Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է հայկական միջնադարյան ժողովրդական մշակույթի համակարգում պաշտամունքային և հիշատակային հուշարձանների դերի, պատմական զարգացման և խորհրդանշական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են միջնադարյան Հայաստանի կրոնական պատկերացումները, ժողովրդական հավատալիքները, ծիսական ավանդույթները և դրանց արտացոլումը նյութական մշակույթի տարբեր հուշարձաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաչքարերի, տապանաքարերի, հուշակոթողների, սրբավայրերի և պաշտամունքային նշանակություն ունեցող այլ կառույցների ձևաբանական, գեղարվեստական ու իմաստաբանական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են դրանց ստեղծման պատմամշակութային նախադրյալները, տարածքային տարածվածությունը, կառուցվածքային լուծումները, զարդաքանդակային հորինվածքները և խորհրդանշական պատկերների մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում քրիստոնեական աշխարհայացքի և նախաքրիստոնեական հավատալիքների փոխազդեցությանը, ժողովրդական ծիսակարգերի շարունակականությանը, ինչպես նաև հիշատակի, նախնիների պաշտամունքի և սրբազան տարածության ընկալման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են հուշարձանների սոցիալական և համայնքային գործառույթները, դրանց կապը թաղման սովորույթների, ուխտագնացությունների, հիշատակի արարողությունների և ժողովրդական տոնածիսական մշակույթի հետ։ Դիտարկվում են պատմական, հնագիտական, ազգագրական և արվեստաբանական հետազոտության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ հուշարձանների ծագման, նշանակության և մշակութային փոխակերպումների բացահայտման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հնագետների, ազգագրագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, կրոնագետների, հայագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է թելպանրի արտադրության համար նախատեսված տեխնոլոգիական տեղակայանքի մշակմանը, դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և արդյունավետ աշխատանքն ապահովող տեխնոլոգիական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Քննարկվում են թելպանրի պատրաստման ավանդական և ժամանակակից եղանակները, կաթնային հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, պանրային զանգվածի մշակման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտադրական գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պանրային զանգվածի տաքացման, մշակման, ձգման, թելերի ձևավորման և պատրաստի արտադրանքի ստացման տեխնոլոգիական փուլերին։ Ուսումնասիրվում են տեղակայանքի հիմնական աշխատանքային հանգույցների կառուցվածքը, դրանց փոխգործակցությունը, սարքավորման արտադրողականության վրա ազդող գործոնները և տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալ ռեժիմների ընտրության սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմաստիճանի, խոնավության, մեխանիկական ազդեցության, մշակման տևողության և պանրային զանգվածի կառուցվածքային հատկությունների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում են սարքավորման էներգաարդյունավետության բարձրացումը, արտադրական կորուստների նվազեցումը, սանիտարահիգիենիկ պահանջների պահպանումը և պատրաստի արտադրանքի որակական ցուցանիշների կայունության ապահովումը։ Դիտարկվում են կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերի հաշվարկման, փորձարարական գնահատման ու կատարելագործման հնարավորությունները, ինչպես նաև մշակվող տեղակայանքի կիրառման հեռանկարները կաթնամթերքի արտադրության կազմակերպություններում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգների, մեքենաշինարարների, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետների, տեխնոլոգիական սարքավորումների նախագծողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդամթերք արտադրող կազմակերպություններում արտադրանքի հետևելիության ապահովման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման կազմակերպական, տեխնոլոգիական ու կառավարչական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Քննարկվում են սննդամթերքի արտադրության և մատակարարման շղթայի տարբեր փուլերում հումքի, բաղադրիչների, կիսաֆաբրիկատների և պատրաստի արտադրանքի շարժի