Ready-made Materials

Փաստաթղթերի ժողովածուն ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանի գործունեության կազմակերպմանն ու կարգավորմանը վերաբերող պաշտոնական հրովարտակները, կանոնադրական դրույթները, հաստատության կառուցվածքի և ուսումնական կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նյութերն արտացոլում են ճեմարանի իրավական կարգավիճակը, կառավարման սկզբունքները, կրթական առաքելությունը և հաստատության գործունեության համար սահմանված կանոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն արևելյան լեզուների ուսուցմանն առնչվող դրույթները, որոնք ընդգծում են ճեմարանի մասնագիտացված կրթական ուղղվածությունը և արևելագիտության զարգացման գործում նրա ունեցած դերը։ Կանոնադրական բաժինները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ուսումնական հաստատության ներքին կազմակերպման, վարչական ենթակայության, կրթական գործընթացի, ուսուցիչների ու սովորողների կարգավիճակի և հաստատության առօրյա գործունեությունը կարգավորող պահանջների մասին։ Ճեմարանի ցուցակը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում հաստատության կազմի և կառուցվածքի վերաբերյալ՝ լրացնելով պաշտոնական կարգավորումների ընդհանուր պատկերը։ Ժողովածուն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Լազարյան ճեմարանի պատմության, 19-րդ դարի հայ կրթական հաստատությունների կազմակերպման, Մոսկվայի հայ համայնքի կրթամշակութային գործունեության և արևելյան լեզուների ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու կրթության ոլորտում պետական հաստատման և իրավական կարգավորման մեխանիզմները։

