Два армениста

Արտասահմանյան գրականություն

«Զոլավոր գիշերազգեստով տղան» (Ջոն Բոյն) զգացմունքային և տխուր պատմություն է, որը բացահայտում է մարդկային չարությունն ու անմեղության կորստի թեման։ Գիրքը պատմվում է 9-ամյա Բրունոյի՝ մի փոքրիկ տղայի աչքերով, ով ապրում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ իր հոր հետ, որը ծառայում է նացիստական գերմանիայի զինված ուժերում։ Բրունոն չի հասկանում մեծահասակների աշխարհը, բայց զգում է, որ իր շուրջը շատ բան սխալ է։ Նա հանդիպում է կողքի վրանիկների փոքրիկ Մարշելային՝ որն ապրում է «հատուկ կենտրոնում», և նրանց միջև ծնվում է անմեղ, պարզ ընկերություն։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես է չարությունը, ատելությունն ու խտրականությունը վնասում մարդկանց, անգամ երբ նրանք շատ փոքր են։ Բրունոյի ու Մարշելայի ընկերությունը նրբորեն ցույց է տալիս մարդկային հոգու մաքրությունն ու կարեկցանքը՝ հակառակ բոլոր խոչընդոտներին։ «Զոլավոր գիշերազգեստը» (առաջին հայացքից պարզ և զարմանալի անունը) խորհրդանշում է ճամբարային մարդկանց միօրինակ, անօրինակ կյանքը և նրանց հանդեպ վերաբերմունքը։ Գիրքը շատ հուզիչ է, քանի որ այն պատմվում է անմեղ երեխայի տեսանկյունից, և ընթերցողը տեսնում է ողբերգությունը՝ առանց չափազանց մեծ բառերի։ Ջոն Բոյնը հաջողում է ցույց տալ պատերազմական մարդու ցավը և մարդկային արժանապատվության կորստը՝ պարզ, բայց ուժեղ պատմությամբ։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ պատմական դեպքերն մարդկային աչքերով և գնահատել խաղաղությունը։ Հրատարակիչ - Վերնատուն Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9180-5-1

