Ready-made Materials

Ջրային ռեսուրսների կառավարման, ձկնաբուծության և բնապահպանական ճարտարագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արհեստական ջրավազաններում ձկնարդյունաբերության նպատակով օգտագործվող ջրի մաքրման և շրջանառու ջրամատակարարման համակարգերի կիրառման տեխնոլոգիական ու բնապահպանական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ձկնաբուծական տնտեսությունների ջրօգտագործման առանձնահատկությունները, ջրի որակին ներկայացվող պահանջները և ջրային միջավայրի ֆիզիկաքիմիական ու կենսաբանական ցուցանիշների նշանակությունը ձկների բնականոն կենսագործունեության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրի աղտոտման հիմնական աղբյուրներին, օրգանական մնացորդների, կերային նյութերի և ձկների կենսագործունեության արդյունքում առաջացող նյութափոխանակային արգասիքների հեռացման խնդիրներին։ Վերլուծվում են ջրի մեխանիկական, կենսաբանական և ֆիզիկաքիմիական մաքրման մեթոդները, դրանց կիրառման պայմաններն ու արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են շրջանառու ջրամատակարարման համակարգերի կառուցվածքը, ֆիլտրման սարքավորումների, կենսաֆիլտրերի, օդավորման և թթվածնով հարստացման տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ջրի ջերմաստիճանի, լուծված թթվածնի, թթվայնության, ամոնիակի և ազոտային միացությունների պարունակության վերահսկման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրի բազմակի օգտագործման տնտեսական արդյունավետությանը, էներգածախսերի նվազեցման հնարավորություններին և արտադրական գործընթացների տեխնիկական հուսալիության ապահովմանը։ Կարևորվում է ջրամաքրման համակարգերի ճիշտ նախագծումը՝ ձկների առողջության պահպանման, արտադրողականության բարձրացման և շրջակա միջավայր արտանետվող աղտոտիչների քանակի կրճատման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրմանը, ձկնաբուծական տնտեսությունների կայուն զարգացմանը և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ձկնաբուծության, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, ջրային տնտեսության, բնապահպանական ճարտարագիտության և արդյունաբերական ջրամատակարարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական, հանրային ֆինանսների և պետական տնտեսական կարգավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հարկային քաղաքականության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի օրինակով։ Քննության են առնվում հարկերի տնտեսական էությունը, հիմնական գործառույթները, հարկման սկզբունքները և դրանց նշանակությունը պետական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման ու տնտեսական գործընթացների կարգավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության նպատակներին, հարկային համակարգի կառուցվածքին և հարկման մեխանիզմների ազդեցությանը տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության ու ձեռնարկատիրական գործունեության վրա։ Վերլուծվում են հարկային բեռի ձևավորման և բաշխման առանձնահատկությունները, ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հարկային եկամուտների և տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են հարկային արդյունավետության, սոցիալական արդարության, հարկային չեզոքության և հարկ վճարողների տնտեսական շահերի հավասարակշռման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության զարգացման առանձնահատկությունները, հարկային վարչարարության կազմակերպումը, հարկային արտոնությունների կիրառման հնարավորությունները և դրանց տնտեսական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային քաղաքականության ու բյուջետային քաղաքականության փոխհարաբերություններին, պետական եկամուտների կայունության ապահովմանը և հարկաբյուջետային կարգավորման գործիքների արդյունավետությանը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ Հայաստանի տնտեսական պայմաններին համապատասխան հարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հարկային քաղաքականության տնտեսագիտական հիմնավորման, հարկային համակարգի արդյունավետության գնահատման և պետական ֆինանսական կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, հարկային տնտեսագիտության, մակրոտնտեսական քաղաքականության, պետական կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական, ձեռնարկատիրության կառավարման և մասնագիտական կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խորհրդատվական ծառայությունների և վերապատրաստման ծրագրերի դերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման և արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։ Քննության են առնվում ձեռնարկատիրության զարգացման տեսական հիմքերը, գործարար միջավայրի առանձնահատկությունները և կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման վրա մասնագիտական գիտելիքների ու կառավարչական հմտությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիզնես խորհրդատվության հիմնական ուղղություններին, կառավարման, ֆինանսական պլանավորման, շուկայավարման, ռազմավարական զարգացման և կազմակերպական գործընթացների կատարելագործման ոլորտներում