Պատրաստի նյութեր

Հարմար և արագ մատչելիություն՝ կրթությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար։

Մատչելի ուսումնական նյութեր՝ մեկ հարթակում։

Մեր հարթակը ապահովում է ռեֆերատների, կուրսայինների, էլեկտրոնային և ֆիզիկական գրքերի, ինչպես նաև այլ ուսումնառության համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք կազմված են բարձր որակով և տարբեր թեմաներով։

Մեր հարթակում կգտնեք բարձրորակ ռեֆերատներ, կուրսայիններ, գրքեր և ուսումնառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր՝ տարբեր թեմաներով։

Բովանդակությունը բաժանված է ըստ առարկաների, ոլորտների նաև լեզուների, ինչպիսիք են՝ տնտեսագիտություն, իրավաբանություն, լեզուներ, բժշկություն և այլ հետաքրքրական ուղղություններ։

Տեսակավորել նյութերը ըստ... keyboard_arrow_down
Օնլայն

Քաղաքագիտություն

Արմատական իսլամ․ Իրանի մոջահեդները

Գիրքը ներկայացնում է Իրանի ժամանակակից քաղաքական և գաղափարախոսական պատմության կարևորագույն դրվագներից մեկը՝ կենտրոնանալով «Իրանի ժողովրդական մոջահեդների կազմակերպության» ձևավորման, զարգացման, գաղափարախոսական վերափոխումների և երկրի հասարակական-քաղաքական կյանքում ունեցած դերի ուսումնասիրության վրա։ Հեղինակն իր պատմաքաղաքական հետազոտության շրջանակում անդրադառնում է Իրանի հասարակության կառուցվածքային փոփոխություններին, միապետական կառավարման համակարգի առանձնահատկություններին, Փահլավիների հարստության իշխանությանը, պետական կառույցների և հասարակական խմբերի փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև այն քաղաքական, սոցիալական և գաղափարախոսական նախադրյալներին, որոնք հանգեցրին Իրանի իսլամական հեղափոխությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է 1960-ական թվականներին մոջահեդական շարժման սկզբնավորության ուսումնասիրությունը, դրա կազմակերպական կայացման ընթացքը, առաջին գաղափարական սկզբունքների ձևավորումն ու զինված պայքարի ռազմավարության մշակումը։ Հեղինակը մանրամասն դիտարկում է շարժման աշխարհայացքային հիմքերը՝ ցույց տալով իսլամական կրոնական պատկերացումների, սոցիալական արդարության գաղափարների, հակաիմպերիալիստական դիրքորոշումների և ձախակողմյան քաղաքական մտքի փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ շարժման գաղափարախոսությունը չէր սահմանափակվում ավանդական կրոնական հայացքներով, այլ ձգտում էր իսլամական ուսմունքը մեկնաբանել հասարակական վերափոխումների, սոցիալական հավասարության և քաղաքական ազատագրության գաղափարների համատեքստում։ Այս առումով կարևոր տեղ է հատկացվում իրանցի ազդեցիկ մտավորական և կրոնափիլիսոփայական գործիչ Ալի Շարիաթիի գաղափարներին, նրա աշխարհայացքի ձևավորմանը և երիտասարդական ու հեղափոխական շարժումների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է նաև կազմակերպության գործունեության առաջին շրջանը, ընդհատակյա կառույցների ձևավորումը, անդամների քաղաքական և գաղափարական պատրաստությունը, իշխանությունների հետ բախումները, ձերբակալություններն ու դատավարությունները, ինչպես նաև այն ծանր պայմանները, որոնցում շարժումը փորձում էր պահպանել իր գոյությունն ու կազմակերպական ամբողջականությունը։ Հետազոտության առանցքային թեմաներից է 1975 թվականին տեղի ունեցած գաղափարական պառակտումը, որի հետևանքով շարժման ներսում առաջացան տարբեր ուղղություններ՝ արտահայտելով իսլամական և մարքսիստական գաղափարների շուրջ խորացող հակասությունները։ Հեղինակը բացահայտում է այդ տարաձայնությունների պատճառները, դրանց ազդեցությունը կազմակերպության ներքին կառուցվածքի, քաղաքական նպատակների և հետագա գործունեության վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են գաղափարախոսական տարբեր մեկնաբանությունները հանգեցնել նույնիսկ նույն քաղաքական շարժման ներսում հակադիր ուղղությունների ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրության է արժանանում 1977–1979 թվականների հեղափոխական գործընթացը, որի ընթացքում Իրանի