վերահսկման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց ծագման ու տեղաշարժի վերաբերյալ տեղեկատվության գրանցման և պահպանման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետևելիության համակարգերի նշանակությանը սննդամթերքի անվտանգության ապահովման, որակի կառավարման, արտադրական ռիսկերի նվազեցման և սպառողների շահերի պաշտպանության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են արտադրանքի նույնականացման, խմբաքանակների հաշվառման, փաստաթղթաշրջանառության կազմակերպման, տեղեկատվական համակարգերի ներդրման և տվյալների փոխանակման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային չափորոշիչների և սննդամթերքի անվտանգության կառավարման համակարգերի պահանջներին, մասնավորապես՝ HACCP սկզբունքների և ISO 22000 ստանդարտի հետ հետևելիության գործընթացների փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում են Հայաստանի սննդարդյունաբերական կազմակերպությունների տեխնիկական և կազմակերպական հնարավորությունները, անձնակազմի մասնագիտական պատրաստվածությունը, վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործումը և արտադրանքի հետկանչի գործընթացների արդյունավետ կազմակերպումը։ Դիտարկվում են թվային տեխնոլոգիաների, ավտոմատացված հաշվառման և տվյալների միասնական կառավարման համակարգերի կիրառման հեռանկարները՝ արտադրության թափանցիկության, մրցունակության և սպառողական վստահության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սննդարդյունաբերության մասնագետների, որակի կառավարման պատասխանատուների, սննդամթերքի անվտանգության փորձագետների, արտադրական կազմակերպությունների ղեկավարների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է փափուկ պանրի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման գիտական ու գործնական հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են կաթի՝ որպես հիմնական հումքի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և տեխնոլոգիական հատկությունները, պանրի արտադրության ընթացքում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունները, ինչպես նաև պատրաստի արտադրանքի որակի ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կաթի նախնական մշակման, մակարդման, կաթնաշոռային զանգվածի ձևավորման, շիճուկի հեռացման, աղադրման և հասունացման գործընթացների տեխնոլոգիական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են կաթնաթթվային մանրէների, ֆերմենտային պատրաստուկների, ջերմաստիճանային ռեժիմների և արտադրական պայմանների ազդեցությունը պանրի կառուցվածքի, համի, բույրի, խոնավության և պահպանման կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրական գործընթացների օպտիմալացման, հումքի արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցման և պատրաստի արտադրանքի սննդային ու զգայորոշական հատկությունների բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են սննդամթերքի անվտանգության պահանջների պահպանումը, մանրէաբանական վերահսկողությունը, արտադրանքի որակի գնահատման մեթոդները և պահպանման ժամկետի վրա ազդող գործոնների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ժամանակակից սարքավորումների, նորարարական տեխնոլոգիական լուծումների և արտադրության կառավարման արդյունավետ մոտեցումների կիրառման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգների, կաթնամթերքի արտադրության մասնագետների, կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, սննդամթերքի որակի վերահսկման մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկաբյուջետային քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և կատարելագործման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են պետական ֆինանսների կառավարման տեսական հիմքերը, հարկային համակարգի և բյուջետային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի, մակրոտնտեսական կայունության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական բյուջեի եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքին, հարկային մուտքերի ապահովման մեխանիզմներին, բյուջետային միջոցների արդյունավետ բաշխմանը և պետական ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման սկզբունքներին։ Ուսումնասիրվում են հարկային վարչարարության կատարելագործման, հարկային բեռի