Տնտեսագիտություն

Ձեռնարկությունների սնանկացումը տնտեսական և իրավական գործընթաց է, որի ընթացքում ընկերությունը կորցնում է իր ֆինանսական պարտավորությունները կատարելու կարողությունը և ճանաչվում է անվճարունակ։ Սնանկացման էությունը կայանում է նրանում, որ ձեռնարկության պարտքերը գերազանցում են նրա ակտիվները կամ այն այլևս չի կարող ժամանակին վճարել իր պարտատերերին։ Այս գործընթացը կարող է լինել ինչպես տնտեսական անարդյունավետ կառավարման հետևանք, այնպես էլ արտաքին գործոնների ազդեցություն, օրինակ՝ տնտեսական ճգնաժամերի, շուկայի պահանջարկի նվազման, մրցակցության աճի կամ հարկային ծանր բեռի պատճառով։ Սնանկացման պատճառները կարող են լինել նաև սխալ բիզնես պլանավորում, անարդյունավետ ներդրումներ, վարկային պարտավորությունների սխալ կառավարում և արտադրական ծախսերի աճ։ Սնանկացման գործընթացում ձեռնարկությունը կամ դադարում է իր գործունեությունը, կամ անցնում է վերակազմավորման, որի նպատակն է վերականգնել ֆինանսական կայունությունը։ Իրավական տեսանկյունից սնանկացումը կարգավորվում է օրենքով, և գործընթացը ներառում է պարտքերի հաշվառում, ակտիվների գնահատում և դրանց բաշխում պարտատերերի միջև։ Սնանկությունը կարող է ունենալ նաև սոցիալական հետևանքներ, քանի որ այն հաճախ հանգեցնում է աշխատատեղերի կրճատման և գործազրկության աճի։ Սակայն որոշ դեպքերում այն հնարավորություն է տալիս տնտեսապես անարդյունավետ ձեռնարկություններին դուրս գալ շուկայից և ազատել տեղ նոր, ավելի արդյունավետ կազմակերպությունների համար։ Այդ պատճառով սնանկացումը համարվում է շուկայական տնտեսության բնական և երբեմն անհրաժեշտ գործընթաց, որը նպաստում է տնտեսական կառուցվածքի վերափոխմանը և արդյունավետության բարձրացմանը։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է արյունածծող երկթևանիների (Diptera) ֆաունայում հանդիպող մակաբույծների և գիշատիչների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով մասնավորապես Tabanidae, Simuliidae և Culicidae ընտանիքները և դրանց էկոլոգիական ու կենսաբանական փոխազդեցությունները Հայաստանի տարածքում։ Աշխատությունում ներկայացվում է արյունածծող միջատների բազմազանությունը, տարածվածությունը, կենսացիկլերը և էկոհամակարգերում նրանց դերակատարությունը, ինչպես նաև այն մակաբույծների, վիրուսների և գիշատիչների տեսակները, որոնք ազդում են դրանց պոպուլյացիաների կարգավորման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է բնական կարգավորման մեխանիզմները՝ ներառյալ կենսաբանական վերահսկողությունը, միջատների ներսում և արտաքին միջավայրում գործող մակաբուծական հարաբերությունները, ինչպես նաև գիշատիչ միջատների ազդեցությունը հիվանդություն փոխանցող տեսակների թվաքանակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ խմբերի բժշկա-անասնաբուժական նշանակությանը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք կարող են հանդիսանալ մի շարք վարակիչ հիվանդությունների փոխանցողներ։ Նյութը հիմնված է Հայաստանի տարածքում իրականացված ֆաունիստիկ և էկոլոգիական ուսումնասիրությունների վրա՝ ընդգծելով Armenia-ի տարբեր լանդշաֆտային գոտիներում արյունածծող երկթևանիների տարածքային առանձնահատկությունները։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանների, էնտոմոլոգների, էկոլոգների, բժշկական և անասնաբուժական մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներով զբաղվող ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով վեկտորային միջատների կենսաբանության և դրանց էկոլոգիական կարգավորման խորացված ուսումնասիրությանը։

Գրականություն

Էռնեստ Հեմինգուեյը (1899–1961) 20-րդ դարի ամերիկյան և համաշխարհային գրականության ամենաազդեցիկ արձակագիրներից է, որի ստեղծագործությունները նոր մոտեցում բերեցին պատմողական արվեստին և մարդու ներքին աշխարհի պատկերմանը։ Նա հայտնի է իր պարզ, հակիրճ և ճշգրիտ գրական ոճով, որը հաճախ անվանում են «այսբերգի սկզբունք»․ տեքստում ներկայացվում է միայն երևացող մասը, իսկ խորքային իմաստներն ու զգացմունքները մնում են ենթատեքստում։ Հեմինգուեյի ստեղծագործությունների հիմնական թեմաներն են պատերազմը, մարդկային արժանապատվությունը, սիրո և կորստի ցավը, անհատի պայքարը կյանքի դժվարությունների դեմ և ներքին ուժի կարևորությունը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի փորձը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհընկալման վրա, ինչի արտացոլումն է հատկապես «Հրաժեշտ զենքին» վեպում, որտեղ ներկայացվում են պատերազմի դաժանությունը և մարդու հոգեբանական կոտրվածքը։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է նաև «Ծերունին և ծովը», որտեղ պարզ պատմության միջոցով բացահայտվում է մարդու և բնության հավերժական պայքարը։ Այստեղ ծեր ձկնորս Սանտյագոն խորհրդանշում է մարդու տոկունությունը, համառությունը և արժանապատվությունը՝ նույնիսկ պարտության պայմաններում։ Հեմինգուեյի կյանքը նույնպես լի էր արկածներով․ նա մասնակցել է պատերազմների, ճանապարհորդել է տարբեր երկրներում և եղել է լրագրող, ինչը հարստացրել է նրա գրական փորձը։ 1954 թվականին նա արժանացել է Նոբելյան մրցանակի գրականության բնագավառում։ Այսպիսով, Էռնեստ Հեմինգուեյը համարվում է ժամանակակից արձակի նորարարներից մեկը, որի ստեղծագործությունները ընդգծում են մարդու ուժը, տոկունությունը և կյանքի իմաստի որոնումը՝ պարզ, բայց խորապես ազդեցիկ գեղարվեստական լեզվով։

