Պատրաստի նյութեր

Հարմար և արագ մատչելիություն՝ կրթությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար։

Մատչելի ուսումնական նյութեր՝ մեկ հարթակում։

Մեր հարթակը ապահովում է ռեֆերատների, կուրսայինների, էլեկտրոնային և ֆիզիկական գրքերի, ինչպես նաև այլ ուսումնառության համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք կազմված են բարձր որակով և տարբեր թեմաներով։

Մեր հարթակում կգտնեք բարձրորակ ռեֆերատներ, կուրսայիններ, գրքեր և ուսումնառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր՝ տարբեր թեմաներով։

Բովանդակությունը բաժանված է ըստ առարկաների, ոլորտների նաև լեզուների, ինչպիսիք են՝ տնտեսագիտություն, իրավաբանություն, լեզուներ, բժշկություն և այլ հետաքրքրական ուղղություններ։

Տեսակավորել նյութերը ըստ... keyboard_arrow_down
Օնլայն

Պատմություն

Ղոմի աստվածաբանական կենտրոնի դերը Իրանի հասարակական-քաղաքական կյանքում (XX դարի 1920–1980-ական թվականներին)

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի հասարակական-քաղաքական կյանքում Ղոմի աստվածաբանական կենտրոնի ձևավորման, զարգացման և ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով շիա հոգևորականության քաղաքական դերակատարությանը XX դարի 1920–1980-ական թվականներին։ Հետազոտության առանցքում Ղոմ քաղաքի՝ որպես շիա իսլամի կարևորագույն կրոնական, աստվածաբանական և գաղափարական կենտրոններից մեկի վերելքն է, ինչպես նաև հոգևորականության աստիճանական ներգրավվածությունը երկրի քաղաքական գործընթացներում։ Ներկայացվում են կենտրոնի պատմական ակունքները, դրա ինստիտուցիոնալ կայացումը, կրոնական կրթության համակարգի զարգացումը և Իրանի մյուս շիա հոգևոր կենտրոնների հետ ունեցած կապերը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում 1920-ական թվականներին այաթոլլա Աբդոլքարիմ Հայերիի գործունեությամբ Ղոմի աստվածաբանական կենտրոնի վերակազմավորմանն ու ամրապնդմանը, որի արդյունքում քաղաքը վերածվեց շիա աստվածաբանական մտքի, հոգևոր կրթության և կրոնական հեղինակության կարևորագույն կենտրոնի։ Քննարկվում է Ղոմի հոգևորականության վերաբերմունքը Փահլավիների արքայատոհմի քաղաքականությանը, մասնավորապես՝ Ռեզա շահ Փահլավիի և Մոհամմադ Ռեզա շահի իրականացրած պետական ու հասարակական բարեփոխումներին, որոնք հաճախ հակասում էին հոգևորականության ավանդական դիրքերին և ազդեցության ոլորտներին։ Վերլուծվում են կրոնական հաստատությունների, դատական համակարգի, կրթության և հասարակական կյանքի աշխարհիկացման գործընթացների շուրջ առաջացած հակասությունները, հոգևորականության դիմադրության ձևերը և հասարակական տրամադրությունների վրա դրա ազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Իրանի նավթարդյունաբերության ազգայնացման շարժմանը, 1950-ական թվականների քաղաքական իրադարձություններին և շիա հոգևորականության՝ ազգային ու հակակառավարական պայքարում ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է 1960–1970-ական թվականներին Ղոմի հոգևորականության քաղաքական ակտիվության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ այաթոլլա Ռուհոլլահ Խոմեյնիի գաղափարական և կազմակերպչական գործունեությունը, նրա հակաշահական դիրքորոշումը, կրոնական հեղինակությունների և տարբեր հասարակական խմբերի միջև կապերի հաստատումը, ինչպես նաև հոգևորականության քաղաքական ազդեցության ընդլայնման մեթոդները։ Մանրամասն ուշադրություն է դարձվում 1978–1979 թվականների Իրանի հեղափոխությանը, որի ընթացքում Ղոմի աստվածաբանական կենտրոնը դարձավ հակաշահական շարժման կարևորագույն գաղափարական և կազմակերպչական հենակետերից մեկը։ Քննարկվում են Ղոմի հոգևորականության մասնակցությունը հեղափոխական իրադարձություններին, դրա հարաբերությունները մյուս ընդդիմադիր քաղաքական ուժերի հետ, իսլամական կառավարման գաղափարի տարածումը և հեղափոխությունից հետո պետական իշխանության ձևավորման ու վերահսկողության գործընթացներում շիա հոգևորականության ներգրավվածությունը։ Առանձին կարևորություն ունի «Վելայաթ-է ֆաղիհ»՝ իսլամական իրավագետի իշխանության հայեցակարգի ուսումնասիրությունը, որը դարձավ հետհեղափոխական Իրանի քաղաքական համակարգի գաղափարական հիմնասյուներից մեկը։ Ներկայացվում են նաև Ղոմի կրոնական կենտրոնի ազդեցության ամրապնդումը Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, իսլամական գաղափարախոսության տարածման ուղղությամբ իրականացվող գործունեությունը և «իսլամական հեղափոխության արտահանման» քաղաքականության գաղափարական հիմքերը։ Հետազոտության շրջանակում լուսաբանվում են նաև հոգևորականության հարաբերությունները ժամանակավոր հեղափոխական կառավարության, ձախակողմյան քաղաքական կազմակերպությունների և շիա հոգևորականության այլ ազդեցիկ ներկայացուցիչների հետ, ինչպես նաև հետհեղափոխական հասարակական-քաղաքական հակասությունները։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկություններից է կրոնական հաստատության ուսումնասիրությունը ոչ միայն որպես աստվածաբանական կրթության և հոգևոր գործունեության կենտրոնի, այլև որպես հասարակական կարծիքի ձևավորման, քաղաքական մոբիլիզացման և պետական իշխանության վրա ազդեցություն գործադրելու նշանակալի կառույցի։ Հեղինակը պատմական գործընթացների դիտարկման միջոցով բացահայտում է շիա հոգևորականության գաղափարական դիրքորոշումների, քաղաքական ռազմավարության և հասարակական ազդեցության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կրոնական հեղինակությունը կարող է վերածվել քաղաքական իշխանության կարևոր գործոնի։ Աշխատությունն արժեքավոր է Իրանի նորագույն պատմության, շիա իսլամի քաղաքական դերի, կրոնական հաստատությունների և պետության փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև 1979 թվականի իսլամական հեղափոխության նախադրյալների ու հետևանքների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, իրանագետների, արևելագետների, կրոնագետների, քաղաքագետների, ինչպես նաև Մերձավոր և Միջին Արևե

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Ղոմի աստվածաբանական կենտրոնի դերը Իրանի հասարակական-քաղաքական կյանքում (XX դարի 1920–1980-ական թվականներին)