Ժողովածուն ներկայացնում է բարոյախոսական բնույթի արձակ ստեղծագործություններ, որոնց հիմնական նպատակն է ընթերցողին փոխանցել մարդկային վարքի, հասարակական հարաբերությունների և անձնական պատասխանատվության վերաբերյալ խրատական գաղափարներ։ Բարոյավեպերի միջոցով անդրադարձ է կատարվում մարդու բնավորությանը, առաքինություններին ու թերություններին, ազնվությանը, արդարությանը, պարտքի գիտակցությանը, աշխատասիրությանը, համեստությանը և բարության կարևորությանը։ Ստեղծագործությունների սյուժեներում բարոյական սկզբունքները կարող են բացահայտվել հերոսների արարքների, նրանց ընտրությունների, փոխհարաբերությունների և այդ գործողությունների հետևանքների միջոցով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով խորհելու ճիշտ ու սխալ վարքագծի, անհատական շահի և հասարակական բարօրության փոխհարաբերության շուրջ։ Այսպիսի գրականությունը միավորում է գեղարվեստական պատմելաձևն ու դաստիարակչական նպատակը՝ բարոյական գաղափարները ներկայացնելով մատչելի և ընթերցանության համար գրավիչ ձևով։ Այն կարող էր ծառայել ոչ միայն որպես ժամանցային ընթերցանություն, այլև որպես ինքնակրթության և բարոյական դաստիարակության միջոց՝ նպաստելով հասարակական գիտակցության, մարդկային արժեքների և վարքականոնների ձևավորմանը։ Ժողովածուն կարևոր է նաև հայ գրականության մեջ բարոյախոսական արձակի և դաստիարակչական ընթերցանության ավանդույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է Նոր կտակարանի առաջին գրքի՝ Մատթեոսի Ավետարանի մեկնաբանությանը և նպատակ ունի բացահայտելու դրա բովանդակային, աստվածաբանական ու բարոյական նշանակությունը։ Մատթեոսի Ավետարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, ուսմունքը, հրաշքները, առակները, խաչելությունն ու հարությունը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա՝ որպես խոստացված Մեսիայի կերպարին։ Մեկնողական գրականության հիմնական նպատակը ավետարանական հատվածների իմաստի պարզաբանումն է, պատմական ու կրոնական համատեքստի բացահայտումը և ընթերցողի համար աստվածաշնչյան խոսքի ընկալումը դյուրացնելը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է Քրիստոսի ծննդյան և մանկության պատմությունը, Հովհաննես Մկրտչի գործունեությունը, քարոզչության սկիզբը, Լեռան քարոզում ներկայացված բարոյական սկզբունքները, աշակերտների ընտրությունը, առակների և հրաշքների նշանակությունը, ինչպես նաև Երուսաղեմ մուտքի, վերջին ընթրիքի և հարության իրադարձությունները։ Մատթեոսի Ավետարանի մեկնությունը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական վարդապետության, հավատքի սկզբունքների և եկեղեցական ուսմունքի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, աստվածաշնչյան գրականությամբ հետաքրքրվողներին և քրիստոնեական կրթությամբ զբաղվող ընթերցողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է XIX դարի հայերեն աստվածաբանական և մեկնողական գրականության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը ներկայացնում է ամերիկացի նշանավոր պետական, հասարակական և գիտական գործիչ Բենիամին Ֆրանկլինի (1706–1790) կյանքն ու գործունեությունը։ Ֆրանկլինը հայտնի է որպես գիտնական, գյուտարար, գրող, հրատարակիչ, դիվանագետ և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հիմնադիր հայրերից մեկը։ Նրա կենսագրությունն ընդգրկում է տպագրական և հրատարակչական գործունեությունից մինչև գիտական փորձեր, հասարակական նախաձեռնություններ և պետական ծառայություն։ Ֆրանկլինը նշանակալի ներդրում է ունեցել էլեկտրականության ուսումնասիրության մեջ, իսկ նրա անունը կապվում է կայծակնային պաշտպանության համակարգի՝ շանթարգելի ստեղծման և տարածման հետ։ Նա կարևոր դեր է կատարել նաև ամերիկյան անկախության համար մղվող պայքարում, մասնակցել է Անկախության հռչակագրի մշակմանը և Փարիզի պայմանագրի կնքմանը։ Նրա հասարակական գործունեությունը ներառել է կրթական, մշակութային և բարեգործական նախաձեռնություններ, որոնց նպատակն էր նպաստել հասարակության զարգացմանն ու գիտելիքի տարածմանը։ Կենսագրական աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու Ֆրանկլինի անձնական ուղուն, մտավոր հետաքրքրություններին, գիտական ձեռքբերումներին և քաղաքական գործունեությանը։ Այն կարող է հետաքրքրել համաշխարհային պատմությամբ, ամերիկյան պատմությամբ, գիտության զարգացմամբ և լուսավորական դարաշրջանի նշանավոր գործիչների կյանքով զբաղվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը ներկայացնում է առողջության պահպանման և ամրապնդման վերաբերյալ գործնական խորհուրդներ՝ հիմնված մարդու բնական կարիքների, առօրյա սովորությունների և կենսակերպի կարևորության վրա։ Այն անդրադառնում է անձնական հիգիենայի, մաքրության, սննդի, ֆիզիկական ակտիվության, հանգստի և առողջ միջավայրի պահպանման հարցերին։ Բնական առողջության գաղափարը ենթադրում է, որ մարդու ինքնազգացողության վրա էական ազդեցություն ունեն շրջակա միջավայրը, սննդակարգը, շարժունությունը, քնի կանոնավորությունը և առօրյա վարքագիծը։ Նմանատիպ խրատական գրականությունը նպատակ է ունեցել հասարակության շրջանում տարածելու առողջության պահպանման տարրական գիտելիքներ, խրախուսելու կանխարգելիչ մոտեցումը և ձևավորելու սեփական առողջության նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունք։ Աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը կարող է ներառել նաև հիվանդությունների կանխարգելման, մաքուր օդի, ջրի օգտագործման, բնակարանի սանիտարական պայմանների և առողջ սովորությունների նշանակության վերաբերյալ խորհուրդներ։ Այն արտացոլում է XIX դարի առողջապահական կրթության և հանրամատչելի բժշկական գիտելիքների տարածման ձգտումները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բժշկության և հանրային առողջության պատմությամբ, հիգիենայի զարգացման և հայերեն առողջապահական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար՝ որպես ժամանակաշրջանի առողջապահական պատկերացումների տպագիր վկայություն։

Աշխատությունը նվիրված է բնության և բնական աշխարհի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով կենդանի օրգանիզմների, բույսերի, կենդանիների, Երկրի և բնական երևույթների վերաբերյալ գիտելիքներ։ Բնական պատմությունը որպես գիտելիքի բնագավառ նպատակ ունի բացահայտելու բնության բազմազանությունը, ուսումնասիրելու կենդանի և անկենդան աշխարհի առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքը, ծագումն ու փոխկապակցվածությունը։ Այս գիտակարգի շրջանակում դիտարկվում են բույսերի և կենդանիների տեսակները, դրանց կենսագործունեությունը, տարածվածությունը, բնական միջավայրին հարմարվելու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև երկրային բնության տարբեր բաղադրիչները։ Բնագիտական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մարդու և շրջակա միջավայրի փոխհարաբերությունների ընկալման, բնության օրինաչափությունների բացահայտման և գիտական մտածողության զարգացման համար։ Աշխատության լայն թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ձևավորելու ընդհանուր պատկերացում բնական աշխարհի կառուցվածքի ու բազմազանության մասին։ Նման գրքերը XIX դարում կարևոր դեր են ունեցել բնագիտական գիտելիքների տարածման և կրթական մակարդակի բարձրացման գործում՝ գիտությունը հասանելի դարձնելով ավելի լայն ընթերցողական շրջանակների։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայերեն բնագիտական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար և կարող է հետաքրքրել կենսաբանությամբ, բնագիտությամբ, երկրագիտությամբ ու գիտության պատմությամբ զբաղվողներին։