Սոցիոլոգիա

Դեմոգրաֆիական հիմնախնդիրը վերաբերում է բնակչության թվաքանակի, կառուցվածքի և զարգացման գործընթացներում առաջացող այն խնդիրներին, որոնք ազդում են պետությունների սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական կայունության վրա։ Այս հիմնախնդիրը ներառում է ծնելիության և մահացության մակարդակների փոփոխությունները, բնակչության ծերացումը կամ երիտասարդացման անհամաչափությունը, միգրացիոն հոսքերը, ինչպես նաև բնակչության տարածքային բաշխման անհավասարությունը։ Շատ երկրներում, հատկապես զարգացած հասարակություններում, նկատվում է ծնելիության նվազում և բնակչության ծերացում, ինչը հանգեցնում է աշխատուժի կրճատման, սոցիալական ապահովության համակարգերի ծանրաբեռնվածության և տնտեսական աճի դանդաղման։ Մյուս կողմից՝ որոշ զարգացող երկրներում բարձր ծնելիությունը ստեղծում է արագ աճող բնակչություն, որը հաճախ գերազանցում է տնտեսական և սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացման տեմպերը՝ առաջացնելով գործազրկություն, աղքատություն և կրթության ու առողջապահության համակարգերի ծանրաբեռնվածություն։ Միգրացիան նույնպես կարևոր դեր ունի այս հիմնախնդրում, քանի որ աշխատուժի արտահոսքը որոշ երկրներից և ներհոսքը դեպի մյուսները փոխում է ինչպես տնտեսական հավասարակշռությունը, այնպես էլ սոցիալական կառուցվածքը։ Դեմոգրաֆիական հիմնախնդիրը սերտորեն կապված է նաև քաղաքաշինական խնդիրների, շրջակա միջավայրի վրա ճնշման և պետական քաղաքականության երկարաժամկետ պլանավորման հետ, քանի որ բնակչության փոփոխությունները ուղղակիորեն ազդում են ռեսուրսների բաշխման և հասարակական ծառայությունների պահանջարկի վրա։ Պետությունները փորձում են տարբեր քաղաքականություններով կարգավորել այս գործընթացները՝ խթանելով ծնելիությունը, կարգավորելով միգրացիան կամ բարելավելով սոցիալական աջակցման համակարգերը, սակայն խնդիրների լուծումը հաճախ պահանջում է երկարաժամկետ և բազմակողմանի մոտեցում։ Ընդհանուր առմամբ, դեմոգրաֆիական հիմնախնդիրը համարվում է ժամանակակից աշխարհի ամենակարևոր մարտահրավերներից մեկը, քանի որ այն անմիջական ազդեցություն ունի յուրաքանչյուր երկրի զարգացման հեռանկարների վրա։

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են բազմաձևություններ, մատրիցներ, գծային հավասարումների համակարգեր, դետերմինանտներ, ինչպես նաև գծային տարածությունների և գծային արտապատկերումների հիմունքներ։ Թվերի տեսության մասում քննարկվում են ամբողջ թվերի հատկությունները, բաժանելիությունը, պարզ թվերը, համեմատություններն ու մոդուլային թվաբանության հիմնական սկզբունքները։ Դասագիրքը միավորում է տեսական բացատրությունները և օրինակների միջոցով լուծումները՝ օգնելով ուսանողներին զարգացնել վերացական մաթեմատիկական մտածողություն և խնդիրների վերլուծական լուծման հմտություններ։