դրա կիրառման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ձեռնարկատերերի վերապատրաստման, շարունակական կրթության, գործնական հմտությունների զարգացման և նորարարական մտածողության ձևավորման մեխանիզմները։ Քննարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների մասնագիտական աջակցության կարիքները, խորհրդատվական ծառայությունների հասանելիության խնդիրները և կրթական ծրագրերի համապատասխանությունը գործարար միջավայրի պահանջներին։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանում գործող ձեռնարկատիրության աջակցության կառույցների, մասնագիտական ուսուցման կենտրոնների և խորհրդատվական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական աջակցության ծրագրերի, միջազգային համագործակցության, գործարար ցանցերի և փորձի փոխանակման նշանակությանը ձեռնարկատիրական կարողությունների զարգացման գործում։ Կարևորվում է խորհրդատվության և վերապատրաստման արդյունավետության գնահատումը՝ կազմակերպությունների արտադրողականության, կառավարման որակի, ֆինանսական կայունության և շուկայական դիրքերի բարելավման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ձեռնարկատիրության աջակցության համակարգի կատարելագործման, մասնագիտական զարգացման ծրագրերի նպատակային կազմակերպման և գործարար միջավայրի զարգացման հնարավորությունների հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության տնտեսագիտության, բիզնեսի կառավարման, մասնագիտական կրթության, կազմակերպական զարգացման և Հայաստանի փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մանկավարժական, տարիքային հոգեբանության և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դեռահասների տեսական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հանրահաշվական խնդիրները տարբեր եղանակներով լուծելու գործընթացում։ Քննության են առնվում դեռահասության տարիքում մտածողության զարգացման հոգեբանական օրինաչափությունները, վերացական դատողությունների ձևավորման պայմանները և մաթեմատիկական գիտելիքների յուրացման ճանաչողական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրահաշվական խնդիրների լուծման այլընտրանքային եղանակների կիրառմանը, դրանց համեմատությանը և սովորողների տրամաբանական ու վերլուծական կարողությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են խնդիրների լուծման ընթացքում ընդհանրացման, վերացարկման, համեմատության, դասակարգման և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտման մտավոր գործողությունները։ Քննարկվում են հանրահաշվական արտահայտությունների ձևափոխման, հավասարումների և անհավասարումների լուծման, ինչպես նաև մաթեմատիկական օրինաչափությունների հիմնավորման տարբեր մեթոդների ուսուցողական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խնդրահարույց ուսուցման, հետազոտական առաջադրանքների, ինքնուրույն աշխատանքի և խմբային քննարկումների կիրառման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում սովորողների անհատական ճանաչողական առանձնահատկություններին, մաթեմատիկական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և լուծման եղանակների գիտակցված ընտրության կարողության զարգացմանը։ Կարևորվում է ուսուցչի դերը տարբեր լուծումների համեմատական վերլուծության կազմակերպման, սովորողների դատողությունների հիմնավորման և ինքնուրույն եզրահանգումների խրախուսման գործում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հանրահաշվի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործմանը, սովորողների տեսական մտածողության զարգացման արդյունավետ մանկավարժական պայմանների բացահայտմանը և մաթեմատիկական կրթության որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթական հոգեբանների և մաթեմատիկական կրթության մեթոդաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական, բառագիտության և իմաստաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում տեղաշարժման հասկացության արտահայտման բառային միջոցների ուսումնասիրությանը և դրանց իմաստային ու գործառական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում շարժում և տեղաշարժ արտահայտող բառային միավորների համակարգը, դրանց իմաստային կառուցվածքը և լեզվի բառապաշարում ունեցած փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղաշարժման բայերին, դրանց իմաստային խմբերին, շարժման ուղղության, եղանակի, արագության և տարածական հարաբերությունների արտահայտման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են շարժում նշանակող բառերի բազմիմաստությունը, հոմանշային կապերը, իմաստային տարբերակման հատկանիշները և համատեքստից կախված գործածության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են տեղաշարժման հասկացության արտահայտման մեջ բայերի, մակբայների, նախդիրների և բայական մասնիկների փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել շարժման բայերի բառաիմաստային դասակարգման, բաղադրիչային վերլուծության, իմաստային դաշտերի ուսումնասիրության և համատեքստային մեկնաբանության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում անգլերենի դարձվածային բայերին, կայուն