Հայաստանի հանրապետության հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ (1918-1920 թթ.)

Գեղարվեստական հայ․

**«Իմ գրադարանը․ Խաչատուր Աբովյան. Վերք Հայաստանի»**՝ այս ժողովածուն ներառում է Խաչատուր Աբովյանի պատմական և գրական ժառանգությունը, նրա ամենանշանավոր գործերից մեկը՝ **«Վերք Հայաստանի»**։ Աբովյանը հայ ազգային գրականության խոշորագույն դեմքերից է, ով իր վիպակում խորը արձագանք է թողել հայ ժողովրդի ապագայի ու ազգային վերածննդի համար։ **«Վերք Հայաստանի»** գրքում, որը բազմաթիվ լեզուներով է թարգմանվել և համարվում է հայ գրականության դասական գործերից մեկը, Աբովյանը դիմում է հայ ժողովրդի ներքին ու արտաքին ճգնաժամերին՝ մանրամասնորեն նկարագրելով պետական անկումը, նվաճող օտար ուժերի ներխուժումը, հասարակության մեջ գոյացող սոցիալական անհավասարությունը և ժողովրդի նահանջած վիճակը։ Վեպը գրողը գրում է իր հայրենիքին վերաբերող խորը ցավով ու իր խորաթափանց հայացքով՝ հայոց երկրի վիճակը ներկայացնելով որպես ազգային վշտի մարմնացում։ Աբովյանի տեսլականում **«Վերք Հայաստանը»** ոչ միայն պատմական դրվագների վերարտադրություն է, այլ նաև խորը փիլիսոփայական, հոգևոր և սոցիալական նկարագրություն, որը բացահայտում է այն հարցերը, որոնք մշտապես կանգնած են եղել հայ ժողովրդի առաջ՝ դիմակայել արտաքին գերիշխանություններին ու վերականգնել ազգային միասնությունը։ Աբովյանը, նաև, հեղինակի ինքնատիպ ոճով, իր ստեղծագործություններում ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալը, պատմական մշակույթը և, իհարկե, ապագայի անխուսափելիությունն ու կարևորությունը։ Նա քննադատում է հայկական իշխանությունների անօրենությունները, անհանդուրժողականությունը, ծուլությունը և վախը՝ գտնելով դրանց պատասխանատվությունը ազգի հետագա անկման մեջ։ **«Վերք Հայաստանի»**-ը հայ գրականության առասպելական մի դրվագ է, որտեղ Աբովյանը հարվածում է ազգի հոգևոր վերածննդի սլաքներին։ Դա գրականության ու ազգի պատմության մի չքանդակված ձվածեղ է, որ կոչ է անում դրսևորել ազգային համախմբվածություն, արժանապատվություն և ներքին ուժ՝ պայքարելու լարվածության մեջ՝ ինչպես դրսում, այնպես էլ ներսում։ Այս ժողովածուն, որն ընդգրկում է Աբովյանի ստեղծագործության այդ կարևոր հատվածը, ընդգծում է, թե ինչպես նրա խոսքերը, տեսլականներն ու գաղափարներն անմահացել են ու մնացել մեր մշակութային հիշողության մեջ, որպեսզի փոխանցվեն նաև հետագա սերունդներին։ «Վերք Հայաստանի» համարվում է հայ գրականության կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը, և այդ գործը հաճախ պնդվում է որպես հայոց ազգի ինքնագիտակցության հիմնարար հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-52-706-2

Գրականություն

Այս պատմավեպը ներկայացնում է Ղարաբաղի տարածաշրջանի պատմական, սոցիալական և քաղաքական իրավիճակը՝ կենտրոնանալով հայ ժողովրդի փորձառությունների, պայքարի և հարուստ մշակութային ավանդույթների վրա: Գրքում մանրամասնորեն պատկերվում են տարածաշրջանի անցյալը, բնակչության առօրյա կյանքը, տեղական ավանդույթները, ինչպես նաև հակամարտությունների, պայքարի և ազգային ինքնության ձևավորման ազդեցությունը մարդկանց վրա: Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստերը, մարդկային պատմությունները և հերոսների ներքին աշխարհը՝ ընթերցողին հաղորդելով համապարփակ պատկերացում Ղարաբաղի պատմության, սոցիալական հարաբերությունների և համայնքային դիմակայության մասին, միաժամանակ ընդգծելով ազգային արժեքների, մշակութային ժառանգության պահպանման և ազատության պաշտպանության կարևորությունը:

