Геоботаника

Արտասահմանյան գրականություն

«Անասնաֆերմա» (Ջորջ Օրուել) քաղաքական հեգնագրային ալեգորիա է, որը ներկայացնում է իշխանության, ուժի և բռնության խնդիրները՝ օգտագործելով կենդանիների ֆերմայի պատկերավոր պատմությունը։ Գիրքը սկսվում է այնպես, որ ֆերմայում կենդանիները հալածում են մարդկանց տիրապետող սեփականատիրոջը և հռչակում են, որ այժմ ինքնակառավարվում են։ Սկզբում նրանք ստեղծում են հավասարության և արդարության գաղափար, բայց շուտով մի քանի խոշոր կենդանիներ՝ հատկապես խոզերը, սկսում են կառավարել և շերտավորել հասարակությունը։ Օրուելը ցույց է տալիս, թե ինչպես հեղափոխությունը կարող է վերածվել նոր տիրապետության՝ երբ առաջնորդները սկսում են ստել, վերացնել ազատությունը և օգտագործել մարդկանց կամ կենդանիների վախը։ Գիրքը հայտնի է նաև «բոլորը հավասար են, բայց որոշները ավելի հավասար են» արտահայտությամբ, որը բացահայտում է քաղաքական դասակարգերի և անարդարության տրամաբանությունը։ «Անասնաֆերման» քննադատում է տոտալիտար համակարգերը և ցույց տալիս, որ իշխանությունն ինքնին կարող է կեղտոտել նույնիսկ լավագույն գաղափարները։ Օրուելի ոճը պարզ է, բայց սուր, և պատմությունը ընթերցողին տանում է մտածելու՝ թե ինչպես են արժեքները կորցվում, երբ մարդիկ (կամ կենդանիները) ձեռք են բերում ուժ։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն որպես քաղաքական ալեգորիա, այլև որպես մարդու հոգեբանության և իշխանության դինամիկայի ուսումնասիրություն։ «Անասնաֆերման» հարմար է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատմությամբ, քաղաքականությամբ և հասարակական բարոյականությամբ։ Այս աշխատությունը դարձավ դասական՝ իր արդիականությամբ և խորությամբ, քանի որ այն ցույց է տալիս, որ ազատությունը և արդարությունը պետք է պահպանել մշտապես։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-51-520-5

Արտասահմանյան գրականություն

«Հարրի Փոթերը և Ազքաբանի կալանավորը» Հարի Փոթերի սերիայի երրորդ գրքն է, որտեղ Հարիին սպասվում է ավելի մութ ու վտանգավոր շրջափուլ։ Այս անգամ նա վերադառնում է Հոգվարթս՝ արդեն ավելի մեծ ու հասուն, սակայն դպրոցը ծանրացած է նոր վտանգով։ Արդեն փախչում է Ազքաբան բանտից Սիրուս Բլեքը, ով համարվում է Հարրիի ծնողների «խռովիչ» նախկին ընկեր և «ահաբեկիչ», որ ցանկանում է սպանել Հարիին։ Գիրքը նաև ներկայացնում է նոր կերպարներ՝ Հերմիոնեի նորագույն հմտություններ, Ռոնին ավելի հզոր ընկեր, և նոր ուսուցիչներ։ Մեծ դեր ունի նաև Պրոֆեսոր Լուպինը, ով դարձյալ փոխում է Հոգվարթսի մթնոլորտը։ Հաջորդ կարևոր թեման է՝ ժամանակի մենաշնորհ՝ հին մեդալների և ժամանակային սարքի միջոցով, որը թույլ է տալիս անցնել անցյալ։ Այս կերպ զարգանում է պատմության եզրափակիչը՝ ցույց տալով, որ ոչ միշտ ամեն ինչ այն է, ինչ թվում է։ Գիրքը նաև խոսում է վախի, արդարության, ընկերության և ներվի մասին։ Այն ցույց է տալիս, որ չարիքը երբեմն թաքնվում է ոչ այն մարդկանց մեջ, ում բոլորը կասկածում են, և որ ճշմարտությունը հաճախ շատ ավելի բարդ է։ «Ազքաբանի կալանավորը» գիրքը ավելի մութ ու հոգեբանական է, քան առաջին երկու մասերը, և ընթերցողին տալիս է նոր թելեր՝ հաջորդ գրքերի համար։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-68-605-9

