Հայաստանի պատմության և ժողովրդագրության հիմնահարցեր

Մանկական

«Հեքիաթների մոլորակ» ընտրանի 4 (Հանս Քրիստիան Անդերսեն)՝ Դանիական հեքիաթագիրության դասական հավաքածու է, որը տարբերվում է խոր իմաստով և գեղեցիկ պատկերներով։ Գիրքը հավաքում է Անդերսենի հայտնի և սիրելի հեքիաթները՝ որոնք հայտնի են ամբողջ աշխարհում։ Անդերսենի հեքիաթները առանձնանում են ոչ միայն մանկական զվարճանքով, այլ նաև չափահասների համար կարևոր բարոյական հարցադրումներով։ Նա հաճախ ներկայացնում է մարդկային զգացմունքների նրբությունը՝ ցավը, սիրո կարիքը, ինքնաճանաչումը և հույսը։ Հեքիաթների հերոսները կարող են լինել պարզ մարդիկ, կենդանիներ կամ անգամ օբյեկտներ՝ որոնց միջոցով արտահայտվում է կյանքը։ Գիրքը պարունակում է գեղեցիկ պատկերավոր լեզու, որը զարգացնում է երևակայությունը և սրտի զգայունությունը։ Անդերսենի հեքիաթներում հաճախ հանդիպում են խորհրդանշություններ և դրամատիկ իրավիճակներ՝ հուշելով, որ իրական կյանքում նույնպես դժվարություններ կան։ Այս հավաքածուն նպաստում է երեխաների բարոյական դաստիարակությանը՝ սովորեցնում է ազնվություն, համբերություն և մարդկային արժանիք։ Գիրքը հարմար է ընտանիքում ընթերցելու համար, ինչպես նաև դպրոցականների համար՝ որպես ուսումնական նյութ։ «Հեքիաթների մոլորակ» ընտրանի 4-ը թույլ է տալիս ծանոթանալ Անդերսենի լավագույն ստեղծագործություններին մեկ հատորում։ Այս աշխատությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Անդերսենը համարվում է հեքիաթարվեստի մեծ վարպետ՝ աշխարհի գրականության արժեքավոր ժառանգության մաս։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-9939-842-14-1

Գեղարվեստական հայ․

«Հեքիաթներ ծաղիկների մասին»՝ Աննա Սաքսեի այս գիրքը ներկայացնում է մի շարք հեքիաթներ, որոնք կենտրոնացած են բնության ու ծաղիկների գեղեցկության շուրջ։ Սաքսեն խորը հուզականությամբ և գեղեցիկ պատկերներով միավորում է բուսական աշխարհի հրաշքները և մարդկային կյանքը՝ առաջ բերելով անմեղ և մանկական հուզմունքներ։ Գիրքն ունի մոգական, պատկերավոր ոճ՝ որում ծաղիկներն ունեն իրենց խորհրդանշական նշանակությունը։ Սաքսեն ծաղիկներին ներկայացնում է որպես խորհրդանիշ՝ կապելով նրանց մարդկանց կյանքին, բնության խճճվածությանը, անցյալին ու ներկային։ Ամեն մի հեքիաթ ունի իր խորքը և նպատակ ունի ընթերցողին մոտեցնել այն իրականությանը, որտեղ մաքուր սիրո, հարգանքի ու գեղեցկության տարրերը ամենուր են։ Բառերը նրա ստեղծագործություններում կարծես ծաղկում են՝ ինչպես ծաղիկները՝ խնամքով թրծված և եռացող մի փոքրիկ բնության կտոր։ Այս հեքիաթները հաճախ ստեղծվում են ոչ միայն որպես մանկական, այլև որպես մեծահասակների համար ուղղված պատմություններ, քանի որ պարունակում են կենսաբառարանական իմաստներ՝ ինչպես մարդկային հարաբերությունները, այնպես էլ բնության անմահ կենսատիրոջ հետ փոխկապակցվածությունը։ Ծաղիկները դարձնում են կյանքի դժվարությունները հարմարվողական ու գեղեցիկ՝ իրենց թարմությունը, գույնը և ձևերը տալով պատմություններին։ **«Հեքիաթներ ծաղիկների մասին»** գիրքը հայցում է սիրո, խոհեմության, ներողամտության ու խորը գեղեցկության մասին պատմությունները՝ համատեղելով ֆանտազիան ու մոգական էությունը, և այն դարձնում է հիշարժան ստեղծագործություն, որին բնորոշ է թեթևություն, ներդաշնակություն և տպավորիչ միտք։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-885-04-9