բառակապակցություններին և փոխաբերական գործածություններին, որոնց միջոցով տեղաշարժման հասկացությունը կարող է ստանալ լրացուցիչ իմաստային երանգներ։ Կարևորվում է բառային միջոցների ընտրության կապը հաղորդակցական իրավիճակի, խոսքի ոճի և արտահայտվող շարժման բնույթի հետ։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ժամանակակից անգլերենի բառաիմաստային համակարգի ուսումնասիրությանը, տարածական հարաբերությունների լեզվական արտահայտման օրինաչափությունների բացահայտմանը և բառային միավորների դասակարգման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի բառագիտության, իմաստաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության, թարգմանաբանության և օտար լեզուների դասավանդման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի և բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մանգան-ցինկային ֆերիտի ստացմանը ինքնատարածվող բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի մեթոդով և այդ գործընթացի ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մանգան-ցինկային ֆերիտների քիմիական բաղադրությունը, բյուրեղային կառուցվածքը, մագնիսական հատկությունները և դրանց կիրառական նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային ու էլեկտրատեխնիկական սարքավորումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնատարածվող բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի սկզբունքներին, էկզոթերմիկ ռեակցիաների ընթացքին և սկզբնական նյութերի փոխազդեցության արդյունքում ֆերիտային ֆազայի ձևավորման պայմաններին։ Վերլուծվում են ելանյութերի բաղադրության, մասնիկների չափերի, խառնուրդի պատրաստման եղանակների և ջերմային ռեժիմների ազդեցությունները սինթեզի ընթացքի ու ստացվող նյութի հատկությունների վրա։ Քննարկվում են այրման ճակատի տարածման, ռեակցիայի ջերմաստիճանի, ֆազային փոխակերպումների և վերջնական արտադրանքի կառուցվածքային միատարրության ապահովման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության, էլեկտրոնային մանրադիտակման, ջերմային հետազոտությունների և մագնիսական բնութագրերի չափման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված ֆերիտի ֆազային կազմին, հատիկային կառուցվածքին, մագնիսական թափանցելիությանը և այլ ֆունկցիոնալ հատկություններին։ Կարևորվում է սինթեզի տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացումը՝ նպատակային բաղադրությամբ, բարձր մաքրությամբ և պահանջվող մագնիսական բնութագրերով նյութերի ստացման հնարավորությունները գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ֆերիտային նյութերի արտադրության էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների մշակմանը և դրանց կիրառական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, պինդ մարմնի քիմիայի, մագնիսական նյութերի ֆիզիկայի և բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բարձրագույն հանրահաշվի, խմբերի տեսության և ֆունկցիոնալ վերլուծության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խմբերի պարբերական արտադրյալների ավտոմորֆիզմների և դրանց հետ առնչվող C*-հանրահաշիվների կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խմբերի պարբերական արտադրյալների հանրահաշվական կառուցման սկզբունքները, դրանց հիմնական հատկությունները և խմբերի տեսության մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավտոմորֆիզմների խմբերի կառուցվածքին, խմբային գործողությունների նկատմամբ պահպանվող հատկություններին և հանրահաշվական համաչափությունների նկարագրությանը։ Վերլուծվում են ներքին ու արտաքին ավտոմորֆիզմների փոխհարաբերությունները, խմբերի ենթակառուցվածքները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը համապատասխան ավտոմորֆիզմների դասակարգման վրա։ Քննարկվում են խմբերի ներկայացումների տեսության և օպերատորային հանրահաշիվների մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ պարբերական արտադրյալների հետ կապված C*-հանրահաշիվների հետազոտման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խմբային C*-հանրահաշիվների կառուցման առանձնահատկությունները, դրանց նորմավորված և ինվոլյուտիվ կառուցվածքները, ինչպես նաև ներկայացումների ու իդեալների հատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում խմբերի հանրահաշվական կառուցվածքի և համապատասխան օպերատորային հանրահաշիվների վերլուծական բնութագրերի միջև հնարավոր կապերին։ Կարևորվում է ավտոմորֆիզմների և C*-հանրահաշիվների համատեղ ուսումնասիրությունը՝ վերացական խմբերի կառուցվածքային օրինաչափությունների և դրանց ֆունկցիոնալ-վերլուծական ներկայացումների փոխառնչությունները բացահայտելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել խմբերի տեսության, ոչ կոմուտատիվ հանրահաշվի և օպերատորային հանրահաշիվների տեսական մեթոդների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել վերացական հանրահաշվի, խմբերի տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության, օպերատորների տեսության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմագիտական, քաղաքական պատմության և աղբյուրագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1991 թվականներին Արցախյան հիմնահարցի վերաբերյալ Խորհրդային Միության կուսակցական և պետական մարմինների ընդունած որոշումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Արցախյան շարժման ծավալման պատմական նախադրյալները, Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի շուրջ ձևավորված քաղաքական իրավիճակը և խորհրդային իշխանության կենտրոնական մարմինների արձագանքը տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԽՄԿԿ կենտրոնական ղեկավարության, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի, կառավարության և այլ իրավասու կառույցների որոշումներին, պաշտոնական հայտարարություններին ու իրավական ակտերին։ Վերլուծվում են այդ փաստաթղթերի ընդունման քաղաքական և իրավական հանգամանքները, դրանց բովանդակությունը և հնարավոր ազդեցությունը հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ու Լեռնային Ղարաբաղի կառավարման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են միութենական և հանրապետական իշխանությունների լիազորությունների հարաբերակցությունը, տարածքային ու ազգային հարցերի կարգավորման խորհրդային մոտեցումները և սահմանադրաիրավական հակասությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պաշտոնական արձանագրությունները, կուսակցական փաստաթղթերը, պետական որոշումները, ժամանակի մամուլի հրապարակումները և պատմական այլ սկզբնաղբյուրներ։ Անդրադարձ է կատարվում 1988–1991 թվականների քաղաքական զարգացումների ժամանակագրությանը, խորհրդային կառավարման համակարգի ճգնաժամին և ԽՍՀՄ փլուզման նախօրեին Արցախյան հիմնահարցի շուրջ ձևավորված իրավիճակին։ Կարևորվում է կուսակցական-պետական որոշումների համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց իրավական հիմքերը, քաղաքական նպատակները և գործնական հետևանքները պատմական համատեքստում գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Արցախյան հիմնահարցի պատմության փաստագրական ուսումնասիրությանը և խորհրդային ազգային քաղաքականության առանձնահատկությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի և ԽՍՀՄ պատմության, քաղաքական գիտության, միջազգային հարաբերությունների, իրավագիտության և պատմական աղբյուրագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական, բառագիտության և համակարգչային լեզվաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում բառամիավորների նկարագրության սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և տեղեկատվական ներկայացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայերենի բառային համակարգի կազմակերպման հիմնական օրինաչափությունները, բառամիավորների դասակարգման չափանիշները և դրանց լեզվաբանական բնութագրերի համակարգված ներկայացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, քերականական, ձևաբանական, շարահյուսական և ոճական հատկանիշների նկարագրությանը, ինչպես նաև բառային միավորների միջև գոյություն ունեցող իմաստային ու կառուցվածքային կապերի արտացոլմանը։ Վերլուծվում են բառապաշարի թվայնացման, բառային տվյալների հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և պահպանման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են բառային գրառումների միասնական կառուցվածքի մշակման, բառերի բազմիմաստության, հոմանիշության, հականիշության, համանունության և դարձվածային կապակցությունների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բառարանագիտական ավանդական սկզբունքների և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համադրման հնարավորությունները, ինչպես նաև լեզվական տվյալների որոնման ու ավտոմատ մշակման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում բառամիավորների ձևաբանական տարբերակների, բառաստեղծական կապերի, գործածության հաճախականության և համատեքստային առանձնահատկությունների նկարագրության խնդիրներին։ Կարևորվում է համակարգչային շտեմարանի կառուցվածքային միասնականության, տվյալների ճշգրտության և լեզվաբանական տեղեկատվության փոխկապակցվածության ապահովումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հայերենի էլեկտրոնային բառարանների, լեզվական կորպուսների, ավտոմատ վերլուծության համակարգերի և բնական լեզվի մշակման տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի բառագիտության, բառարանագիտության, համակարգչային լեզվաբանության, լեզվական տվյալների մշակման և թվային հումանիտար գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական, հանրային ֆինանսների և հարկային քաղաքականության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային համակարգի տնտեսական արդյունավետության և սոցիալական արդարության սկզբունքների համադրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարկային քաղաքականության տեսական հիմքերը, պետական եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները և հարկման ազդեցությունը տնտեսական զարգացման ու հասարակության տարբեր խմբերի բարեկեցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային արդյունավետության և արդարության հասկացություններին, դրանց գնահատման չափանիշներին և փոխադարձ կապերին։ Վերլուծվում են հարկային բեռի բաշխման առանձնահատկությունները, ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, հարկման առաջադիմականության հնարավորությունները և եկամուտների վերաբաշխման մեխանիզմները։ Քննարկվում են հորիզոնական և ուղղահայաց հարկային արդարության սկզբունքները, հարկ վճարողների հավասար վերաբերմունքի ապահովումը և տարբեր եկամտային խմբերի հարկային պարտավորությունների համաչափության խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի հարկային օրենսդրության առանձնահատկությունները, հարկային արտոնությունների տնտեսական ու սոցիալական հետևանքները և հարկային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային քաղաքականության ազդեցությանը ներդրումային ակտիվության, ձեռնարկատիրության զարգացման, զբաղվածության և տնտեսական անհավասարության վրա։ Կարևորվում է միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության և սոցիալական արդարության միջև հնարավոր հակասությունների ու փոխզիջումների բացահայտման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հարկային քաղաքականության գնահատման մեթոդաբանական մոտեցումների կատարելագործմանը և տնտեսական ու սոցիալական նպատակների հավասարակշռված համադրման հնարավորությունների հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, հարկային քաղաքականության, պետական կառավարման, սոցիալական տնտեսագիտության և Հայաստանի տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Իրավաբանական, քաղաքացիական իրավունքի և պայմանագրային հարաբերությունների կարգավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանգամանքների փոփոխության իրավական նշանակության և պայմանագրային իրավահարաբերությունների վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պայմանագրային պարտավորությունների առաջացման, կատարման, փոփոխման և դադարման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև պայմանագրի կնքման պահին գոյություն ունեցած հանգամանքների հետագա փոփոխության հետևանքով առաջացող իրավական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանգամանքների էական փոփոխության հասկացությանը, դրա իրավական հատկանիշներին և պայմանագրային պարտավորությունների վերանայման հնարավոր պայմաններին։ Վերլուծվում են պայմանագրի պարտադիր ուժի, կողմերի կամքի ինքնավարության, բարեխղճության և պայմանագրային հարաբերությունների կայունության սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են հանգամանքների փոփոխության հետևանքով պայմանագրի պայմանների վերանայման, պարտավորությունների կատարման հարմարեցման, պայմանագրի փոփոխման կամ լուծման իրավական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել անհաղթահարելի ուժի, պարտավորությունների կատարման անհնարինության և հանգամանքների էական փոփոխության իրավական ինստիտուտների տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պայմանագրային ռիսկերի բաշխմանը, կողմերի իրավունքների և օրինական շահերի հավասարակշռության ապահովմանը, ինչպես նաև առաջացող վեճերի դատական լուծման առանձնահատկություններին։ Կարող են համեմատվել տարբեր երկրների քաղաքացիական օրենսդրության համապատասխան կարգավորումները, դատական պրակտիկան և միջազգային պայմանագրային իրավունքի մոտեցումները։ Կարևորվում է իրավական որոշակիության և արդարացիության ապահովումը այն իրավիճակներում, երբ պայմանագրի կնքումից հետո առաջացած փոփոխությունները էապես ազդում են կողմերի պարտավորությունների կատարման պայմանների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, պայմանագրային իրավունքի, համեմատական իրավագիտության և դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Քիմիական տեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութագիտության և կաշվի արտադրության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խիտոզանի և նրա ածանցյալների հատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև բնական կաշվի մշակման տեխնոլոգիական գործընթացներում դրանց կիրառման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում խիտոզանի քիմիական կառուցվածքը, ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, կենսաբանական ծագումը և տարբեր քիմիական ձևափոխությունների միջոցով ստացվող ածանցյալների հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խիտոզանի ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցությանը կաշվի կոլագենային կառուցվածքի հետ և այդ փոխազդեցությունների հնարավոր ազդեցությանը մշակված նյութի որակական ցուցանիշների վրա։ Վերլուծվում են խիտոզանի և նրա ածանցյալների կիրառման հնարավորությունները կաշվի նախապատրաստական մշակման, դաբաղման, ներկման և վերջնամշակման առանձին փուլերում։ Քննարկվում են դրանց ազդեցությունները կաշվի մեխանիկական ամրության, առաձգականության, խոնավության կլանման, մակերևութային հատկությունների և մաշակայունության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խիտոզանային լուծույթների և կոմպոզիցիաների պատրաստման, մշակման պայմանների օպտիմալացման, նյութերի համատեղելիության և տեխնոլոգիական արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում խիտոզանի հակամանրէային հատկությունների կիրառման հնարավորություններին և բնական կաշվի հիգիենիկ ու շահագործական բնութագրերի բարելավմանը։ Կարևորվում է կենսածագում ունեցող պոլիմերների օգտագործումը՝ կաշվի արտադրության մեջ կիրառվող որոշ քիմիական նյութերի նկատմամբ այլընտրանքային մոտեցումների մշակման և տեխնոլոգիական գործընթացների բնապահպանական ազդեցության նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բնական կաշվի մշակման նոր նյութերի և տեխնոլոգիական լուծումների մշակմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կաշվի տեխնոլոգիայի, պոլիմերային քիմիայի, նյութագիտության, կիրառական քիմիայի և թեթև արդյունաբերության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական, քնի բժշկության և շնչառական համակարգի ախտաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քնի օբստրուկտիվ ապնու համախտանիշի ժամանակակից ախտորոշման և բուժման մեթոդների ուսումնասիրությանը, դրանց կիրառման կլինիկական հիմնավորմանն ու արդյունավետության գնահատմանը։ Քննության են առնվում հիվանդության առաջացման հիմնական մեխանիզմները, վերին շնչուղիների անցանելիության խանգարումները, քնի ընթացքում շնչառության կրկնվող դադարները և դրանց ազդեցությունն օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախտանիշի զարգացման ռիսկի գործոններին, կլինիկական ախտանշաններին, հիվանդության ծանրության աստիճաններին և ուղեկցող առողջական խնդիրներին։ Վերլուծվում են գիշերային խռմփոցի, ցերեկային քնկոտության, քնի կառուցվածքի խանգարումների և թթվածնային հագեցվածության փոփոխությունների ախտորոշիչ նշանակությունը։ Քննարկվում են պոլիսոմնոգրաֆիայի, շնչառության շարժական մոնիթորինգի, կլինիկական հարցաթերթիկների և գործիքային հետազոտությունների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել շնչուղիներում շարունակական դրական ճնշման ապահովման թերապիայի, բերանային սարքերի, դիրքային բուժման և համապատասխան դեպքերում վիրաբուժական միջամտությունների ընտրության չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժման անհատականացմանը, հիվանդների հետևողական հսկողությանը, թերապիայի նկատմամբ հարմարվողականությանը և երկարաժամկետ արդյունքների գնահատմանը։ Կարևորվում է քնի օբստրուկտիվ ապնու ժամանակին հայտնաբերումը՝ սրտանոթային, նյութափոխանակային և նյարդաճանաչողական հնարավոր բարդությունների ռիսկերի գնահատման ու նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ախտորոշման կլինիկական մոտեցումների կատարելագործմանը, բուժման արդյունավետության բարձրացմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել քնի բժշկության, թոքաբանության, քիթ-կոկորդ-ականջաբանության, նյարդաբանության և կլինիկական ախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆինանսատնտեսական, բանկային գործի և դրամավարկային համակարգի կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վճարահաշվարկային համակարգի գործունեության առանձնահատկությունների, զարգացման հիմնախնդիրների և կառավարման ժամանակակից գերակայությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վճարահաշվարկային համակարգի կառուցվածքը, հիմնական մասնակիցները, վճարային գործիքները և դրանց դերը երկրի ֆինանսական համակարգի կայունության ու տնտեսական շրջանառության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անկանխիկ վճարումների զարգացմանը, միջբանկային հաշվարկների կազմակերպմանը, էլեկտրոնային վճարային ծառայությունների տարածմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են վճարային ենթակառուցվածքների արդյունավետության, գործարքների արագության, հուսալիության և անվտանգության ապահովման վրա ազդող կազմակերպական, տեխնոլոգիական ու իրավակարգավորիչ գործոնները։ Քննարկվում են Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի դերը վճարահաշվարկային համակարգի կարգավորման և վերահսկողության գործընթացներում, ինչպես նաև առևտրային բանկերի ու վճարահաշվարկային կազմակերպությունների փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել վճարային համակարգերի ռիսկերի կառավարման, գործառնական անխափանության, կիբերանվտանգության և սպառողների իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային վճարային համակարգերի զարգացման փորձին, ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումների կիրառմանը և Հայաստանի ֆինանսական ենթակառուցվածքների արդիականացման հնարավորություններին։ Կարևորվում է վճարահաշվարկային համակարգի կառավարման գերակայությունների սահմանումը՝ ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման, գործարքների թափանցիկության և վճարումների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել վճարային համակարգերի զարգացման ռազմավարական ուղղությունների հիմնավորմանը, կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը և ֆինանսական համակարգի կայունության ամրապնդմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսական կառավարման, դրամավարկային քաղաքականության, վճարային տեխնոլոգիաների և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։