Предварительный отчет о командировке в Азиатскую Турцию в 1911 - 1912 гг.

Բնապահպանություն

Սևանի ազգային պարկը Հայաստանի Հանրապետության ամենակարևոր պահպանվող բնապահպանական տարածքներից մեկն է, որը ստեղծվել է Սևանա լճի և նրա շրջակա էկոհամակարգերի պահպանության նպատակով։ Այն ընդգրկում է Սևանա լիճը և հարակից ափամերձ տարածքները՝ ապահովելով լճի ջրային ռեսուրսների, բուսական ու կենդանական աշխարհի պաշտպանությունը։ Սևանը Հայաստանի ամենամեծ քաղցրահամ լիճն է և ունի ռազմավարական, տնտեսական ու բնապահպանական մեծ նշանակություն։ Ազգային պարկի ստեղծման նպատակն է կանխել լճի աղտոտումը, պահպանել ջրի մակարդակը և վերականգնել բնական հավասարակշռությունը, քանի որ անցյալ տասնամյակներում մարդկային գործունեության հետևանքով լիճը ենթարկվել է էկոլոգիական ճնշումների։ Պարկի տարածքում հանդիպում են բազմաթիվ թռչնատեսակներ, այդ թվում՝ միգրացիոն և հազվագյուտ տեսակներ, ինչպես նաև ձկնատեսակներ, որոնցից հայտնի է Սևանի իշխան ձուկը։ Բուսական աշխարհը նույնպես բազմազան է և ներառում է ջրային ու ափամերձ բույսեր, որոնք կարևոր դեր ունեն էկոհամակարգի կայունության համար։ Սևանի ազգային պարկը նաև կարևոր նշանակություն ունի գիտական հետազոտությունների, էկոտուրիզմի և բնապահպանական կրթության համար։ Այստեղ իրականացվում են տարբեր ծրագրեր՝ ուղղված կենսաբազմազանության պահպանությանը և լճի էկոլոգիական վիճակի բարելավմանը։ Պարկը համարվում է Հայաստանի բնության ամենակարևոր արժեքներից մեկը, որը ոչ միայն բնական հարստություն է, այլ նաև ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության մաս։

Մաթեմատիկա

Теория линейных экономических моделей աշխատությունը կիրառական տնտեսագիտության և մաթեմատիկական մոդելավորման կարևոր ուղղության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է տնտեսության երևույթների նկարագրման համար օգտագործվող գծային մոդելների տեսական հիմքերը և կիրառությունները, այն բացատրում է, թե ինչպես կարելի է տնտեսական համակարգերը ներկայացնել գծային հավասարումների և մատրիցային կառուցվածքների միջոցով՝ վերլուծելով արտադրության, սպառման, փոխանակման և ռեսուրսների բաշխման գործընթացները, գիրքը անդրադառնում է Լեոնտևի input-output մոդելներին, հավասարակշռության վիճակների ուսումնասիրությանը, գների և արտադրության միջև կապերին, ինչպես նաև օպտիմալ բաշխման խնդիրներին սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում, միաժամանակ ներկայացնելով լուծման մաթեմատիկական մեթոդներ և հաշվարկային օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ տնտեսական համակարգերի կառուցվածքային կախվածությունները և կանխատեսել դրանց վարքը տարբեր պայմաններում, ինչը այն դարձնում է կարևոր գործիք տնտեսագիտական վերլուծության և տնտեսական քաղաքականության մոդելավորման համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երկչափ տիրույթներում էլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների համար սահմանային խնդիրների տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ տիպի հավասարումների հիմնական հատկությունները, լուծումների գոյության, միակության և կայունության պայմանները, ինչպես նաև համապատասխան սահմանային պայմանների դասակարգումը։ Հեղինակը վերլուծում է Դիրիխլեի, Նեյմանի և խառը տիպի սահմանային խնդիրները, դրանց մաթեմատիկական ձևակերպումները և լուծման անալիտիկ ու թվային մեթոդները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի տարածությունների և թույլ լուծումների տեսության կիրառմանը էլիպտիկ հավասարումների ուսումնասիրության մեջ։ Քննարկվում են նաև վերջավոր տարրերի և այլ թվային մեթոդների կիրառությունները բարդ երկրաչափական տիրույթներում խնդիրների մոտարկման համար։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կիրառական մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի մասնագետների, ինչպես նաև բարձր կուրսերի ուսանողների և ասպիրանտների համար՝ առաջարկելով խորը տեսական հիմք և գործնական մոտեցումներ դիֆերենցիալ հավասարումների սահմանային խնդիրների լուծման համար։