հավասարակշռման, ստվերային տնտեսության կրճատման և հարկային կարգապահության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բյուջեի պակասուրդի, պետական պարտքի կառավարման, հարկաբյուջետային ռիսկերի գնահատման և միջնաժամկետ բյուջետային պլանավորման հիմնահարցերին։ Կարևորվում են հարկաբյուջետային քաղաքականության հակացիկլային գործառույթները, պետական ներդրումների արդյունավետությունը, սոցիալական ծախսերի նպատակային բաշխումը և տնտեսական զարգացման առաջնահերթությունների ֆինանսական ապահովումը։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, հարկաբյուջետային կարգավորման գործիքների արդյունավետության գնահատման մոտեցումները և Հայաստանի տնտեսական առանձնահատկություններին համապատասխան բարեփոխումների մշակման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հարկային և բյուջետային քաղաքականության հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է անձի հոգեբանական տիպերի առանձնահատկությունների և մասնագիտական գործունեության ընթացքում առաջացող աշխատանքային սթրեսի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են անձի անհատական-հոգեբանական տարբերությունները, խառնվածքի, բնավորության, հուզական կայունության և վարքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը աշխատանքային միջավայրում սթրեսային իրավիճակների ընկալման ու հաղթահարման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգեբանական տիպաբանությունների տեսական մոտեցումներին, անձնային հատկությունների գնահատման մեթոդներին, ինչպես նաև մասնագիտական սթրեսի առաջացման հիմնական պատճառներին և դրսևորումներին։ Ուսումնասիրվում են աշխատանքային ծանրաբեռնվածության, պատասխանատվության, միջանձնային հարաբերությունների, կազմակերպական միջավայրի և մասնագիտական պահանջների ազդեցությունը աշխատակիցների հոգեբանական վիճակի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում տարբեր հոգեբանական տիպերին բնորոշ սթրեսակայունության, հուզական արձագանքման, հարմարվողականության և դժվարությունների հաղթահարման ռազմավարությունների առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են մասնագիտական այրման կանխարգելման, աշխատակիցների հոգեբանական բարեկեցության պահպանման, աշխատանքային պայմանների բարելավման և կազմակերպություններում հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մեխանիզմների մշակման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են հոգեբանական թեստավորման, հարցումների և համեմատական վերլուծության կիրառման հնարավորությունները՝ անձնային առանձնահատկությունների և աշխատանքային սթրեսի միջև կապերի բացահայտման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, կազմակերպական հոգեբանության մասնագետների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, ղեկավարների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է գործողություն-անկյուն փոփոխականների կիրառման տեսական և մաթեմատիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը կոնֆորմ մեխանիկայի շրջանակներում։ Քննարկվում են դասական մեխանիկայի համիլտոնյան ձևակերպման հիմնական սկզբունքները, կանոնական ձևափոխությունների նշանակությունը, ինտեգրվող դինամիկական համակարգերի հատկությունները և դրանց նկարագրման մաթեմատիկական մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործողություն-անկյուն փոփոխականների կառուցման եղանակներին, շարժման հավասարումների պարզեցմանը, պահպանման օրենքների բացահայտմանը և դինամիկական համակարգերի փուլային տարածության երկրաչափական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են կոնֆորմ սիմետրիայի առանձնահատկությունները, մասշտաբային ձևափոխությունների դերը և դրանց փոխկապակցվածությունը մեխանիկական համակարգերի դինամիկայի հետ։ Ուսումնասիրվում են համիլտոնյան համակարգերի ինտեգրվելիության պայմանները, պարբերական և քվազիպարբերական շարժումների նկարագրման հնարավորությունները, ինչպես նաև գործողության և անկյան փոփոխականների միջոցով շարժման բնութագրերի արտահայտման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Պուասոնի փակագծերի, կանոնական կոորդինատների, սիմպլեկտիկ կառուցվածքների և պահպանվող մեծությունների մաթեմատիկական նշանակությանը։ Կարևորվում են տեսական մեխանիկայի տարբեր մոտեցումների