Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արդարադատության իրականացման սահմանադրաիրավական հիմքերի, դատական իշխանության կազմակերպման սկզբունքների և դրանց զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդարադատության հասկացությունն ու նշանակությունը սահմանադրական կարգի շրջանակում, դատական իշխանության տեղը պետական իշխանության համակարգում և իշխանությունների բաժանման սկզբունքի հետ դրա փոխհարաբերությունը։ Վերլուծվում են դատարանների անկախության, դատավորների անաչառության, օրենքի առջև հավասարության, դատական պաշտպանության իրավունքի, արդար դատաքննության և արդարադատության մատչելիության սահմանադրական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական համակարգի կառուցվածքին, դատարանների և դատավորների սահմանադրաիրավական կարգավիճակին, նրանց լիազորությունների իրականացման երաշխիքներին և դատական իշխանության անկախությունն ապահովող իրավական մեխանիզմներին։ Քննարկվում են արդարադատության իրականացման ընթացքում անձի հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության, դատական գործընթացների օրինականության և դատական ակտերի պարտադիր կատարման հետ կապված հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դատական իշխանության և օրենսդիր ու գործադիր իշխանությունների փոխհարաբերություններին, փոխզսպումների և հակակշիռների համակարգում դատարանների նշանակությանը, ինչպես նաև դատական կառավարման և դատավորների պատասխանատվության իրավական հիմքերին։ Կարևորվում է սահմանադրական դրույթների և համապատասխան օրենսդրական կարգավորումների փոխկապակցված ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով դրանց զարգացման տարբեր փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արդարադատության սահմանադրաիրավական կազմակերպման հիմնական օրինաչափությունները, առկա իրավական խնդիրները և դատական համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական և դատական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դատական քաղաքականության էության, բովանդակության և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համատեսական և մեթոդաբանական մոտեցումների համադրությամբ։ Գրքում վերլուծվում է դատական քաղաքականության տեղն ու նշանակությունը պետության իրավական քաղաքականության համակարգում, դրա ձևավորման տեսական հիմքերը և գործնական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական իշխանության դերին իրավական պետության կայացման, օրինականության ապահովման և մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են դատական իշխանության անկախության, անաչառության, հաշվետվողականության և արդյունավետության ապահովման հիմնախնդիրները, ինչպես նաև իշխանությունների տարանջատման և փոխզսպումների ու հակակշիռների համակարգում դատարանների ունեցած դերը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում դատական համակարգի կազմակերպման և գործունեության իրավական հիմքերին, դատական բարեփոխումների ուղղություններին, դատավորների կարգավիճակին, դատական կառավարման մեխանիզմներին և դատարանների նկատմամբ հանրային վստահության ձևավորման խնդիրներին։ Քննության են առնվում նաև դատական քաղաքականության մշակման և իրականացման վրա ազդող իրավական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայի և դատական որոշումների նշանակությունը միասնական ու կանխատեսելի իրավական միջավայրի ձևավորման գործում։ Կարևորվում է դատական իշխանության անկախության և հանրային հաշվետվողականության միջև պատշաճ հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ արդյունավետ դատական համակարգը պետք է միաժամանակ լինի անկախ, հասանելի, արդար և հանրության համար վստահելի։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել Հայաստանի դատական համակարգի զարգացման հիմնական ուղղությունները, բացահայտել առկա տեսական և մեթոդաբանական խնդիրները և դիտարկել դրանց լուծման հնարավոր մոտեցումները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել դատավորների, փաստաբանների, դատախազների, իրավաբանների, իրավագիտության և քաղաքագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և դատական իշխանության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։