Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային հարաբերությունների պատմության կարևորագույն հիմնախնդիրներից մեկի՝ Արևելյան հարցի առաջացման, զարգացման և քաղաքական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Օսմանյան կայսրության աստիճանական թուլացման պայմաններում եվրոպական մեծ տերությունների միջև ձևավորված քաղաքական հակասությունները, ռազմավարական շահերը և ազդեցության ոլորտների ընդլայնման ձգտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Ավստրիայի և եվրոպական այլ պետությունների արտաքին քաղաքականությանը, Բալկանյան թերակղզու, Սևծովյան տարածաշրջանի և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքական նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են ռուս-թուրքական պատերազմները, միջազգային դիվանագիտական բանակցությունները, խաղաղության պայմանագրերը և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովուրդների քաղաքական ու հասարակական կյանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Օսմանյան կայսրության քրիստոնյա բնակչության իրավունքների պաշտպանության, ազգային-ազատագրական շարժումների և ինքնորոշման ձգտումների հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է Հայկական հարցի տեղը Արևելյան հարցի ընդհանուր համատեքստում, հատկապես XIX դարի երկրորդ կեսին հայկական բարեփոխումների պահանջների և միջազգային դիվանագիտության փոխհարաբերությունների տեսանկյունից։ Դիտարկվում են նաև Բեռլինի վեհաժողովի, մեծ տերությունների մրցակցության և տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմական նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և ազգային գործոնները փոխազդել միջազգային հարաբերությունների զարգացման տարբեր փուլերում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, արևելագետների, հայագետների և նոր ու նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում բնակվող հայերի տնտեսական կյանքի, զբաղվածության և սոցիալ-տնտեսական դրության համակողմանի ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով առևտրի, արհեստագործության, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության և ֆինանսական գործունեության ոլորտներում նրանց ունեցած մասնակցությանը։ Վերլուծվում են տնտեսական զարգացման վրա ազդող քաղաքական, իրավական և հասարակական գործոնները, սեփականության հարաբերությունները, հարկային համակարգի ազդեցությունը, ինչպես նաև տնտեսական սահմանափակումներն ու հնարավորությունները տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքների տնտեսական դերին, ձեռնարկատիրական նախաձեռնություններին և դրանց նշանակությանը տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, տնտեսագետների, արևելագետների, ուսանողների և Օսմանյան կայսրության տնտեսական ու սոցիալական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։