փոխկապակցվածությունը, դինամիկական հավասարումների վերլուծական լուծումների որոնումը և ուսումնասիրվող մեթոդների կիրառման հնարավորությունները մաթեմատիկական ֆիզիկայում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեսական ֆիզիկոսների, մաթեմատիկոսների, դասական և մաթեմատիկական մեխանիկայի հետազոտողների, դինամիկական համակարգերի մասնագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանային համակարգի գործունեության վիճակագրական ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով 2012 թվականի ընթացքում գրադարանների իրականացրած աշխատանքները, դրանց հիմնական ցուցանիշները և զարգացման միտումները։ Քննարկվում են հանրապետության հանրային և այլ գրադարանների գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները, գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանման և օգտագործման գործընթացները, ինչպես նաև բնակչության գրադարանային սպասարկման վիճակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների քանակական ցուցանիշներին, գրքային ֆոնդերի ծավալներին, ընթերցողների թվին, հաճախումների հաճախականությանը, գրքատացքի ցուցանիշներին և տեղեկատվական ծառայությունների մատուցման արդյունավետությանը։ Վիճակագրական տվյալների վերլուծության միջոցով հնարավոր է գնահատել գրադարանների գործունեության տարածքային տարբերությունները, նյութատեխնիկական ապահովվածությունը, աշխատակազմի մասնագիտական ներուժը և գրադարանային ծառայությունների մատչելիությունը։ Անդրադարձ է կատարվում գրադարանային գործի կազմակերպման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման, գրադարանային ֆոնդերի արդիականացման և ընթերցողական պահանջմունքների բավարարման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում են հաշվետու ժամանակաշրջանի ցուցանիշների համադրումը, գրադարանային համակարգի գործունեության արդյունավետության գնահատումը և հետագա զարգացման առաջնահերթությունների որոշումը։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և վերլուծական աղբյուր գրադարանային քաղաքականության մշակման, ոլորտային հետազոտությունների իրականացման և կառավարման որոշումների հիմնավորման համար։ Այն օգտակար է գրադարանագետների, մատենագետների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, մշակութային հաստատությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հուշագրական բնույթի աշխատությունը նվիրված է 1936–1939 թվականներին Իսպանիայում տեղի ունեցած քաղաքացիական պատերազմի իրադարձություններին, դրանց պատմական միջավայրին և մարդկային ճակատագրերի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Պատերազմական ժամանակաշրջանը ներկայացվում է անձնական հիշողությունների, ապրումների և իրադարձությունների ականատեսի դիտարկումների տեսանկյունից՝ հնարավորություն ընձեռելով պատմական գործընթացները դիտարկել անհատական փորձառության համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում իսպանական հասարակության քաղաքական և գաղափարական հակասություններին, հանրապետականների ու ազգայնականների միջև ծավալված հակամարտությանը, պատերազմի ընթացքում հասարակական կյանքի փոփոխություններին և բնակչության առօրյա դժվարություններին։ Կարևորվում են պատերազմի մասնակիցների և խաղաղ բնակչության ապրումները, հասարակական հարաբերությունների վերափոխումները, մարդկային համերաշխության և բարոյական ընտրության խնդիրները։ Հուշագրական շարադրանքը կարող է լուսաբանել նաև միջազգային քաղաքական իրադրության, օտարերկրյա կամավորների մասնակցության և պատերազմի նկատմամբ տարբեր հասարակական շրջանակների վերաբերմունքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն անհատական հիշողության և պատմական իրականության փոխհարաբերությունները, դեպքերի սուբյեկտիվ ընկալումը և անցյալի վերաիմաստավորման գործընթացը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների անձնական վկայություն, այլև որպես պատերազմի սոցիալական, մշակութային և հոգեբանական հետևանքների ուսումնասիրման աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հուշագրական գրականության հետազոտողների, իսպանագետների, մշակութաբանների, դասախոսների և պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է էկումենիկ շարժման ձևավորման, զարգացման և քրիստոնեական եկեղեցիների միջև համագործակցության