քաղաքական դաշտում ի հայտ եկան նոր ուժեր, վերադասավորվեցին հասարակական խմբերի հարաբերությունները, իսկ նախկինում ընդդիմադիր շարժումները հնարավորություն ստացան վերանայելու իրենց դիրքերն ու գործունեության մեթոդները։ Գրքում ուսումնասիրվում է մոջահեդների մասնակցությունը հեղափոխական իրադարձություններին, հետհեղափոխական շրջանում կազմակերպության ղեկավարության և կառուցվածքի փոփոխությունները, քաղաքական ծրագրերի վերաձևավորումը և նոր իշխանությունների հետ հարաբերությունների աստիճանական սրումը։ Միաժամանակ ներկայացվում են Իրանի ժամանակավոր կառավարության, Աբոլհասան Բանի Սադրի նախագահության և իսլամական հանրապետության պետական համակարգի ամրապնդման հետ կապված գործընթացները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպես ձևավորվեց հեղափոխությունից հետո քաղաքական իշխանության նոր հարաբերակցությունը և ինչու նախկին դաշնակիցների միջև առաջացան խոր տարաձայնություններ։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ հեղինակը մոջահեդական շարժումը չի դիտարկում մեկուսացված երևույթ, այլ տեղադրում է Իրանի ավելի լայն պատմական, հասարակական և գաղափարախոսական զարգացումների շրջանակում։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կրոնի և քաղաքականության փոխհարաբերությունները, հեղափոխական գաղափարախոսությունների ձևավորման մեխանիզմները, հասարակական դժգոհության դրսևորումները, պետական իշխանության լեգիտիմության խնդիրները և ընդդիմադիր շարժումների կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ ցույց է տալիս իսլամական քաղաքական շարժումների ներքին բազմազանությունը՝ հակադրվելով այն պարզեցված պատկերացմանը, թե իսլամական հեղափոխականությունը միասնական, անփոփոխ և գաղափարապես միատարր երևույթ է։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են կրոնական ավանդույթները, ժամանակակից քաղաքական տեսությունները, սոցիալական հակասությունները և ազգային պատմական փորձը միավորվում քաղաքական շարժումների գաղափարական համակարգերում՝ ստեղծելով երբեմն հակասական, բայց պատմականորեն ազդեցիկ աշխարհայացքներ։ Գիտական առումով աշխատությունն առանձնանում է պատմական փաստերի, քաղաքական իրադարձությունների և գաղափարախոսական գործընթացների համադրությամբ, ժամանակագրական հաջորդականությամբ և հասարակական երևույթները դրանց առաջացման պայմանների հետ կապակցելու մեթոդաբանությամբ։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում ոչ միայն Իրանի իսլամական հեղափոխության, այլև Մերձավոր Արևելքի ժամանակակից քաղաքական շարժումների, իսլամական արմատականության, հեղափոխական կազմակերպությունների և կրոնական գաղափարախոսությունների ուսումնասիրության համար։ Պատմական նշանակությունն այն է, որ գիրքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու Փահլավիների միապետության անկման, իսլամական հանրապետության ձևավորման և հետհեղափոխական քաղաքական հակամարտությունների բարդ գործընթացները՝ միաժամանակ բացահայտելով այն ուժերի գործունեությունը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել Իրանի նորագույն պատմության մեջ։ Այն առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, կրոնագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ինչպես նաև Իրանի և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Աշխատությունը ոչ միայն ներկայացնում է կոնկրետ քաղաքական կազմակերպության պատմությունը, այլև ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու գաղափարախոսության, կրոնի, հեղափոխության և պետական իշխանության փոխազդեցությունը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես են ձևավորվում քաղաքական շարժումները, ինչ հանգամանքներում են փոխվում դրանց նպատակներն ու սկզբունքները, և ինչպես են ներքին տարաձայնություններն ու պատմական իրադարձությունները պայմանավորում դրանց հետագա ընթացքը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-21
Արմատական իսլամ․ Իրանի մոջահեդները