Մշտական և փոփոխուն ծախսեր

Այլ առարկաներ

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է ավտոմոբիլային ճանապարհատրանսպորտային պատահարների հետևանքների գնահատման և դրանց վերացման միջոցների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես սոցիալ-տնտեսական, այնպես էլ տեխնիկական և կազմակերպչական մոտեցումները։ Աշխատանքում վերլուծվում են ճանապարհատրանսպորտային վթարների առաջացման հիմնական պատճառները՝ ներառյալ մարդկային գործոնը, ճանապարհային ենթակառուցվածքների վիճակը, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական անսարքությունները և երթևեկության կազմակերպման թերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վթարների հետևանքների գնահատմանը՝ վնասվածքների ծանրության, մարդկային կորուստների, նյութական վնասների և հասարակության վրա երկարաժամկետ ազդեցությունների տեսանկյունից։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելիչ և վերականգնողական միջոցառումներ՝ սկսած ճանապարհային անվտանգության բարձրացման ինժեներական լուծումներից մինչև վարորդների վարքագծի բարելավման և իրավական կարգավորման մեխանիզմներ։ Աշխատանքը դիտարկում է նաև միջազգային փորձը և համեմատում տարբեր երկրների կիրառած ռազմավարությունները, որտեղ կարևոր դեր է խաղում World Health Organization-ի կողմից առաջարկվող ճանապարհային անվտանգության մոտեցումների ներդրումը։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել համակարգային պատկերացում ճանապարհատրանսպորտային անվտանգության ոլորտի մասին՝ ցույց տալով, որ արդյունավետ կանխարգելումը հնարավոր է միայն համալիր մոտեցման դեպքում, որը համադրում է տեխնիկական, կրթական և վարչական միջոցառումները։

Պատմություն

Խորհրդային Հայաստանում գիտության զարգացումը եղել է պետական քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկը, որի նպատակն էր ստեղծել զարգացած գիտական համակարգ և այն ծառայեցնել արդյունաբերականացման, տնտեսության և կրթության առաջընթացին։ Խորհրդային շրջանում Հայաստանում ձևավորվեցին գիտական հաստատություններ, այդ թվում՝ գիտահետազոտական ինստիտուտներ, որոնք համակարգված զբաղվում էին մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, քիմիայի, բժշկության, պատմության և այլ ոլորտների ուսումնասիրությամբ։ Հատկապես մեծ դեր է ունեցել Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի ստեղծումը, որը դարձավ գիտական կյանքի կենտրոն և համակարգեց տարբեր գիտական ուղղությունների զարգացումը։ Այս շրջանում գիտությունը սերտորեն կապված էր բարձրագույն կրթության հետ, և բուհերը հանդիսանում էին գիտական կադրերի պատրաստման հիմնական օջախներ։ Խորհրդային Հայաստանի գիտության զարգացման մեջ կարևոր ձեռքբերումներ են գրանցվել ինչպես բնական, այնպես էլ տեխնիկական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում՝ ներառյալ մաթեմատիկական դպրոցների ձևավորումը, ֆիզիկայի և ռադիոէլեկտրոնիկայի զարգացումը, ինչպես նաև հայագիտության խորացումը։ Միևնույն ժամանակ գիտական զարգացումը իրականացվում էր կենտրոնացված պետական համակարգի պայմաններում, ինչը ապահովում էր ֆինանսավորում և կազմակերպվածություն, սակայն սահմանափակում էր որոշակի ազատ ստեղծագործական նախաձեռնություններ։ Ընդհանուր առմամբ, Խորհրդային Հայաստանում գիտության զարգացումը մեծապես նպաստել է երկրի կրթական մակարդակի բարձրացմանը, գիտական ներուժի ձևավորմանը և ժամանակակից գիտական մտածողության հաստատմանը տարածաշրջանում։