Աշխարհագրություն

Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և սոցիալական աշխարհագրություն աշխատությունը աշխարհագրական և հասարակագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կազմակերպվածությունը, տնտեսական կառուցվածքը և բնակչության սոցիալական առանձնահատկությունները, այն վերլուծում է երկրի բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ծառայությունների ոլորտների զարգացման տարածքային տարբերությունները, ինչպես նաև ենթակառուցվածքների՝ տրանսպորտի, էներգետիկայի և քաղաքաշինության դերը տնտեսական զարգացման մեջ, գիրքը անդրադառնում է բնակչության տեղաբաշխմանը, ժողովրդագրական գործընթացներին, քաղաքների և գյուղերի զարգացման առանձնահատկություններին, միաժամանակ ընդգծելով տարածաշրջանային անհավասարությունների և տնտեսական կենտրոնացման խնդիրները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոցիալական զարգացման վրա, ներկայացնելով Հայաստանի տնտեսական և սոցիալական համակարգը որպես փոխկապակցված տարածքային-հասարակական ամբողջություն։

Տնտեսագիտություն

Անընդհատ (համատարած) քրոնոմետրաժը աշխատանքային ժամանակի ուսումնասիրման մեթոդ է, որի միջոցով չափվում և գրանցվում է արտադրական գործընթացի բոլոր գործողությունների տևողությունը՝ առանց ընդհատումների ամբողջ աշխատանքային ցիկլի ընթացքում։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ դիտարկվում է աշխատանքի ընթացքը սկզբից մինչև վերջ, և յուրաքանչյուր գործողության ժամանակը ֆիքսվում է շարունակական ձևով՝ ապահովելով ամբողջական պատկեր աշխատանքային գործընթացի մասին։ Այս մեթոդը թույլ է տալիս բացահայտել աշխատանքի կառուցվածքը, առանձին գործողությունների տևողությունը, ինչպես նաև արտադրողականության վրա ազդող գործոնները։ Անընդհատ քրոնոմետրաժը հատկապես կիրառվում է բարդ արտադրական գործընթացներում, որտեղ կարևոր է յուրաքանչյուր փուլում ժամանակի ճիշտ հաշվարկը և կորուստների հայտնաբերումը։ Այն հնարավորություն է տալիս վերլուծել աշխատանքի արդյունավետությունը, գտնել ավելորդ ժամանակային ծախսերը և բարելավել արտադրական կազմակերպումը։ Քրոնոմետրաժի տվյալները օգտագործվում են նաև աշխատանքի նորմավորման համար՝ սահմանելու աշխատանքի կատարման օպտիմալ ժամանակային չափանիշներ։ Մեթոդի առավելություններից են ճշգրիտ տվյալների ստացումը և գործընթացի ամբողջական վերահսկումը, սակայն այն պահանջում է մանրակրկիտ դիտարկում և կարող է լինել ժամանակատար։ Այսպիսով, անընդհատ քրոնոմետրաժը կարևոր գործիք է աշխատանքի կազմակերպման և արտադրողականության բարձրացման համար, քանի որ այն օգնում է գիտական հիմքով գնահատել և օպտիմալացնել աշխատանքային գործընթացները։

Մանկական

«Հեքիաթների մոլորակ» (Հովհաննես Թումանյան)՝ դասական հայ գրականության մի գանձ, որը հավաքում է Թումանյանի լավագույն հեքիաթները։ Գիրքը ներառում է ինչպես նրա բնօրինակ հեքիաթները, այնպես էլ թարգմանություններ՝ տարբեր մշակույթների հեքիաթներից։ Թումանյանը հեքիաթը դարձնում է ավելի շատ, քան զվարճալի պատմություն՝ նրան հաղորդելով խորը բարոյական և հասարակական իմաստ։ Հեքիաթների հերոսները հաճախ սիմվոլիկ են՝ ներկայացնելով մարդու լավ ու վատ կողմերը, երազանքներն ու վախերը։ Գիրքը աչքի է ընկնում պարզ, բայց հզոր լեզվով՝ հասանելի երեխաների և մեծերի համար։ Թումանյանի հումորը, սարկազմը և հուզումն այստեղ միանում են՝ ստեղծելով կենդանի և տարբերվող հեքիաթային աշխարհ։ Ընթերցողը կարող է գտնել դասական «Պարոն Պոլիկարպը», «Տանիսը», «Տիգրան Մեծը» և այլ հայտնի պատմություններ։ Թարգմանությունները ևս առանձնանում են՝ բացահայտելով համաշխարհային հեքիաթների արժեքը և մշակութային հարուստությունը։ Գիրքը զարգացնում է երևակայությունը, բարոյական զգայարանները և սերը գրքի հանդեպ։ «Հեքիաթների մոլորակ»-ը կարևոր է հայ երեխաների և երիտասարդների կրթության համար՝ որպես հայ գրականության հենարան։ Այս հավաքածուն նաև լավ է նրանց համար, ովքեր ուզում են ծանոթանալ Թումանյանի գրական ոճին և հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգությանը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2022 ISBN - 978-9939-842-11-0

Մանկական

Փոքրիկ իշխանը (կոշտ կազմ) Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 3348774686806