիրներին, ինչպես նաև շուկայական հավասարակշռության ապահովման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են պահանջարկի և առաջարկի փոխկապակցվածության մաթեմատիկական նկարագրման մոտեցումները, հավանականային և վիճակագրական մոդելների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև անորոշության պայմաններում տնտեսական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են արտադրական ծախսերի, գների, պաշարների, իրացման հնարավորությունների և շուկայական տատանումների ազդեցությունները առաջարկի օպտիմալ ծավալների որոշման վրա։ Կարևորվում են տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման, ռիսկերի քանակական գնահատման և տարբեր սցենարների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և վիճակագրական տվյալները՝ պահանջարկի փոփոխությունների և առաջարկի արձագանքման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական որոշումների հիմնավորման, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, արտադրական ծրագրերի մշակման և շուկայական անորոշության հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստների նվազեցման խնդիրներին։ Առանձնացվում են առաջարկի կառավարման ճկունության բարձրացման, պահանջարկի կանխատեսումների ճշգրտության բարելավման, տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և որոշումների կայացման մաթեմատիկական գործիքների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական գործընթացների քանակական վերլուծության, շուկայական ռիսկերի գնահատման և անորոշության պայմաններում տնտեսական կառավարման մեթոդների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, շուկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման ձևավորման, զարգացման և խորացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, գլոբալացման և միջպետական համագործակցության համատեքստում։ Քննարկվում են տնտեսական ինտեգրման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա առաջացման նախադրյալները, հիմնական նպատակները և ազդեցությունը մասնակից երկրների տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության տարբեր ձևերին՝ ազատ առևտրի գոտիներին, մաքսային միություններին, ընդհանուր շուկաներին և տնտեսական միություններին, ինչպես նաև դրանց ձևավորման ու գործունեության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և աշխատուժի ազատ տեղաշարժի հնարավորությունները, առևտրատնտեսական խոչընդոտների նվազեցման մեխանիզմները և միասնական տնտեսական տարածքների ստեղծման նախադրյալները։ Դիտարկվում են ինտեգրացիոն գործընթացների վրա ազդող քաղաքական, տնտեսական, աշխարհագրական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, երկրների զարգացման մակարդակների տարբերությունները, ազգային տնտեսական շահերի համադրման դժվարությունները և արտաքին տնտեսական քաղաքականության համակարգման խնդիրները։ Կարևորվում են տարածաշրջանային տնտեսական կազմակերպությունների դերը, միջազգային առևտրի կարգավորման մեխանիզմները, ներդրումային համագործակցության ընդլայնումը և արտադրական ու տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական ինտեգրման առավելություններին և հնարավոր սահմանափակումներին, մասնավորապես՝ շուկաների ընդլայնմանը, մրցակցության ուժեղացմանը, արտադրական մասնագիտացման խորացմանը, տնտեսական փոխկախվածության աճին և ինտեգրման արդյունքների անհավասար բաշխման ռիսկերին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր տարածաշրջանային միավորումների զարգացման փորձը, դրանց ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները, տնտեսական համագործակցության արդյունքները և ինտեգրման արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնացվում են տնտեսական ինքնիշխանության պահպանման, ազգային և տարածաշրջանային շահերի հավասարակշռման, արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ դիմակայունության բարձրացման և երկարաժամկետ համագործակցության կայունության ապահովման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի միջազգային տնտեսական ինտեգրման օրինաչափությունների բացահայտման, տարածաշրջանային համագործակցության հեռանկարների գնահատման և տնտեսական քաղաքականության մշակման տեսական հիմքերի կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, տարածաշրջանագետների, պետական կառավարման ոլորտի հետազոտողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է իսպանացի բանաստեղծ Գուստավո Ադոլֆո Բեքերի բանաստեղծական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ իսպանական ռոմանտիզմի զարգացման, գեղագիտական սկզբունքների և գրական ավանդույթների համատեքստում։ Քննարկվում են XIX դարի իսպանական գրականության պատմամշակութային առանձնահատկությունները, ռոմանտիկական աշխարհայացքի ձևավորման նախադրյալները և բանաստեղծական մտածողության փոփոխությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի ստեղծագործություններում սիրո, մենության, երազանքի, հիասթափության, հիշողության, բնության և մարդկային ներաշխարհի արտահայտման գեղարվեստական միջոցներին։ Ուսումնասիրվում են նրա քնարերգության թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, բանաստեղծական պատկերների կառուցման սկզբունքները, խորհրդանշական արտահայտչամիջոցները և հուզական ապրումների գեղարվեստական վերարտադրության եղանակները։ Դիտարկվում են ռոմանտիկական անհատի հոգեբանական աշխարհը, իրականության և իդեալի հակադրությունը, անիրականանալի ձգտումների թեման և մարդու ներքին զգացմունքների արտահայտման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են բանաստեղծական լեզվի պարզությունն ու երաժշտականությունը, ռիթմական կառուցվածքը, պատկերավորության նրբությունը և քնարական խոսքի արտահայտչական հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում «Հանգեր» բանաստեղծական շարքի գեղարվեստական նշանակությանը, դրա թեմատիկ բազմազանությանը և իսպանական քնարերգության զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել բանաստեղծի ստեղծագործությունները իսպանական և եվրոպական ռոմանտիզմի այլ ներկայացուցիչների գրական ժառանգության հետ՝ բացահայտելու ընդհանուր գեղագիտական միտումներն ու անհատական ստեղծագործական առանձնահատկությունները։ Առանձնացվում են ռոմանտիզմի և հետռոմանտիզմի փոխհարաբերությունները, քնարական հերոսի ինքնարտահայտման ձևերը, բանաստեղծական խորհրդանիշների գործառույթները և նորագույն իսպանական պոեզիայի ձևավորման նախադրյալները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իսպանական գրականության պատմության, ռոմանտիզմի գեղագիտության, բանաստեղծական լեզվի և եվրոպական քնարերգության զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, իսպանագետների, համեմատական գրականագիտության մասնագետների, բանասերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հարավթաթական լեզվական խմբին պատկանող Թաքեստանի բարբառի լեզվաբանական առանձնահատկությունների, կառուցվածքի և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են բարբառի տեղը իրանական լեզուների համակարգում, դրա ծագումնաբանական կապերը, տարածքային տարածվածությունը և հարակից լեզուների ու բարբառների հետ ունեցած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունական համակարգին, ձայնավորների և բաղաձայնների կազմին, հնչյունափոխությունների օրինաչափություններին, շեշտադրության առանձնահատկություններին և բարբառին բնորոշ արտասանական երևույթներին։ Ուսումնասիրվում են բառերի ձևաբանական կառուցվածքը, գոյականի, դերանվան, բայի և խոսքի այլ մասերի քերականական հատկանիշները, հոլովման ու խոնարհման համակարգերը, ինչպես նաև բառաձևերի կազմության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են նախադասության կառուցվածքը, շարահյուսական կապերի արտահայտման միջոցները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները և բարբառի հաղորդակցական գործառույթները։ Կարևորվում են բառապաշարի հիմնական շերտերը, բնիկ իրանական բառերը, փոխառությունները, տեղական խոսակցական ձևերը և լեզվական շփումների հետևանքով առաջացած փոփոխությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պարսկերենի և տարածաշրջանում տարածված այլ լեզուների ազդեցությանը, ինչպես նաև բարբառի պահպանման ու գործածության սոցիոլեզվաբանական պայմաններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել նկարագրական, պատմահամեմատական և համադրական լեզվաբանական մեթոդներ՝ բարբառի կառուցվածքային առանձնահատկությունները բացահայտելու և իրանական լեզուների ընդհանուր զարգացման համատեքստում դրա տեղը որոշելու նպատակով։ Առանձնացվում են բարբառային նյութերի հավաքագրման, բանավոր խոսքի գրառման, լեզվական տվյալների համակարգման և ավանդական բառապաշարի պահպանման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իրանական լեզվաբանության, բարբառագիտության, պատմական լեզվաբանության և տարածաշրջանի լեզվամշակութային բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, իրանագետների, բարբառագետների, բանասերների, ազգագրագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։