Արտասահմանյան գրականություն

«Ալյասկայի որոնումներում» (Ջոն Գրին) ռոման է, որը պատմում է պատանեկան ընկերության, սիրո և ինքնաճանաչման մասին՝ հետախուզական-ռոմանտիկ նրբերանգով։ Գիրքը կենտրոնանում է Մայլզ «Մայլզը» Հալտերի վրա՝ պատանու, ով սիրում է գրքեր, փիլիսոփայություն և ձգտում է գտնել կյանքի «մեծ բաները»։ Մայլզը սիրահարվում է Ալյասկա Յանգի՝ խորհրդավոր, խելացի և արտասովոր աղջկա, ով տեղափոխվում է իր դպրոց և անմիջապես գրավում է նրան։ Ալյասկան ունի իր գաղտնիքները և ցավը, և Մայլզը սկսում է հետևել նրան՝ հույս ունենալով հասկանալ նրա հոգին և գտնել պատասխաններ։ Գիրքը խոսում է այն մասին, որ մարդը երբեմն կորցնում է իր կյանքը, բայց ցանկանում է գտնել այն՝ ինչպես փնտրում են մի մեծ «փոքրիկ» իմաստ։ Մայրերի և ընկերների հետ հարաբերություններում գրքի հերոսները փորձում են գտնել իրենց տեղը աշխարհում՝ երբեմն սխալվելով, բայց շարունակում են առաջ շարժվել։ Ջոն Գրինը գրում է հումորով, բայց նաև խորը զգացմունքով՝ դարձնելով պատմությունը մոտ և անկեղծ։ Գիրքը բարձրացնում է թեմաներ՝ սիրո, մահվան, գայթակղության, ցավի և կյանքի իմաստի մասին։ «Ալյասկայի որոնումներում» կարևոր է նաև այն, որ ոչ միշտ է հնարավոր հասկանալ մյուսին, բայց հնարավոր է սիրել նրան՝ հենց այդ անհասկանալիության մեջ։ Այս վեպը հարմար է այն ընթերցողներին, ովքեր սիրում են պատանեկան հոգեբանությունը, կենսական հարցերը և ուժեղ, անկեղծ պատմությունները։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-424-6

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակում-ը, որը տեղի ունեցավ ծանր պատմական պայմաններում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ի ավարտի, Հայոց ցեղասպանություն-ի հետևանքների և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Վիրաբյանը մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ավերված, գաղթականներով լեցուն և տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող երկիրը կարողացավ ձևավորել պետական կառույցներ և փորձել կազմակերպել իր քաղաքական ու հասարակական կյանքը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի ձևավորմանը՝ խորհրդարանի, կառավարության և վարչական մարմինների գործունեությանը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի դժվարություններով էին ուղեկցվում պետականաշինության գործընթացները՝ ներքին քաղաքական պայքարներ, կուսակցական հակասություններ, ռեսուրսների սակավություն և արտաքին ճնշումներ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում է, թե ինչպես էին այդ պայմաններում փորձ արվում ստեղծել իրավական պետություն և կազմակերպել կրթություն, առողջապահություն և տնտեսություն։ Արտաքին քաղաքականությունը գրքի առանցքային թեմաներից է։ Վիրաբյանը վերլուծում է նորաստեղծ հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, ինչպես նաև մեծ տերությունների հետ կապերը։ Նա անդրադառնում է սահմանային հակամարտություններին, դիվանագիտական բանակցություններին և այն փորձերին, որոնց միջոցով Հայաստանը փորձում էր միջազգային ճանաչում և աջակցություն ստանալ։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Սևրի պայմանագիր-ի քննարկումը, որը, թեև մեծ հույսեր էր ներշնչում, իրականում չիրագործվեց։ Գիրքը նաև մանրամասն անդրադառնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակին՝ սով, համաճարակներ, գաղթականների խնդիրներ և տնտեսական քայքայում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ անկախ պետականության պահպանումը ոչ միայն քաղաքական, այլև կենսական խնդիր էր՝ կապված բնակչության գոյատևման հետ։ Այս իրողությունները հաճախ որոշիչ էին քաղաքական որոշումների ընդունման մեջ։