Հրատարակությունը նախատեսված է 1872 թվականի՝ նահանջ տարվա համար և ներկայացնում է ժամանակի հաշվարկման ու օրացուցային տեղեկությունների համակարգված ժողովածու։ «Բնական տարեցույց» անվանումը մատնանշում է բնության պարբերական երևույթների և ժամանակի բնական ընթացքի հետ կապված տեղեկությունների ընդգրկումը։ Նմանատիպ տարեցույցները սովորաբար պարունակում էին տարվա ամիսների և օրերի դասավորությունը, շաբաթների հերթականությունը, տոնական ու հիշատակի օրերի նշումները, ինչպես նաև արևի և լուսնի շարժման, եղանակների փոփոխության և աստղագիտական երևույթների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Նահանջ տարվա առանձնահատկությունը՝ փետրվարին լրացուցիչ օրվա ավելացումը, օրացուցային հաշվարկների կարևոր բաղադրիչներից է և ապահովում է օրացուցային տարվա համապատասխանությունը արեգակնային տարվա տևողությանը։ Տարեցույցները XIX դարում կարևոր դեր ունեին առօրյա կյանքի կազմակերպման, ժամանակի հաշվառման, տոնացույցի պահպանման և հասարակական գործունեության պլանավորման մեջ։ Դրանք ծառայում էին որպես գործնական տեղեկատու նյութ՝ օգտակար լինելով տարբեր մասնագիտությունների տեր մարդկանց, ուսուցիչների, սովորողների և ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Կոստանդնուպոլսի հայալեզու տպագրության և XIX դարի օրացուցային մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով ժամանակի գիտական ու գործնական տեղեկատվության տարածման ավանդույթները։

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի տեսական և հասարակական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով բնական օրենքի, գրավականային հարաբերությունների, տոհմային և ազգային իրավունքի հարցերին։ Բնական իրավունքի գաղափարը հիմնվում է այն համոզմունքի վրա, որ մարդու և հասարակության որոշ իրավունքներ բխում են մարդկային բնությունից, բանականությունից ու արդարության համընդհանուր սկզբունքներից և չեն սահմանափակվում միայն պետության ընդունած օրենքներով։ Այս մոտեցման շրջանակում կարևորվում են անձի ազատությունը, սեփականության պաշտպանությունը, պարտավորությունների կատարումը, արդարությունը և հասարակական համակեցության կարգավորումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև գրավականային հարաբերությունները, որոնք առնչվում են պարտքի ապահովման, գույքային պատասխանատվության և սեփականության իրավական պաշտպանության խնդիրներին։ Տոհմային իրավունքի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ազգակցական կապերի, ժառանգության, ընտանեկան հարաբերությունների և տոհմի ներսում գործող իրավական ու սովորութային կարգերի հարցերին։ Ազգային իրավունքի թեման իր հերթին առնչվում է ազգային համայնքների ինքնուրույնությանը, հասարակական կազմակերպվածությանը և իրավական առանձնահատկություններին։ Գիրքը կարևոր է իրավունքի պատմության, իրավափիլիսոփայական մտքի և XIX դարի հայերեն իրավագիտական գրականության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով իրավական գիտելիքների տարբեր ոլորտների համադրություն։