Գեղարվեստական հայ․

«Իմ գրադարանը. Պետրոս Դուրյան. Ստեղծագործությունների ժողովածու»**՝ այս ժողովածուն ներառում է Պետրոս Դուրյանի բանաստեղծությունների, պատմվածքների, ինչպես նաև նրա գրական ժառանգության կարևոր գործերը։ Դուրյանը, որպես XX դարի հայ գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկը, իր ստեղծագործություններով մեծ ազդեցություն է թողել հայ գրականության զարգացման վրա, հատկապես իր պարզ ու ուժեղ լեզվաբառարանով, խոր փիլիսոփայական ենթատեքստերով և ազգային ինքնության թեմայով։ Պետրոս Դուրյանի ստեղծագործություններում շոշափվում են մարդու գոյության, բնության, սիրո և հայրենիքի հետ կապված հիմնախնդիրներ։ Նրա գործերը հաճախ վերլուծում են մարդկային հոգեբանությունը, սոցիալական և ազգային հարաբերությունները՝ հումանիստական մոտեցմամբ և խոր զգացողությամբ։ Դուրյանի բանաստեղծություններում հաճախ նշվում է հայրենիքի հանդեպ ունեցած անսահման սերն ու կարոտը, ինչպես նաև անհատի հոգևոր ճանապարհը։ «Իմ գրադարանը» ժողովածուում Դուրյանի ստեղծագործությունների բազմազանությունը էական է իր գաղափարներով՝ ազգային ինքնության վերականգնման, մարդկային բարոյականության բարձրացման, հայրենասիրության ու ազգասիրության արժեքների մասին։ Նա ոչ միայն ստեղծել է ճանաչելի կերպարներ, այլև յուրահատուկ արձագանք է տվել իր ժամանակի հասարակական ու սոցիալական հարցերին։ Պետրոս Դուրյանը գրականության մեջ ներկայացնում էր այնպիսի պատկերներ, որոնք լրջորեն վերաբերում են մարդու հոգու խառնաշփոթություններին ու հարցերին, որոնք միշտ актуալ էին։ Նրա երկերը հիանալի կերպով ներկայացնում են համամարդկային խնդիրները՝ միևնույն ժամանակ փառաբանելով հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը։ Այս ժողովածուն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ամբողջությամբ բացահայտելու Դուրյանի գրչի հրաշքը՝ հասկանալու նրա ստեղծագործական ուղին ու գաղափարները, որոնք դեռ երկար ժամանակ մնում են ոչ միայն հայ, այլև համաշխարհային գրականության բարձրագույն արժեքները։ Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN - 978-9939-52-446-7

Այլ առարկաներ

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է ապրանքների և տրանսպորտային միջոցների տեղափոխման գործընթացի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով՝ ընդգրկելով մաքսային կարգավորման իրավական, կազմակերպչական և վերահսկողական հիմքերը։ Աշխատանքում ներկայացվում է մաքսային համակարգի դերը որպես պետական վերահսկողության կարևոր մեխանիզմ, որը ապահովում է արտաքին տնտեսական գործունեության կարգավորումը, պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորումը և ազգային անվտանգության պահպանումը։ Վերլուծվում են ապրանքների ներմուծման և արտահանման հիմնական ընթացակարգերը, մաքսային հայտարարագրման գործընթացը, փաստաթղթային պահանջները, ինչպես նաև տրանսպորտային միջոցների սահմանային վերահսկման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի որոշման մեթոդներին, մաքսատուրքերի և հարկերի հաշվարկման սկզբունքներին, ինչպես նաև մաքսային ռեժիմների տեսակներին՝ ներմուծում, արտահանում, տարանցում և ժամանակավոր ներմուծում։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև մաքսային հսկողության ձևերը՝ ֆիզիկական զննում, փաստաթղթային ստուգում և ռիսկերի վրա հիմնված վերահսկման համակարգերը։ Ներկայացվում է նաև միջազգային համագործակցության դերը մաքսային ոլորտում, հատկապես սահմանային առևտրի դյուրացման և մաքսային ընթացակարգերի պարզեցման համատեքստում։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել ամբողջական պատկերացում մաքսային սահմանով ապրանքների և տրանսպորտային միջոցների տեղափոխման գործընթացի մասին՝ ընդգծելով դրա կարևորությունը պետության տնտեսական և իրավական համակարգում։