Քաղաքագիտություն

Վարդան Աթոյանի աշխատություն է, որը վերլուծում է ռազմավարական մտածողության ձևավորման, զարգացման և կիրառման հիմնարար սկզբունքները։ Գիրքը ներկայացնում է այն մտքի և քաղաքական կենտրոնները, որտեղ ձևավորվում են կարևոր ռազմավարական գաղափարները՝ ինչպես պատմության մեջ, այնպես էլ ժամանակակից աշխարհում։ Աթոյանը համադրում է հնագույն և ժամանակակից ռազմավարական մտքերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես ռազմավարական մտածողությունը դարձել է կարեւոր գործոն քաղաքական և ռազմական դաշտերում։ Գրքում ընդգրկված են օրինակներ տարբեր պատմական դարաշրջաններից՝ ինչպես ռազմակերտական կենտրոններից, այնպես էլ նորագույն մտավոր դարբնոցներից, որտեղ ստեղծվում են գլոբալ պլաններ և քաղաքական տեսություններ։ Հեղինակը բացատրում է, որ յուրաքանչյուր ռազմավարական գաղափար կամ փոփոխություն չի ծնվում միայն մի անձի կամ մի թիմի կողմից՝ այն միշտ զարգանում է տարբեր կենտրոններում՝ միաժամանակ, տարբեր տեղերում և մշակույթներում։ Գրքի մեջ քննարկվում են նաև կարևորագույն ռազմավարական գործիքներ՝ մտավոր զարգացման, գլոբալ և տարածաշրջանային ազդեցության գործոնները։ Գիրքը հատկապես հետաքրքիր կլինի նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ռազմավարական մտքի պատմությամբ և այն ուժերի հետ, որոնք ձևավորում են աշխարհի քաղաքականությունը, պատերազմները և դիվանագիտությունը։ «Ուղեղային կենտրոններ»-ը նաև կարևոր աղբյուր է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ, թե ինչպե՞ս ձևավորվում են ռազմավարական գաղափարները, ինչպես դրանք ազդում են գլոբալ մակարդակներում, և ինչպես քաղաքական առաջնորդները ձևակերպում են իրենց ռազմավարությունները։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-68-688-2

Հոգեբանություն

Ֆրոմը սիրուն նայում է ոչ որպես զգացմունք, որ «պատահում է», այլ որպես արվեստ, որը պահանջում է գիտելիք, հասունություն, պատասխանատվություն և մշտական աշխատանք։ Նրա հիմնական միտքն այն է, որ մարդիկ սովորաբար կենտրոնանում են «սիրված լինելու» վրա, բայց չեն սովորում սիրել։ Գրքում քննարկվում են սիրո տարբեր ձևերը՝ եղբայրական սեր (մարդկանց միջև համերաշխություն), մայրական սեր, էրոտիկ սեր, սեր սեփական անձի հանդեպ, և սեր Աստծո հանդեպ։ Ֆրոմը նաև քննադատում է ժամանակակից հասարակությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է սպառողական մտածողությունը աղավաղում հարաբերությունները և մարդկանց դարձնում միմյանց «սեփականատեր» լինելու ձգտող, ոչ թե իրապես սիրող։ «Սիրելու արվեստը» գիրք է նրանց համար, ովքեր ուզում են ավելի գիտակցված հարաբերություններ, հասկանալ իրենց վախերը, կախվածությունները և մենակությունը, ու սովորել սիրել՝ ոչ որպես թուլություն, այլ որպես ուժ։ Փափուկ կազմով տարբերակը հարմար է ընթերցելու համար, բայց բովանդակությամբ սա ծանրակշիռ, մտածելու տեղ տվող գիրք է, որին հաճախ վերադառնում են։ Եթե ուզում ես, կարող եմ նաև համեմատել այն նմանատիպ գրքերի հետ կամ ասել՝ ում համար է հատկապես հարմար։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-75-105-4