Ready-made Materials
Convenient and fast access for anyone interested in education.
Our platform provides essays, coursework, e-books, and physical books, as well as other study materials, created with high quality and covering a variety of topics.
The content is organized by subjects, fields, and languages, such as Economics, Law, Languages, Medicine, and other interesting areas.
History
Թուրքական պատմագիտական ընկերության ստեղծումն ու գործունեությունը (1923–1970-ական թվականներ)
Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի պատմագիտական մտքի զարգացման կարևոր կառույցներից մեկի՝ Թուրքական պատմագիտական ընկերության ստեղծման, կազմակերպական ձևավորման, գիտական գործունեության և գաղափարական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է ընկերության հիմնադրման պատմական նախադրյալները, գործունեության հիմնական փուլերը և Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման ու հետագա զարգացման ընթացքում նրա ունեցած դերը պատմական գիտության, ազգային պատմական գիտակցության և պատմության պաշտոնական մեկնաբանությունների ձևավորման գործընթացում։ 1923 թվականին Թուրքիայի Հանրապետության հռչակումից հետո երկրի նոր քաղաքական և հասարակական համակարգի կառուցումը ուղեկցվում էր ազգային ինքնության, պատմական ժառանգության և պետական գաղափարախոսության վերաիմաստավորման գործընթացներով։ Այդ պայմաններում պատմագիտական ուսումնասիրությունները ձեռք բերեցին առանձնահատուկ նշանակություն՝ դառնալով նոր հանրապետության ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և պատմական անցյալի վերանայման կարևոր միջոցներից մեկը։ Թուրքական պատմագիտական ընկերության գործունեությունը սերտորեն կապված էր այս գործընթացների հետ։ Ընկերությունը, որպես պատմության ուսումնասիրության և տարածման մասնագիտացված կառույց, ներգրավված էր Թուրքիայի անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների համակարգման, պատմական հետազոտությունների կազմակերպման, գիտական հրատարակությունների պատրաստման և պատմագիտական հայեցակարգերի մշակման աշխատանքներում։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է պատմագիտական ընկերության ձևավորումն ու նրա գործունեության կապը հանրապետական Թուրքիայի ազգային գաղափարախոսության զարգացման հետ։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի թուրքական պատմական ինքնության կառուցման, նախաիսլամական անցյալի ուսումնասիրության, թուրքական ժողովուրդների պատմական ծագման և համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ նրանց ունեցած դերի վերաբերյալ հետազոտական ուղղությունները։ Ընկերության գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են գիտական հաստատությունները մասնակցել պատմական գիտելիքի արտադրությանը, տարածմանը և ազգային պատմության պաշտոնական ընկալումների ձևավորմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև պատմագիտության և պետական քաղաքականության փոխհարաբերությունների դիտարկումը, քանի որ 20-րդ դարի Թուրքիայի պատմագիտական միջավայրում պատմության ուսումնասիրությունը հաճախ առնչվել է ազգային ինքնության ամրապնդման, հասարակական վերափոխումների և պետական գաղափարական առաջնահերթությունների հետ։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև ընկերության կազմակերպական ու գիտական գործունեության տարբեր կողմերին՝ հետազոտական նախաձեռնություններին, պատմական նյութերի հավաքմանն ու մշակմանը, գիտաժողովներին, հրատարակչական աշխատանքներին և պատմագիտական գիտելիքի տարածմանը։ 1923 թվականից մինչև 1970-ական թվականներն ընդգրկող ժամանակահատվածը հնարավորություն է տալիս հետևելու կառույցի զարգացմանը Թուրքիայի Հանրապետության պատմության մի քանի կարևոր փուլերում՝ բացահայտելով նրա գործունեության շարունակականությունն ու փոփոխությունները քաղաքական, հասարակական և գիտական միջավայրի վերափոխումների պայմաններում։ Գրքի կարևոր գիտական նշանակությունն այն է, որ այն պատմագիտական հաստատության պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես կազմակերպական զարգացման ընթացք, այլև որպես Թուրքիայի ազգային պատմագրության ձևավորման և գաղափարական վերակառուցման բաղկացուցիչ մաս։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս քննության առնելու պատմական հետազոտությունների և ազգային գաղափարախոսության փոխազդեցությունը, գիտական հաստատությունների դերը հասարակական հիշողության ձևավորման գործում, ինչպես նաև պատմության պաշտոնական մեկնաբանությունների ազդեցությունը երկրի մշակութային ու մտավոր կյանքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայագիտության և հայ-թուրքական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ թուրքական պատմագրության ձևավորման սկզբունքների, հետազոտական ուղղությունների և գաղափարական մոտեցումների իմացությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Օսմանյան կայսրության և Թուրքիայի Հանրապետության անցյալի վերաբերյալ թուրքական պատմագիտական ընկալումների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել թուրքագիտության, արևելագիտության, պատմագրության պատմության, քաղաքական մտքի և ազգային ինքնության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այն ընթերցողների համար, որոնք ցանկանում են հասկանալ, թե ինչպես են պատմագիտական հաստատությունները մասնակցում պետության պատմական հիշողության ձևավորմանը, ինչպես են գիտական ուսումնասիրությունները փոխազդում քաղաքական ու հասարակական գործընթացների հետ, և ինչ դեր է ունեցել Թուրքական պատմագիտական ընկերությունը 20-րդ դարի Թուրքիայի պատմագիտական և մշակութային կյանքում։
Updated: 2026-11-17