Պատմություն

Նյութը լուսաբանում է 1917–1918 թվականների ժամանակահատվածը, երբ Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Անդրկովկասը հայտնվեց քաղաքական վակուումի և ուժերի բախման կենտրոնում։ Այդ պայմաններում սկսվեց հայ ժողովրդի պետականության վերականգնման գործընթացը։ Հիմնական բովանդակություն Ռուսական կայսրության անկում և տարածաշրջանային ճգնաժամ Նյութը ցույց է տալիս, թե ինչպես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Անդրկովկասում առաջացավ իշխանական անկայունություն և նոր քաղաքական կենտրոնների ձևավորման անհրաժեշտություն։ Անդրկովկասյան դաշնակցություն և նրա փլուզումը Ներկայացվում է Անդրկովկասյան Սեյմի և ժամանակավոր կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հայ, վրացի և ադրբեջանական քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները։ Դիվանագիտական պայքար և անկախության ուղի Նյութը ընդգծում է արտաքին ուժերի ազդեցությունը (Օսմանյան կայսրություն, Գերմանիա և այլն) և հայ քաղաքական ուժերի պայքարը՝ պետականության պահպանման ու անկախության հասնելու համար։ 1918 թ. մայիս՝ անկախության հռչակում Վերլուծվում է Հայաստանի Հանրապետության ստեղծման գործընթացը և դրա դիվանագիտական նախադրյալները։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի անկախ պետականության կերտումը արդյունք էր ոչ միայն ներքին քաղաքական պայքարի, այլև բարդ միջազգային և տարածաշրջանային դիվանագիտական գործընթացների։

Փիլիսոփայություն

«Երկեր 5 հատորով» (Ֆրիդրիխ Նիցշե) ժողովածուի հատոր 2-ը շարունակությունն է Նիցշեի փիլիսոփայական մտքերի, որոնք նպատակ ունեն խթանել մարդու ինքնաճանաչումն ու ազատությունը։ Նիցշեն այստեղ էլ շարունակում է քննադատել ավանդական բարոյությունը, քրիստոնեական արժեքները և հասարակության սովորական կարծրատիպերը։ Հատոր 2-ը խորանում է մարդու հոգևոր զարգացման, ուժի և ստեղծագործական ինքնակատարելագործման գաղափարների մեջ։ Նիցշեի գրախոսությունը հաճախ բացահայտում է այն, թե ինչպես են հասարակական նորմերը ճնշում անհատի բնազդներն ու ստեղծագործական հզորությունը։ Նա առաջարկում է «արժեքների վերակազմակերպում»՝ մարդու թույլ տալով ոչ թե հետևել, այլ ստեղծել նոր, կյանքին համապատասխանող արժեքներ։ Հատոր 2-ում կարող են նաև լինել նրա մտքերը՝ «ճշմարտությունը որպես մի տարբերակ» և «հոգեկան ազատությունը որպես առաջնահերթություն»։ Նիցշեի ոճը ծանր է, բայց հզոր՝ լի է պատկերավոր համեմատություններով, հակադրություններով և դաժան անկեղծությամբ։ Հատորը ընթերցողին մղում է հարցեր տալու սեփական գոյության, նպատակների և արժեքների մասին։ Նիցշեի մոտեցումը չի առաջարկում հեշտ լուծումներ, այլ ավելի շատ մտքի «վարժանք»՝ որակապես նոր տեսարան կառուցելու համար։ Այս հատորը հարմար է նրանց համար, ովքեր արդեն ծանոթ են Նիցշեի գաղափարներին և ցանկանում են խորացնել իր փիլիսոփայությունը։ Գիրքը մեծ արժեք ունի այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել մտավոր անկախությունը և վերարժևորել իրենց կյանքը։ Հրատարակիչ - Անտարես ISBN - 978-9939-76-244-9

Lեզվաբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ հայոց լեզվի հիմնական քերականական և ոճական կանոնների ամրապնդում, խոսքի մշակույթի հիմնարար սկզբունքներ՝ ճշտություն, հստակություն, տրամաբանություն և արտահայտչականություն, ուղղագրական և կետադրական վարժությունների համակարգ, բառապաշարի հարստացման և ճիշտ կիրառման առաջադրանքներ, ինքնուրույն աշխատանքի համար նախատեսված գործնական նյութեր։ Այն օգտակար է՝ բուհերի ուսանողների համար, դպրոցական բարձր դասարանների աշակերտների համար, հայոց լեզվի ուսուցիչների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են բարելավել իրենց գրավոր և բանավոր խոսքի որակը։ Ընդհանուր առմամբ, ձեռնարկը համադրում է տեսական գիտելիքն ու գործնական աշխատանքը՝ նպաստելով գրագետ և մշակված խոսքի ձևավորմանը։

Գեղարվեստական հայ․

«Ատյան ողբերգությունը» Վահրամ Սահակյանի ստեղծագործությունն է, որը լուրջ բարոյահոգեբանական խորություն ունի և բարդ սոցիալական ու քաղաքական խնդիրներ է բարձրացնում։ Պատմվածքն իր մեջ ներառում է ինչպես փիլիսոփայական, այնպես էլ դրամատիկ տարրեր՝ ցուցադրելով, թե ինչպես հասարակական ճնշման, անհավասարության և անարդարության պայմաններում է մարդու հոգեբանությունը փոխվում, ինչպիսի ճգնաժամեր ու դաժանությունների բախումներ են տեղի ունենում։ Պատմությունը տեղի է ունենում մի համայնքում կամ դրվագում, որտեղ բնորոշվում են մարդկային հարաբերությունները՝ դրանք հղումներով, տեսանելի և անտեսանելի ուժերի ներգործությամբ։ «Ատյան ողբերգությունը» ներկայացնում է որոշակի ուժերի ճնշման ներքո մարդու անզորությունը, այն կետի հասնելը, երբ նա այլևս չի կարողանում գտնել իր իրական կամ բացարձակ արժանիքը։ Սահակյանը այս ստեղծագործության միջոցով անդրադառնում է մարդու ներքին մղումներին, բարոյականին, հարցերին, որոնք վերաբերում են ազնվության, ազնվազերծության ու հասարակության մեջ մարդու դերին։ Նաև, Սահակյանը չի վախենում ցույց տալու այն անարդարությունն ու ցավը, որոնք հաճախ ուղեկցում են մարդկանց դժվար ժամանակներում՝ ինչպես դա պատահում է շատ պատմություններում։ «Ատյան ողբերգության» միջոցով հեղինակը փորձում է հասկացողություն ձևավորել մարդու գոյության դժվարություններին ու հասարակական ձևերի ազդեցությանը, որոնք բախվում են արժեքների և բարոյականության հետ։ Այս ստեղծագործությունը շատ ավելի խորունկ է, քան պարզապես պատմություն է՝ այն ունի արտացոլման, դասախոսության և քննադատական միտք, որը շարունակում է խոսել անհատի, հասարակության ու աշխարհի մասին՝ հեռանկարային աղոտ ու միաժամանակ մութ կետերում։ «Ատյան ողբերգությունը» հաճախ այնպիսի գործ է, որը դատողության, համեմատության ու անխուսափելի առճակատման տեղում մնում է ժամանակի պահանջին համապատասխան, դարձնելով այն ավելի արդիական։ Հրատարակիչ - Հեղինակային հրատարակություն Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-030-6