Պատմություն

Новая история стран Европы и Америки XVI–XIX века աշխատությունը պատմագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է Եվրոպայի և Ամերիկայի նոր պատմության հիմնական փուլերը XVI–XIX դարերում՝ ընդգրկելով քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական խորը փոխակերպումները, այն վերլուծում է Վերածննդի և Ռեֆորմացիայի ազդեցությունը եվրոպական հասարակությունների վրա, աբսոլյուտիզմի ձևավորումը, բուրժուական հեղափոխությունները, ինչպես նաև արդյունաբերական հեղափոխության սկիզբը և դրա հետևանքները, գիրքը անդրադառնում է նաև ԱՄՆ-ի անկախության պատերազմին, Լատինական Ամերիկայի ազատագրական շարժումներին և ազգային պետությունների ձևավորման գործընթացներին, միաժամանակ քննարկելով միջազգային հարաբերությունների փոփոխությունները, գաղութային համակարգի ընդլայնումը և Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի վերաձևավորումը, ներկայացնելով այս շրջանը որպես ժամանակակից աշխարհակարգի ձևավորման հիմնարար փուլ։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի կարևոր խնդիրներից մեկին՝ որոշ եզրային խնդիրների սեփական ֆունկցիաներով կատարվող վերլուծությունների (շարքերի) զուգամիտության արագացման մեթոդների ուսումնասիրմանը։ Սեփական ֆունկցիաներով ներկայացումները լայնորեն կիրառվում են դիֆերենցիալ հավասարումների, ջերմահաղորդման, տատանումների, ալիքային գործընթացների և այլ ֆիզիկական երևույթների մոդելավորման ժամանակ, սակայն գործնական հաշվարկներում հաճախ առաջանում է շարքի դանդաղ զուգամիտության խնդիր, որը նվազեցնում է հաշվարկների ճշգրտությունն ու արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն մաթեմատիկական մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս բարելավել մոտարկումների որակը և արագացնել լուծումների ստացումը՝ պահպանելով անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Դիտարկվում են սեփական արժեքների և սեփական ֆունկցիաների հատկությունները, տարբեր վերափոխումների և գումարման հատուկ եղանակների կիրառումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը եզրային խնդիրների լուծումների հաշվարկման արդյունավետության վրա։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես տեսական մաթեմատիկայի, այնպես էլ ինժեներական և ֆիզիկական խնդիրների թվային լուծման համար, որտեղ պահանջվում է մեծ ծավալի հաշվարկների արագ և ճշգրիտ իրականացում։

Այլ առարկաներ

Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները-ը մեթոդաբանական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է գիտական հետազոտություն իրականացնելու հիմնական կանոնները, փուլերը և կազմակերպման տրամաբանությունը՝ ընդգծելով գիտական աշխատանքի համակարգված և ապացուցողական բնույթը, աշխատությունում մանրամասն բացատրվում են հետազոտության հիմնական սկզբունքները՝ խնդիրի ճիշտ ձևակերպում, վարկածի կառուցում, գիտական աղբյուրների ընտրություն և վերլուծություն, տվյալների հավաքագրում, մշակման մեթոդների կիրառում և արդյունքների մեկնաբանում, միաժամանակ ներկայացվում են հետազոտության էթիկական պահանջները՝ օբյեկտիվություն, ճշգրտություն, ակադեմիական ազնվություն և կրկնելիություն ապահովելու անհրաժեշտությունը, աշխատությունը նաև անդրադառնում է տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումների կիրառմանը՝ որակական և քանակական վերլուծություններ, համեմատական և փորձարարական մեթոդներ, ինչպես նաև գիտական աշխատանքի կառուցվածքային պահանջներին՝ ներածություն, մեթոդաբանություն, արդյունքներ և եզրակացություններ, նպատակ ունենալով ձևավորել համակարգված մտածողություն և գիտական հետազոտություն կատարելու գործնական հմտություններ։