գործընթացներում Հայ առաքելական եկեղեցու ունեցած դերի ու դիրքորոշումների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են էկումենիզմի պատմական և աստվածաբանական հիմքերը, քրիստոնեական տարբեր դավանանքների միջև երկխոսության առաջացման նախադրյալները, ինչպես նաև եկեղեցական միասնության գաղափարի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայ եկեղեցու դավանաբանական, ծիսական և պատմական առանձնահատկություններին, նրա հարաբերություններին ուղղափառ, կաթոլիկ և բողոքական եկեղեցիների հետ, ինչպես նաև միջեկեղեցական համագործակցության հնարավորություններին ու սահմանափակումներին։ Ուսումնասիրվում են քրիստոնեական միասնության վերաբերյալ աստվածաբանական մոտեցումները, եկեղեցիների միջև գոյություն ունեցող դավանաբանական տարաձայնությունները և դրանց հաղթահարմանն ուղղված երկխոսության սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայ առաքելական եկեղեցու մասնակցությանը միջազգային էկումենիկ նախաձեռնություններին, միջեկեղեցական հանդիպումներին և քրիստոնեական կազմակերպությունների գործունեությանը։ Կարևորվում են եկեղեցական ինքնության պահպանման, ավանդական դավանանքի շարունակականության, փոխադարձ ճանաչման և համագործակցության հարցերը։ Դիտարկվում է նաև էկումենիկ շարժման նշանակությունը միջկրոնական ու միջմշակութային փոխըմբռնման, խաղաղության և հասարակական համերաշխության ամրապնդման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել աստվածաբանների, եկեղեցու պատմաբանների, կրոնագետների, հայագետների, հոգևորականների, մշակութաբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզում գործող խաղողի վերամշակման կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական վիճակի գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են ագրովերամշակող կազմակերպությունների ֆինանսական գործունեության առանձնահատկությունները, տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության, վճարունակության և շահութաբերության գնահատման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղողի վերամշակման և գինեգործական արտադրության կազմակերպությունների ֆինանսական ցուցանիշների վերլուծությանը, արտադրական ծախսերի կառուցվածքին, շրջանառու միջոցների կառավարմանը, կապիտալի օգտագործման արդյունավետությանը և ներդրումային հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծության, իրացվելիության, գործարար ակտիվության, պարտքային բեռնվածության և եկամտաբերության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում արտադրության սեզոնայնության, հումքի մատակարարման, իրացման շուկաների, գնային տատանումների և մրցակցային միջավայրի ազդեցությանը կազմակերպությունների տնտեսական արդյունքների վրա։ Կարևորվում են ֆինանսական ռիսկերի բացահայտումը, կառավարչական որոշումների հիմնավորումը, ֆինանսական պլանավորման և կանխատեսման գործիքների կատարելագործումը, ինչպես նաև կազմակերպությունների տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործումը։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի խաղողագործության և գինեգործության զարգացման առանձնահատկությունները՝ որպես վերամշակող կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության կարևոր պայմաններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ագրոբիզնեսի կառավարման մասնագետների, գինեգործական կազմակերպությունների ղեկավարների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է գանգուղեղային վնասվածքների ախտածագման գործընթացում միկրոշրջանառության խանգարումների և արյան բջիջների ագրեգացիոն հատկությունների փոփոխությունների դերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գլխուղեղի վնասվածքների հետևանքով առաջացող անոթային և հեմոդինամիկ փոփոխությունները, մազանոթային արյան հոսքի խանգարման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ուղեղային հյուսվածքների թթվածնային և նյութափոխանակային ապահովման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էրիթրոցիտների և թրոմբոցիտների ագրեգացիոն հատկություններին, արյան մածուցիկության փոփոխություններին, անոթային էնդոթելի ֆունկցիոնալ վիճակին և միկրոանոթային շրջանառության խանգարումների առաջացման գործոններին։ Ուսումնասիրվում են առաջնային մեխանիկական վնասման