Այլ առարկաներ

Նվիրված է ջրանցքների, ջրահեռացման և ջրային կառույցների հիդրավլիկական հաշվարկների տեսական հիմքերին ու գործնական կիրառություններին՝ նախատեսված շինարարական, հիդրոտեխնիկական և ջրային տնտեսության մասնագիտություններով սովորող ուսանողների ու ինժեներների համար, գրքում ներկայացվում են բաց և փակ հոսքերի հիդրավլիկայի հիմնական օրենքները, ջրի շարժման ռեժիմները, արագության և հոսքի ծախսի հաշվարկման մեթոդները, ինչպես նաև էներգիայի կորուստների գնահատման սկզբունքները տարբեր տեսակի ալիքային և հանգիստ հոսքերի պայմաններում, մանրամասն քննարկվում են ջրանցքների նախագծման հիմքերը՝ թեքություն, խաչաձև հատվածի ձև, հոսքի կայունություն և նստվածքների ազդեցություն, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ջրհեռ կառուցվածքներին՝ խողովակային և բաց համակարգեր, դրանց հիդրավլիկական վարքի վերլուծությանը և արդյունավետ աշխատանքի ապահովման պայմաններին, ներկայացվում են ջրային կառույցների հաշվարկային մեթոդներ՝ ջրի մակարդակների, ճնշումների և հոսքի բաշխման գնահատման համար, ինչպես նաև ինժեներական լուծումներ հեղեղումների կանխման և ջրահեռացման համակարգերի օպտիմալացման ուղղությամբ, գրքում ընդգծվում է նախագծման ճշգրտության, հիդրավլիկական մոդելավորման և շահագործման անվտանգության կարևորությունը, աշխատությունը համադրում է հիդրոմեխանիկայի տեսական հիմքերը և հիդրոտեխնիկական կառույցների գործնական նախագծման մոտեցումները՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր ջրային շինարարության և ինժեներական հիդրավլիկայի ոլորտում։

Գեղարվեստական հայ․

Համո Սահյանի հայոց լեզվով գեղեցիկ ու սուր ստեղծագործությունների հավաքածու է, որը ընդգրկում է պոետի լավագույն պոեմները և բանաստեղծությունները։ Սահյանը ոչ միայն մեծ բանաստեղծ է, այլև բանաստեղծության մեջ հայկական հոգու ամենասուր և զգայուն նկարագրիչը։ Գրքում համախմբված են նրա սիրերգությունները, հայրենասիրական գրառումները և մարդկային կյանքի մութ կողմերին նվիրված մտքերը։ Սահյան արվեստը մի քանի չափանիշներով առանձնանում է՝ խորությամբ, ազնվությամբ և տարփածությամբ։ Պոեմները խոսում են մարդկային հոգու անկեղծ սիրո և կարոտի մասին, ինչպես նաև մեծ հայրենասիրության և մարդասիրության թեմաներով։ Նրա պոեզիան անկեղծ է ու ազնիվ՝ անցնելով մարդկային ապրումների բոլոր դրսևորումները՝ ցավից մինչև երազանքներ։ **«Ընտրանի (Սահյան Հ.)»**-ը ոչ միայն Համո Սահյանի ստեղծագործությունների հավաքածու է, այլ նաև նրա անցած կյանքի ու մտածողության ներքո զարգացած մթնոլորտի պատկեր։ Դա մի գիրք է, որն իր թռիչքով ու ձգտումով մարդկանց պետք է հասցնի այն գաղափարներին, որոնք ոգևորում են ու մղում դեպի ավելի բարձր նպատակներ՝ սերը, հայրենիքն ու մարդկային արժեքները։ Այս ժողովածուն հայ բանաստեղծության գլուխգործոցներից է՝ Սահյանի կյանքի և ստեղծագործության ամենամեծ շտեմարաններից մեկը։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-68-533-5