Աշխատությունը նվիրված է մարդու բնավորության ձևավորմանն ու դաստիարակությանը՝ դիտարկելով անձի բարոյական, հոգեբանական և վարքային հատկանիշների զարգացման նշանակությունը։ Բնավորության կրթությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանկավարժական և դաստիարակչական մտածողության մեջ, քանի որ այն վերաբերում է ոչ միայն գիտելիքների փոխանցմանը, այլև անհատի արժեքային համակարգի, կամքի, ինքնակարգապահության և հասարակական վարքագծի ձևավորմանը։ Այս թեմայի շրջանակում կարևորվում են այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են ազնվությունը, պատասխանատվությունը, աշխատասիրությունը, համբերությունը, արդարամտությունը, ինքնատիրապետումը և հարգանքը շրջապատի նկատմամբ։ Աշխատության վերնագիրը մատնանշում է դաստիարակության՝ որպես շարունակական գործընթացի դիտարկումը, որի ընթացքում ընտանիքը, դպրոցը և հասարակական միջավայրը կարող են էական ազդեցություն ունենալ մարդու անհատականության զարգացման վրա։ Բնավորության ձևավորման հարցը կապված է նաև ինքնաճանաչողության, սեփական վարքի գիտակցված վերահսկման և բարոյական սկզբունքներով առաջնորդվելու կարողության հետ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանկավարժության, հոգեբանության, բարոյագիտության և հայ կրթական մտքի պատմությամբ զբաղվող ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր է նաև XIX դարի հայերեն դաստիարակչական գրականության և անձի բարոյական զարգացման վերաբերյալ պատկերացումների ուսումնասիրության համար։

«Բոլ նավապետ» վերնագրով հրատարակությունը ներկայացնում է նավապետի կերպարի շուրջ ձևավորված գրական երկ։ Վերնագիրը հուշում է ծովային միջավայրի և նավագնացության հետ կապված թեմատիկ ուղղվածություն, որտեղ կենտրոնական տեղ կարող են զբաղեցնել նավապետի անձը, նրա պարտականությունները, ծովային ճանապարհորդությունները և նավի անձնակազմի հետ հարաբերությունները։ Նավապետի կերպարը համաշխարհային գրականության մեջ հաճախ մարմնավորում է առաջնորդության, պատասխանատվության, վճռականության և դժվարությունների հաղթահարման գաղափարները։ Ծովային միջավայրն իր հերթին գրական ստեղծագործություններում հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ճանապարհորդության, վտանգների, անհայտ տարածքների բացահայտման և մարդկային փոխհարաբերությունների թեմաներին։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել ստեղծագործության սյուժեն, ժանրը կամ պատմական հիմքը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն գրական ժառանգության և Զմյուռնիայի հայկական տպագրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է ընդգրկվել ծովային թեմաներով գրականության, հայերեն գեղարվեստական հրատարակությունների և ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի վերաբերյալ մատենագիտական ուսումնասիրություններում։

Աշխատությունն անդրադառնում է Սուրբ վայրերում ազգային սեփականության, համատեղ օգտագործման իրավունքների, եկեղեցական արարողությունների և հաստատված սովորույթների կարգավորմանը։ Այն առնչվում է քրիստոնեական սրբավայրերի նկատմամբ տարբեր ազգային և եկեղեցական համայնքների իրավունքներին, դրանց պահպանմանն ու տնօրինմանը, ինչպես նաև այդ վայրերում ձևավորված ավանդական կարգերի պահպանման հարցերին։ Երուսաղեմի սրբավայրերը պատմականորեն ունեցել են առանձնահատուկ նշանակություն քրիստոնեական աշխարհի համար և եղել են տարբեր եկեղեցիների ու համայնքների հոգևոր կյանքի կարևոր կենտրոններ։ Դրանց օգտագործման, սպասարկման, սեփականության և արարողությունների իրականացման հարցերը կարգավորվել են պատմականորեն ձևավորված իրավունքներով, պայմանավորվածություններով և սովորույթներով։ Նման հարցերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու սրբավայրերի շուրջ եկեղեցական հարաբերությունների բարդ համակարգը, համայնքների իրավական դիրքը և կրոնական ավանդույթների պահպանման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես Հայ առաքելական եկեղեցու՝ Երուսաղեմի սրբավայրերում ունեցած իրավունքների և ներկայության պատմական համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրել եկեղեցական իրավունքով, կանոնական ավանդույթներով, Երուսաղեմի հայ համայնքի պատմությամբ և քրիստոնեական սրբավայրերի կառավարման հարցերով զբաղվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը գիտելիքների տարբեր բնագավառների համառոտ ներկայացմանն ուղղված հանրագիտարանային բնույթի ժողովածու է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել բնության, մարդու, հասարակության, պատմության, կրթության և արվեստի վերաբերյալ հիմնական հասկացություններին ու գիտական պատկերացումներին։ Բովանդակային ընդգրկումը ներառում է բնական գիտությունների ոլորտը՝ բնության երևույթների և աշխարհի կառուցվածքի ուսումնասիրությամբ, բարոյական գիտելիքները՝ մարդու վարքագծի, արժեքների ու հասարակական հարաբերությունների դիտարկմամբ, ինչպես նաև պատմական տեղեկությունները՝ անցյալի իրադարձությունների և մարդկային քաղաքակրթության զարգացման վերաբերյալ։ Աշխատության մեջ ընդգրկված ուսումնական գիտելիքներն ուղղված են ընդհանուր կրթական մակարդակի բարձրացմանը, տարբեր գիտությունների հիմունքների յուրացմանը և մտահորիզոնի ընդլայնմանը։ Արվեստներին վերաբերող բաժինն անդրադառնում է ստեղծագործական գործունեության և գեղարվեստական արտահայտման բնագավառին՝ ներկայացնելով արվեստի մասին ընդհանուր պատկերացումներ։ Տարբեր գիտակարգերի համադրումը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ձևավորելու աշխարհի և մարդկային գործունեության բազմակողմանի ընկալում՝ առանց սահմանափակվելու մեկ առանձին գիտության շրջանակով։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի XIX դարի հայերեն հանրամատչելի և կրթական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով գիտելիքների տարածման և հանրակրթության զարգացման ձգտումները։