և երկրորդային ախտաբանական գործընթացների փոխկապակցվածությունը, հյուսվածքային հիպօքսիայի, բորբոքային պատասխանների և միկրոշրջանառության անբավարարության նշանակությունը գլխուղեղի ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխության մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում արյան ռեոլոգիական ցուցանիշների գնահատման, միկրոշրջանառության վիճակի հետազոտման և վնասվածքի ծանրության աստիճանի հետ դրանց հնարավոր փոխկապակցվածության բացահայտման մեթոդներին։ Կարևորվում են ախտածագման մեխանիզմների խորացված ուսումնասիրությունը, վաղ ախտորոշման հնարավորությունների ընդլայնումը, երկրորդային վնասումների կանխարգելման և բուժական մոտեցումների կատարելագործման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, նյարդավիրաբույժների, վնասվածքաբանների, ախտաֆիզիոլոգների, արյունաբանների, վերակենդանացման մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ծագում ունեցող էլիսիտորների ազդեցության ուսումնասիրությանը բուսական երկրորդային նյութափոխանակության գործընթացների, մասնավորապես՝ հիպերիցինների և պոդոֆիլոտոքսինների կենսասինթեզի նյութափոխանակային ուղիների վրա։ Քննարկվում են կենսաբանական ակտիվ բնական միացությունների առաջացման կենսաքիմիական և մոլեկուլային մեխանիզմները, բույսերի պաշտպանական պատասխանների կարգավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ազդակների դերը երկրորդային մետաբոլիտների կուտակման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսածին և ոչ կենսածին էլիսիտորների ազդեցությանը բուսական բջիջների նյութափոխանակային ակտիվության, ֆերմենտային համակարգերի և կենսասինթեզի հետ կապված գեների արտահայտման վրա։ Ուսումնասիրվում են բուսական հյուսվածքների և բջջային կուլտուրաների օգտագործման հնարավորությունները կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ստացման նպատակով, ինչպես նաև դրանց արտադրության արդյունավետության բարձրացման կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հիպերիցինների և պոդոֆիլոտոքսինների կենսաբանական հատկություններին, դրանց դեղագործական նշանակությանը և կենսասինթեզի գործընթացների կարգավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են էլիսիտորների տեսակի, խտության և ազդեցության տևողության ընտրությունը, նյութափոխանակային փոփոխությունների գնահատումը, կենսաքիմիական վերլուծության մեթոդների կիրառումը և նպատակային միացությունների կուտակման օպտիմալ պայմանների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, բուսաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, կենսատեխնոլոգների, դեղագործական հետազոտությունների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է էկրանային մշակույթի և տեսալսողական հաղորդակցության միջոցների դերին գեղագիտական դաստիարակության գործընթացում, դրանց կրթական, մշակութային և հոգեբանական ազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են էկրանային արվեստի գեղագիտական բնույթը, կինոյի, հեռուստատեսության և տեսալսողական այլ միջոցների արտահայտչական հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը անհատի գեղարվեստական ճաշակի, ստեղծագործական մտածողության և մշակութային ընկալումների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերային լեզվի, գույնի, ձայնի, շարժման, մոնտաժի և գեղարվեստական կերպարի ազդեցությանը դիտողի հուզական ու գեղագիտական ընկալման վրա։ Ուսումնասիրվում են էկրանային ստեղծագործությունների դաստիարակչական ներուժը, արվեստի տարբեր տեսակների փոխազդեցությունը և տեսալսողական նյութերի կիրառման հնարավորությունները կրթական ու մշակութային միջավայրում։ Անդրադարձ է կատարվում գեղագիտական արժեքների փոխանցման, պատկերային տեղեկատվության քննադատական ընկալման, արվեստի նկատմամբ հետաքրքրության զարգացման և մշակութային ինքնագիտակցության ձևավորման խնդիրներին։ Կարևորվում են էկրանային նյութերի նպատակային ընտրությունը, դրանց բովանդակության և գեղարվեստական որակի գնահատումը, ինչպես նաև մանկավարժական մեթոդների մշակումը՝ տարբեր տարիքային խմբերի գեղագիտական զարգացման առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, կինոգետների, մեդիակրթության մասնագետների, հոգեբանների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։