Աշխատությունը նախատեսված է ազգային դպրոցների սովորողների համար և նպատակ ունի ներկայացնելու բուսաբանության հիմնական գիտելիքները՝ մատչելի ու ուսումնական նպատակներին համապատասխան ձևով։ Այն վերաբերում է բույսերի աշխարհին, դրանց կառուցվածքին, առանձնահատկություններին, կենսագործունեությանը և բնության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Բուսաբանությունը՝ որպես կենսաբանական գիտության ճյուղ, ուսումնասիրում է բույսերի բազմազանությունը, աճն ու զարգացումը, բազմացումը, սնուցումը և շրջակա միջավայրի հետ փոխազդեցությունը։ Դպրոցական դասավանդման տեսանկյունից այս գիտելիքները կարևոր են բնության մասին համակարգված պատկերացում կազմելու, կենդանի օրգանիզմների առանձնահատկությունները ճանաչելու և բնական երևույթները գիտականորեն ընկալելու համար։ Ուսումնական բնույթի նման աշխատությունները նպաստում էին բնագիտական կրթության տարածմանը, սովորողների դիտողականության զարգացմանը և շրջակա միջավայրի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Բույսերի տեսակների, դրանց օգտակար հատկությունների և բնության մեջ կատարած դերի ուսումնասիրությունը նաև գործնական նշանակություն ունի գյուղատնտեսության, առողջապահության և առօրյա կյանքի համար։ Գիրքը կարևոր է XIX դարի հայալեզու բնագիտական ուսումնական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել բուսաբանությամբ, բնագիտության դասավանդմամբ ու հայ կրթական ժառանգությամբ զբաղվողներին։

«Բռնի ամուսնություն» վերնագրով հրատարակությունն անդրադառնում է ամուսնության՝ առանց անձի ազատ կամքի և համաձայնության կնքման խնդրին։ Թեման առնչվում է անհատի ազատ ընտրության իրավունքի, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական սովորույթների և ավանդական միջավայրում կնոջ ու տղամարդու դիրքի հարցերին։ Բռնի ամուսնության երևույթը պատմականորեն կապված է եղել ընտանիքի և համայնքի կողմից անձնական որոշումների վրա գործադրվող ճնշման, ծնողների կամ հարազատների կամքի գերակայության և ամուսնության՝ որպես ընտանեկան կամ տնտեսական պայմանավորվածության ընկալման հետ։ Նման թեմայով գրական ստեղծագործությունները հաճախ նպատակ են ունեցել ուշադրություն հրավիրել անհատի իրավունքների սահմանափակման, հարկադրանքի հետևանքների և ընտանեկան կյանքի վրա հասարակական նախապաշարումների ազդեցության վրա։ Վերնագիրը թույլ է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել որպես ընտանեկան և հասարակական հարաբերությունների խնդրին նվիրված երկ, սակայն սյուժեի ու կերպարների վերաբերյալ որոշակի մանրամասներ վերագրել հնարավոր չէ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայ գրականության և հասարակական մտքի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես անձնական ազատության, ամուսնության և ընտանեկան հարաբերությունների շուրջ ձևավորված քննարկումների արտացոլում։